క్రీస్తు శకం 9వ శతాబ్దంలో పునరుజ్జీవనం పొందిన చోళులను మధ్యయుగ చోళులు లేదా 'ఇంపీరియల్ చోళులు' అంటారు.
- పునాది వేసిన విజయాలయుడు (క్రీ.శ. 850 - 871):
- విజయాలయుడు పల్లవులకు సామంతుడిగా ఉండేవాడు.
- క్రీ.శ. 850 ప్రాంతంలో పాండ్యుల మిత్రులైన ముత్తరాయర్లను ఓడించి తంజావూరు (తంజోర్) నగరాన్ని ఆక్రమించాడు.
- తంజావూరును తన రాజధానిగా చేసుకుని అక్కడ 'నిశుంభసూదిని' (దుర్గాదేవి) ఆలయాన్ని నిర్మించాడు.
- ఇతడు 'పరకేసరి' అనే బిరుదును ధరించాడు.
- మొదటి ఆదిత్య చోళుడు (క్రీ.శ. 871 - 907):
- పల్లవ రాజైన అపరాజిత వర్మన్ను సంహరించి తొండైమండలం ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
- దీంతో పల్లవ సామ్రాజ్యం అంతరించి చోళుల స్వతంత్ర ఆధిపత్యం మొదలైంది.
- మొదటి పరాంతకుడు (క్రీ.శ. 907 - 955):
- పాండ్య రాజు రెండవ రాజసింహుడిని ఓడించి మధురైని ఆక్రమించాడు; దీనితో 'మధురైకొండ' బిరుదు పొందాడు.
- చిదంబరం నటరాజ ఆలయ విమానానికి బంగారు పూత పూయించాడు.
- తక్కోలం యుద్ధం (క్రీ.శ. 949): రాష్ట్రకూట రాజైన మూడవ కృష్ణుడు చోళ సైన్యాన్ని ఓడించి యువరాజైన రాజాదిత్యుడిని చంపాడు; దీంతో చోళుల విస్తరణ తాత్కాలికంగా ఆగింది.
