మొఘల్ చక్రవర్తి ఫరూక్సియర్ జారీ చేసిన ఉత్తర్వు బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి భారతదేశంలో తిరుగులేని వ్యాపార రక్షణ కల్పించింది.
- జాన్ సుర్మాన్ రాయబారం (1715):
- జాన్ సుర్మాన్ నాయకత్వంలోని బ్రిటిష్ బృందం ఢిల్లీలోని చక్రవర్తి ఫరూక్సియర్ను కలిసింది.
- ఈ బృందంలో ఉన్న డాక్టర్ విలియం హామిల్టన్ చక్రవర్తికి సోకిన ప్రమాదకర వ్యాధిని నయం చేశాడు.
- దీనితో సంతోషించిన ఫరూక్సియర్ 1717లో కంపెనీకి అద్భుతమైన రాయితీలతో కూడిన రాయల్ ఫర్మానాను ఇచ్చాడు.
- ఫర్మానాలోని ముఖ్య అంశాలు:
- బెంగాల్లో కంపెనీ సంవత్సరానికి కేవలం రూ. 3,000 చెల్లించి ఎలాంటి సుంకాలు లేకుండా ఉచిత వాణిజ్యం చేసుకోవచ్చు.
- వస్తువుల రవాణా కోసం 'దస్తక్' (Dastak - ఉచిత రవాణా పాస్) జారీ చేసుకునే హక్కు లభించింది.
- సూరత్ ఓడరేవులో సంవత్సరానికి రూ. 10,000 చెల్లిస్తే అన్ని పన్నుల నుండి మినహాయింపు లభించింది.
- బొంబాయిలో కంపెనీ ముద్రించిన నాణేలు మొఘల్ సామ్రాజ్యం అంతటా చెల్లుబాటు అవుతాయని ప్రకటించారు.
- చరిత్రకారుడు ఓర్మే (Orme) ఈ ఫర్మానాను 'కంపెనీ చరిత్రలో మాగ్నాకార్టా' (గొప్ప హక్కుల పత్రం) అని వర్ణించాడు.