సంత్ కబీర్ - సమైక్యతా వాది మరియు దోహాలు

హిందూ-ముస్లిం ఐక్యతను చాటిచెప్పి, మతపరమైన ఆడంబరాలను నిశితంగా ప్రశ్నించిన గొప్ప విప్లవ కవి సంత్ కబీర్ (క్రీ.శ. 15వ శతాబ్దం).

• జీవిత నేపథ్యం:
  1. వారణాసి (కాశీ) లో నీరు, నీమా అనే ముస్లిం నేత దంపతుల వద్ద పెరిగారు.
  2. వృత్తిరీత్యా బట్టలు నేస్తూనే ఆధ్యాత్మిక సత్యాలను ప్రచారం చేశారు.
  3. ఈయన రామానందుని శిష్యులలో అత్యంత ప్రముఖుడు.
• బోధనలు మరియు సమైక్యత:
  1. రాముడు, రహీమ్ ఇద్దరూ ఒక్కటేనని చాటిచెప్పారు.
  2. ఆలయ పూజలు, మసీదు నమాజులు, తీర్థయాత్రలు కేవలం బాహ్య ఆడంబరాలని చెప్పారు.
  3. 'రాయిని పూజిస్తే దేవుడు దొరికితే నేను కొండనే పూజిస్తాను' అంటూ విగ్రహారాధనను తీవ్రంగా ప్రశ్నించారు.
• సాహిత్యం మరియు దోహాలు:
  1. ప్రజలకు సులభంగా అర్థమయ్యే రెండు పంక్తుల పద్యాలను 'దోహాలు' (Dohas) అంటారు.
  2. కబీర్ పద్యాలను ఆయన శిష్యులు 'బీజక్' (Bijak) అనే గ్రంథంలో భద్రపరిచారు.
  3. సిక్కుల పవిత్ర గ్రంథమైన 'గురు గ్రంథ్ సాహిబ్'లో కబీర్ రాసిన అనేక పద్యాలు చేర్చబడ్డాయి.