మధ్యయుగ భారతదేశంలో మత సంస్కరణల కోసం వచ్చిన గొప్ప ప్రజా ఉద్యమమే భక్తి ఉద్యమం. దేవుడిని చేరుకోవడానికి నిష్కల్మషమైన భక్తే ఏకైక మార్గమని ఈ ఉద్యమం చాటింది.
- ఉద్యమ ఆవిర్భావం:
- భక్తి ఉద్యమం క్రీస్తు శకం 7వ శతాబ్దంలో దక్షిణ భారతదేశంలో మొదలైంది.
- తమిళనాడు ప్రాంతంలో ఆళ్వారులు, నయనార్ల ద్వారా ఇది వేగంగా విస్తరించింది.
- తర్వాతి కాలంలో రామానందుడి వంటి గురువుల ద్వారా ఇది ఉత్తర భారతదేశానికి చేరింది.
- ప్రధాన లక్షణాలు:
- దేవుడు ఒక్కడే అనే ఏకేశ్వరోపాసనను ప్రచారం చేశారు.
- సంక్లిష్టమైన యజ్ఞాలు, జంతు బలులు, మూఢనమ్మకాలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.
- కుల వ్యవస్థ, అంటరానితనం వంటి సామాజిక అసమానతలను ఖండించారు.
- ప్రజలందరికీ అర్థమయ్యే స్థానిక భాషల్లోనే గేయాలు, కీర్తనలు రాశారు.