నిరాకార భగవంతుడి ఆరాధనతో పాటు సమాజ సేవను, సమానత్వాన్ని మేళవించి సిక్కు మతాన్ని స్థాపించిన మహనీయుడు గురునానక్ దేవ్ (క్రీ.శ. 1469 - 1539).
- జీవిత విశేషాలు:
- పశ్చిమ పంజాబ్లోని తల్వండి గ్రామంలో (ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్లోని నంకానా సాహిబ్) జన్మించారు.
- భారత్తో పాటు మక్కా, మదీనా, శ్రీలంక వంటి దూర ప్రాంతాలను పర్యటించి సత్యబోధ చేశారు.
- ముఖ్య సిద్ధాంతాలు:
- 'ఏక్ ఓంకార్' (భగవంతుడు ఒక్కడే, ఆయన నిరాకారుడు) అని చాటారు.
- కుల వ్యవస్థను, పూజారుల ఆధిపత్యాన్ని, విగ్రహారాధనను తిరస్కరించారు.
- జీవితాన్ని మూడు సూత్రాలపై నడపాలని చెప్పారు: నామ్ జపో (దేవుని నామస్మరణ), కీరత్ కరో (నిజాయితీగా శ్రమించు), వండ్ ఛకో (తోటివారితో పంచుకుని తిను).
- సంస్థాగత విప్లవం:
- సంగత్: కులమత భేదం లేకుండా అందరూ కలిసి కూర్చుని ప్రార్థించే సామూహిక వేదిక.
- పంగత్ / లంగర్: ప్రతి గురుద్వారాలో పేద, ధనిక అంతా ఒకే వరుసలో నేలపై కూర్చుని ఉచితంగా భోజనం చేసే సామూహిక వంటశాల.
- గురునానక్ తర్వాత మరో తొమ్మిది మంది గురువులు సిక్కు సంప్రదాయాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లారు.