మహారాష్ట్రలో పండరీపురంలోని విఠోబా (శ్రీకృష్ణుని రూపం) చుట్టూ తిరిగిన గొప్ప ప్రజా ఉద్యమాన్నే 'వార్కరీ సంప్రదాయం' అంటారు. ఇది మరాఠా ప్రజలలో ఐక్యతను తెచ్చింది.
- జ్ఞానేశ్వర్ / జ్ఞానదేవ్ (క్రీ.శ. 13వ శతాబ్దం):
- మహారాష్ట్ర భక్తి ఉద్యమానికి ఆద్యుడు.
- భగవద్గీతను సామాన్య మరాఠీ భాషలోకి 'జ్ఞానేశ్వరి' (భావార్థ దీపిక) పేరుతో అనువదించారు.
- నామ్దేవ్ (క్రీ.శ. 14వ శతాబ్దం):
- దర్జీ (టైలర్) వృత్తి నుండి వచ్చిన భక్తుడు; విఠోబా పరమ భక్తుడు.
- భక్తి గీతాలైన 'అభంగాలు' రాయడంలో ప్రసిద్ధుడు.
- ఈయన కీర్తనలు సిక్కుల గురు గ్రంథ్ సాహిబ్లో కూడా చోటు సంపాదించాయి.
- ఏకనాథ్ (క్రీ.శ. 16వ శతాబ్దం):
- కుల వివక్షను ఖండించారు; అంటరానివారితో కలిసి భోజనం చేశారు.
- భాగవత పురాణాన్ని మరాఠీలోకి అనువదించారు.
- తుకారాం (క్రీ.శ. 17వ శతాబ్దం):
- వార్కరీ ఉద్యమంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన సాధువు; శివాజీ మహారాజ్కు సమకాలీనుడు.
- సమాజంలోని వేషధారణలను ఎండగడుతూ వేలాది మరాఠీ 'అభంగాలు' రాశారు.
- సమర్థ రామదాస్:
- ఛత్రపతి శివాజీ గురువు; 'దాసబోధ' అనే గ్రంథాన్ని రచించి ప్రజలలో ధైర్యాన్ని నూరిపోశారు.
