కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ అల్లుడైన ఇల్టుట్మిష్ (క్రీ.శ. 1211 - 1236) ఢిల్లీ సుల్తానేట్కు నిజమైన పటిష్టతను చేకూర్చాడు. అందుకే ఈయన్ను సుల్తానేట్ వాస్తవ వ్యవస్థాపకుడిగా పరిగణిస్తారు.
- పరిపాలనా సంస్కరణలు:
- రాజధానిని లాహోర్ నుండి అధికారికంగా ఢిల్లీకి మార్చాడు.
- బగ్దాద్ ఖలీఫా నుండి రాజరిక గుర్తింపు పత్రం (ఖిలత్) పొందిన మొట్టమొదటి ఢిల్లీ సుల్తాన్ ఈయనే.
- పరిపాలనలో నమ్మకమైన 40 మంది టర్కీ బానిస సర్దారులతో 'తుర్కాన్-ఇ-చహల్గానీ' (చాలీసా లేదా నలభై మంది ముఠా)ను ఏర్పాటు చేశాడు.
- అధికారులకు నగదు జీతాలకు బదులుగా భూమి శిస్తును కేటాయించే 'ఇక్తా' (Iqta) పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టాడు.
- నాణేలు మరియు నిర్మాణాలు:
- స్వచ్ఛమైన అరబిక్ నాణేలను ప్రవేశపెట్టాడు: వెండి నాణెం 'టంకా' (Tanka - 175 గ్రెయిన్లు), రాగి నాణెం 'జీతల్' (Jital).
- ఐబక్ ప్రారంభించిన ప్రసిద్ధ కుతుబ్ మినార్ నిర్మాణాన్ని విజయవంతంగా పూర్తి చేయించాడు.
- మంగోల్ దండయాత్రకారుడు చెంగీజ్ ఖాన్ దండయాత్ర నుండి ఖ్వారిజం యువరాజుకు ఆశ్రయం నిరాకరించి ఢిల్లీని కాపాడాడు.