ఢిల్లీ సుల్తానేట్ కాలంలో పర్షియన్ సాహిత్యంతో పాటు స్థానిక హిందవి (ఉర్దూ ప్రాథమిక రూపం) భాషలు అద్భుతంగా వికసించాయి. ఈ యుగంలో అగ్రగణ్యుడు అమీర్ ఖుస్రూ (క్రీ.శ. 1253 - 1325).
- అమీర్ ఖుస్రూ ఘనతలు మరియు బిరుదులు:
- ఈయన బాల్బన్ నుండి మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ వరకు ఏడుగురు సుల్తానుల ఆస్థానాలలో ఉన్నాడు; ప్రసిద్ధ సూఫీ సంతు నిజాముద్దీన్ ఔలియా ప్రియ శిష్యుడు.
- తన మాతృభూమి అయిన భారతదేశాన్ని అమితంగా ప్రేమించి 'తూతీ-ఇ-హింద్' (భారతీయ చిలుక - Parrot of India) అనే బిరుదు పొందాడు.
- భారతీయ సంగీత వాద్యమైన 'సితార్' మరియు 'తబలా'లను ఆవిష్కరించాడు.
- ఖవ్వాలీ గానానికి పితామహుడిగా పేరుగాంచాడు; 'సబక్-ఇ-హిందీ' (భారతీయ శైలి పర్షియన్ కవిత్వం) ను సృష్టించాడు.
- ప్రముఖ రచనలు:
- ఖజాయిన్-ఉల్-ఫుతూహ్ (అల్లావుద్దీన్ విజయాలు), తుగ్లక్నామా, తారిఖ్-ఇ-అలై, నూహ్-సిపిహర్, ఆషికా.
- ఇతర ప్రముఖ గ్రంథాలు:
- జియావుద్దీన్ బరానీ: 'తారీఖ్-ఇ-ఫిరోజ్ షాహీ', 'ఫత్వా-ఇ-జహాందారీ'.
- మిన్హాజ్-ఉస్-సిరాజ్: 'తబకత్-ఇ-నసిరి' (బానిస వంశ సమగ్ర చరిత్ర).
- కల్హణుడు: 'రాజతరంగిణి' (సంస్కృత కాశ్మీర్ చరిత్ర - 12వ శతాబ్దం).