మంగోల్ దండయాత్రలను తిప్పికొట్టడానికి మరియు భారీ సామ్రాజ్యాన్ని కాపాడటానికి అల్లావుద్దీన్ విప్లవాత్మక మార్కెట్ నియంత్రణలను, సైనిక సంస్కరణలను అమలు చేశాడు.
- మార్కెట్ నియంత్రణ విధానం:
- ఢిల్లీలో నిత్యావసర వస్తువుల ధరలను ప్రభుత్వం నిర్ణయించి స్థిరీకరించింది; ఆహార ధాన్యాలు, వస్త్రాలు, గుర్రాలు మరియు బానిసల కోసం ప్రత్యేక మార్కెట్లు ఏర్పాటు చేశాడు.
- మార్కెట్లను పర్యవేక్షించడానికి 'షహనా-ఇ-మండి' అనే ప్రత్యేక ఉన్నతాధికారిని నియమించాడు.
- తూకాల్లో మోసం చేసే వ్యాపారుల శరీరం నుండి ఎంత బరువు తక్కువైతే అంత మాంసాన్ని కోసివేసే కఠిన శిక్షలు అమలు చేశాడు.
- వర్తక వాణిజ్య శాఖగా 'దివాన్-ఇ-రియాసత్' ను ఏర్పాటు చేశాడు; సమాచార సేకరణకు 'మున్హియన్లు' అనే రహస్య గూఢచారులను నియమించాడు.
- సైనిక సంస్కరణలు:
- భారతదేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా సుల్తానేట్ కేంద్ర సైన్యానికి శాశ్వత నగదు జీతాలు (Cash Salaries) ఇచ్చే పద్ధతిని ప్రారంభించాడు.
- సైనికుల అవినీతిని అరికట్టడానికి గుర్రాలపై రాజముద్ర వేసే 'దాగ్' (Dag) పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టాడు.
- సైనికుల ముఖ గుర్తింపు, వివరాలను నమోదు చేసే 'చెహ్రా' లేదా 'హులియా' (Huliya) విధానాన్ని తెచ్చాడు.
- భూమి శిస్తు సంస్కరణలు:
- భూమిని ప్రామాణికంగా కొలిపించి (బిస్వా పద్ధతి) పంట దిగుబడిలో సగం (50%) శిస్తుగా వసూలు చేశాడు; పన్ను వసూలుకు 'దివాన్-ఇ-ముస్తఖ్రాజ్' శాఖను తెచ్చాడు.