← All topic notes

మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ - విప్లవాత్మక ప్రయోగాలు

By exambadi.inNote 10 / 20

గియాసుద్దీన్ కుమారుడైన జునాఖాన్ 'మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్' (క్రీ.శ. 1325 - 1351) పేరుతో రాజయ్యాడు. ఈయన అత్యంత విద్యావంతుడు, ఖగోళం, గణితం, వైద్యంలో నిపుణుడు; కానీ దూరదృష్టి లేని తొందరపాటు ప్రయోగాల వల్ల 'పిచ్చి తుగ్లక్'గా అపఖ్యాతి పాలయ్యాడు.

  • ఐదు విఫల ప్రయోగాలు:
    1. దోయాబ్ ప్రాంతంలో పన్నుల పెంపు (1326): గంగా-యమునా దోయాబ్‌లో తీవ్ర కరవు వచ్చిన సమయంలో పన్నులు పెంచాడు; రైతులు తిరుగుబాటు చేయడంతో వెనక్కి తగ్గాల్సి వచ్చింది.
    2. రాజధాని మార్పిడి (1327): మంగోల్ దాడుల నుండి రక్షణ కోసం మరియు దక్షిణ భారత పాలన కోసం రాజధానిని ఢిల్లీ నుండి దేవగిరి (దౌలతాబాద్)కి మార్చాడు; వేలాది మంది ప్రజలు దారిలోనే చనిపోయారు; రెండేళ్ల తర్వాత మళ్లీ ఢిల్లీకి మార్చాడు.
    3. టోకెన్ కరెన్సీ / రాగి నాణేలు (1330): వెండి కొరత వల్ల చైనా కుబ్లాయ్ ఖాన్ స్ఫూర్తితో కాంస్య/రాగి టోకెన్ నాణేలను ప్రవేశపెట్టాడు; ప్రజలు ఇళ్లలోనే నకిలీ నాణేలను ముద్రించడంతో ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలింది.
    4. ఖురాసన్ దండయాత్ర: మధ్య ఆసియాను జయించడానికి 3.7 లక్షల మంది సైనికులకు ఒక సంవత్సరం ముందుగానే ముందస్తు జీతాలు ఇచ్చాడు; తర్వాత ఆ రాజకీయ ఒప్పందం కుదరడంతో యాత్ర రద్దయి ఖజానా ఖాళీ అయింది.
    5. కరాచిల్ దండయాత్ర: హిమాలయ కొండ ప్రాంతాల (కుమావున్) పైకి పంపిన సైన్యం చలి, వర్షాల వల్ల పూర్తిగా నాశనమైంది.
  • వ్యవసాయ సంస్కరణలు:
    1. వ్యవసాయాభివృద్ధి కోసం 'దివాన్-ఇ-అమీర్-ఇ-కోహి' అనే ప్రత్యేక వ్యవసాయ శాఖను ఏర్పాటు చేశాడు.
    2. రైతులకు తక్కువ వడ్డీతో 'తక్కావి' (Sondhar) అనే వ్యవసాయ రుణాలను అందించాడు.