హరప్పా సమాజం మతపరమైన శాంతియుత లక్షణాలు, అద్భుత శిల్పకళ మరియు నేటికీ కొరుకుడుపడని విశిష్ట లిపిని కలిగి ఉంది.
- సామాజిక స్వరూపం:
- సమాజంలో పెద్ద సైన్యం ఉన్నట్లు లేదా ఆయుధాల కుప్పలు ఉన్నట్లు ఆధారాలు లేవు; పరిపాలన వర్తక ప్రముఖుల చేతుల్లో ఉండేదని భావిస్తున్నారు.
- మాతృదేవత విగ్రహాలు విస్తారంగా లభించడంతో సమాజంలో మాతృస్వామ్య లక్షణాలు బలంగా ఉండేవని చరిత్రకారులు అంచనా వేశారు.
- మత విశ్వాసాలు మరియు ఆరాధనలు:
- సింధు ప్రజల కాలంలో ఎటువంటి ఆలయాలు (No Temples) నిర్మించబడలేదు.
- ప్రధాన స్త్రీ దేవత: మాతృదేవత (Mother Goddess - సంతానోత్పత్తి దేవత).
- ప్రధాన పురుష దేవత: పశుపతి మహాదేవుడు (ప్రోటో-శివ - Proto-Shiva); మొహెంజొదారో ముద్రికలో యోగ ముద్రలో కూర్చున్న ఈ దేవుని చుట్టూ కుడివైపు ఏనుగు, పులి; ఎడమవైపు ఖడ్గమృగం, అడవి గేదె; ఆసనం కింద రెండు జింకలు ఉన్నాయి.
- ప్రకృతి ఆరాధనలో రావి చెట్టు, మూపురం ఎద్దు, పాము పూజలతో పాటు లింగ-యోని ఆరాధన ఆచరణలో ఉండేది.
- కళలు మరియు ముద్రికలు (Seals):
- ముద్రికలు ఎక్కువగా స్టీటైట్ (Steatite - మెత్తని రాయి)తో చతురస్రాకారంలో చేయబడ్డాయి; వీటిపై ఒక కొమ్ము జంతువు (Unicorn) చిత్రం సర్వసాధారణంగా కనిపిస్తుంది.
- మొహెంజొదారోలో 'లాస్ట్ వాక్స్ పద్ధతి' (Cire Perdue) లో రూపొందించిన కాంస్య నాట్యకత్తె విగ్రహం బయల్పడింది.
- లిపి మరియు రాత విధానం:
- సింధు లిపి బొమ్మల లిపి (Pictographic Script); ఇందులో చేప చిహ్నం అత్యధికంగా కనిపిస్తుంది.
- దీనిని మొదటి పంక్తి కుడి నుండి ఎడమకు, రెండవ పంక్తి ఎడమ నుండి కుడికి రాసే 'బోస్ట్రోఫెడాన్' (Boustrophedon) శైలిలో రాశారు; ఈ లిపిని నేటికీ ఎవరూ చదవలేకపోయారు.