భారత రాజ్యాంగ ప్రవేశిక: పదం పదంగా పరీక్షల కోసం వివరణ

ప్రవేశిక రాజ్యాంగానికి ముందుమాట. ఈ రాజ్యాంగం ఎవరిది (“భారత ప్రజలమైన మేము”), భారతదేశం ఎలాంటి రాజ్యం (సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్రం), పౌరులకు ఏం అందిస్తుంది (న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం), ఎప్పుడు ఆమోదించారు (26 నవంబర్ 1949) అనే నాలుగు విషయాలు ఇది ఒకే వాక్యంలో చెబుతుంది. దీన్ని ఒక్కసారి మాత్రమే, 1976 లో 42వ సవరణతో మార్చారు.

ప్రవేశిక పాఠం, సవరణ వివరాలు కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రచురించిన భారత రాజ్యాంగం (1 మే 2024 నాటికి) నుంచి తీసుకున్నాను. 42వ సవరణ పదాలపై సుప్రీంకోర్టు తాజా వైఖరి డా. బలరామ్ సింగ్ కేసు ఉత్తర్వు (25 నవంబర్ 2024) నుంచి, నేపథ్యం NCERT 11వ తరగతి పాలిటీ పుస్తకం నుంచి తీసుకున్నాను.

ప్రవేశిక పాఠం, ఐదు భాగాలుగా

ఇంగ్లీష్ పాఠాన్ని ఇలా విడదీస్తే గుర్తుంటుంది:

భాగం	ప్రవేశికలోని పదాలు	అర్థం
అధికారానికి మూలం	WE, THE PEOPLE OF INDIA	భారత ప్రజలమైన మేము
రాజ్య స్వభావం	SOVEREIGN SOCIALIST SECULAR DEMOCRATIC REPUBLIC	సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్రం
లక్ష్యాలు	JUSTICE, LIBERTY, EQUALITY, FRATERNITY	న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం
తేదీ	this twenty-sixth day of November, 1949	26 నవంబర్ 1949
ఆమోదం	ADOPT, ENACT AND GIVE TO OURSELVES	ఆమోదించి, శాసనంగా చేసి, మాకు మేమే ఇచ్చుకుంటున్నాం

పదం పదంగా అర్థం

“భారత ప్రజలమైన మేము”

• రాజ్యాంగం కొందరు గొప్ప వ్యక్తులు ఇచ్చినది కాదు, భారత ప్రజలే తయారు చేసి ఆమోదించుకున్నది అనే వినమ్రమైన వాదన ప్రవేశికలో ఉందని NCERT రాజ్యాంగ తత్వం అధ్యాయం చెబుతుంది.
• ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్‌లో కూడా “స్వతంత్ర భారతదేశ అధికారం అంతా ప్రజల నుంచే వస్తుంది” అనే అంశం ఉంది.

సార్వభౌమ (Sovereign)

• భారతదేశం తన అంతర్గత, బాహ్య వ్యవహారాల్లో ఏ బయటి అధికారానికీ లోబడదు. ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్ మొదటి అంశమే “భారతదేశం స్వతంత్ర, సార్వభౌమ గణతంత్రం”.

సామ్యవాద (Socialist)

• 1976 లో 42వ సవరణ చేర్చిన పదం. సుప్రీంకోర్టు 2024 ఉత్తర్వు ప్రకారం ఈ పదం ఏదో ఒక ప్రత్యేక ఆర్థిక విధానాన్ని (వామపక్షం గానీ, మితవాదం గానీ) తప్పనిసరి చేయదు.
• కోర్టు దృష్టిలో దీని అర్థం సంక్షేమ రాజ్యం, అవకాశాల సమానత్వం. ఇది ప్రైవేట్ వ్యాపారాన్ని, ఆర్టికల్ 19(1)(g) కింద వ్యాపార హక్కును అడ్డుకోదు.

లౌకిక (Secular)

• ఇదీ 42వ సవరణ పదమే. 1949 లో “secular” అనే పదం అస్పష్టమైనదిగా భావించారని, కొందరు దాన్ని మత వ్యతిరేకంగా అర్థం చేసుకున్నారని సుప్రీంకోర్టు గుర్తు చేసింది.
• భారత లౌకికవాదం అంటే రాజ్యం ఏ మతానికీ మద్దతు ఇవ్వదు, ఏ మతాన్ని ఆచరించినా శిక్షించదు. ఈ సూత్రం ఆర్టికల్ 14, 15, 16 లలో ఉందని కోర్టు చెప్పింది.
• లౌకికవాదం రాజ్యాంగ మౌలిక లక్షణమని కేశవానంద భారతి (1973), ఎస్.ఆర్. బొమ్మై (1994) సహా పలు తీర్పులు చెప్పాయని కూడా 2024 ఉత్తర్వు గుర్తు చేసింది.

ప్రజాస్వామ్య (Democratic), గణతంత్ర (Republic)

• ప్రజాస్వామ్యం అంటే ప్రజలు ఎన్నుకున్న ప్రభుత్వం. NCERT దీన్ని ప్రజలు తమ వర్తమానాన్ని, భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దుకునే సాధనంగా చూస్తుంది.
• గణతంత్రంలో దేశాధినేత వారసత్వంగా రారు, ఎన్నికవుతారు. మన దగ్గర రాష్ట్రపతి ఎన్నికవుతారు; రాజు, రాణి ఉండరు.

న్యాయం: సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ

• ఆదేశిక సూత్రాల్లోని ఆర్టికల్ 38(1) ఇదే మూడు రకాల న్యాయం జాతీయ జీవితంలోని అన్ని సంస్థల్లో ప్రతిఫలించే సామాజిక వ్యవస్థ కోసం రాజ్యం కృషి చేయాలని చెబుతుంది.
• ప్రవేశిక లక్ష్యం చెబుతుంది; దాన్ని ఎలా సాధించాలో ఆదేశిక సూత్రాలు చెబుతాయి. పూర్తి వివరాలకు ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల తేడా చూడండి.

స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం

• స్వేచ్ఛ: ఆలోచన, భావ ప్రకటన, నమ్మకం, విశ్వాసం, ఆరాధన. ఈ ఐదే.
• సమానత్వం హోదాలో, అవకాశాల్లో.
• సౌభ్రాతృత్వం అంటే వ్యక్తి గౌరవాన్ని, జాతి ఐక్యత, సమగ్రతను కాపాడుతూ పౌరుల మధ్య సోదరభావం. ఇందులో “సమగ్రత” (integrity) 42వ సవరణతో వచ్చింది.
• ఈ ఆదర్శాలను అమలు చేసే ప్రాథమిక హక్కుల వివరాలు ప్రాథమిక హక్కులు వ్యాసంలో ఉన్నాయి.

ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్ నుంచి ప్రవేశిక వరకు

• రాజ్యాంగ సభ డిసెంబర్ 1946 నుంచి నవంబర్ 1949 మధ్య రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించింది. సభ లక్ష్యాలను నిర్వచించిన ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్‌ను నెహ్రూ 1946 లో ప్రవేశపెట్టారని NCERT చెబుతుంది.
• వికీపీడియా ప్రకారం ఈ తీర్మానాన్ని 13 డిసెంబర్ 1946 న ప్రవేశపెట్టారు, 22 జనవరి 1947 న సభ ఆమోదించింది. ప్రవేశికకు ఇదే ఆధారం.
• సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, ప్రజాస్వామ్యం, సార్వభౌమత్వం, విశ్వజనీన గుర్తింపు అనే నిబద్ధతలకు రాజ్యాంగం ఈ తీర్మానం ఆధారంగానే సంస్థాగత రూపం ఇచ్చిందని NCERT అంటుంది.

రెండింటి మధ్య తేడా: ఒక ఉదాహరణ ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్‌లోని ప్రాథమిక స్వేచ్ఛల జాబితా ఇది: “speech, expression, belief, faith, worship, vocation, association and action”. ప్రవేశికలోని స్వేచ్ఛల జాబితా: “thought, expression, belief, faith and worship”.

• రెండింటిలోనూ ఉన్నవి: భావ ప్రకటన, నమ్మకం, విశ్వాసం, ఆరాధన.
• ప్రవేశికలో మాత్రమే ఉన్నది: ఆలోచన (thought).
• తీర్మానంలో మాత్రమే ఉన్నవి: ప్రసంగం (speech), వృత్తి (vocation), సంఘం (association), చర్య (action).
• అలాగే తీర్మానం “హోదా, అవకాశాల్లో సమానత్వం, చట్టం ముందు సమానత్వం” అంది; ప్రవేశికలో “హోదా, అవకాశాల్లో సమానత్వం” మాత్రమే ఉంది. “వృత్తి స్వేచ్ఛ ప్రవేశికలో ఉంది”, “చట్టం ముందు సమానత్వం ప్రవేశికలో ఉంది” లాంటి ఆప్షన్లు సరిగ్గా ఈ తేడా మీదే వేస్తారు.

42వ సవరణ: ప్రవేశికలో జరిగిన ఏకైక మార్పు

మార్పుకు ముందు	మార్పు తర్వాత
SOVEREIGN DEMOCRATIC REPUBLIC	SOVEREIGN SOCIALIST SECULAR DEMOCRATIC REPUBLIC
unity of the Nation	unity and integrity of the Nation

1976 నాటి 42వ సవరణ సెక్షన్ 2 ఈ రెండు మార్పులు చేసింది, అవి 3-1-1977 నుంచి అమలులోకి వచ్చాయి. చేరిన పదాలు మూడు: సామ్యవాద, లౌకిక, సమగ్రత. సుప్రీంకోర్టు 2024 ఉత్తర్వు కూడా ఈ మూడింటినే పేర్కొంది.

సవరణ ఎమర్జెన్సీ కాలంలో జరిగింది. ఆ నిబంధనల వివరాలు ఎమర్జెన్సీ నిబంధనలు వ్యాసంలో ఉన్నాయి.

ప్రవేశిక రాజ్యాంగ భాగం: కోర్టుల వైఖరి

కేసు	సంవత్సరం	వైఖరి
బెరుబారి కేసు	1960	ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో అంతర్భాగం కాదు; కోర్టుల్లో అమలు చేయించలేం
కేశవానంద భారతి కేసు	1973	పాత అభిప్రాయాన్ని తోసిపుచ్చి ప్రవేశికను రాజ్యాంగ భాగంగా గుర్తించింది
LIC కేసు	1995	ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో అంతర్భాగమని మళ్లీ చెప్పింది
డా. బలరామ్ సింగ్ కేసు	2024	ఆర్టికల్ 368 కింద సవరణ అధికారం ప్రవేశికకూ వర్తిస్తుంది

మొదటి మూడు కేసుల వివరాలు వికీపీడియా ప్రవేశిక వ్యాసం నుంచి, నాలుగోది సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వు నుంచి తీసుకున్నాను.

2024 ఉత్తర్వులో ఏం జరిగింది

• 42వ సవరణ పదాలను సవాలు చేస్తూ 2020 లో రిట్ పిటిషన్లు వేశారు. రాజ్యాంగం 26 నవంబర్ 1949 న ఆమోదం పొందింది కాబట్టి 1976 లో వెనక తేదీతో పదాలు చేర్చడం తప్పు అని, రాజ్యాంగ సభ “secular” పదాన్ని కావాలనే వదిలేసిందని వాదించారు.
• కోర్టు జవాబు: ఆర్టికల్ 368 పార్లమెంటుకు ఇచ్చిన సవరణ అధికారం ప్రవేశికకూ వర్తిస్తుంది, ఆమోద తేదీ దాన్ని పరిమితం చేయదు.
• రాజ్యాంగ సభ ఈ రెండు పదాలను చేర్చడానికి అంగీకరించలేదని కోర్టు ఒప్పుకుంది. అయినా రాజ్యాంగం సజీవ పత్రం. పదాలు చేరిన 44 ఏళ్ల తర్వాత సవాలు చేయడానికి సరైన కారణం లేదని పిటిషన్లను కొట్టివేసింది.

రెండు తేదీలు: ఆమోదం, అమలు

ప్రవేశికలోని “26 నవంబర్ 1949” రాజ్యాంగ సభ రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించిన తేదీ. ఆర్టికల్ 394 ప్రకారం పౌరసత్వం (ఆర్టికల్ 5 నుంచి 9), ఎన్నికల సంఘం (ఆర్టికల్ 324) లాంటి కొన్ని ఆర్టికల్స్ వెంటనే అమలులోకి వచ్చాయి. మిగతాది 26 జనవరి 1950 నుంచి. ఆ రోజునే రాజ్యాంగం “ప్రారంభం” (commencement) అంటుంది.

తరచూ కలిపేసే అంశాలు

• పదాల క్రమం: సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్రం. “లౌకిక సామ్యవాద” అని తారుమారు చేసిన ఆప్షన్ తరచూ వస్తుంది.
• వృత్తి, సంఘం స్వేచ్ఛల జాబితాలో లేవు.
• “ఐక్యత” మూల ప్రవేశికలోనే ఉంది; 1976 లో వచ్చింది “సమగ్రత” ఒక్కటే.
• 26 నవంబర్ 1949 ఆమోదం, 26 జనవరి 1950 ప్రారంభం.
• బెరుబారి (1960) భాగం కాదంది; కేశవానంద (1973) ఆ అభిప్రాయాన్ని తోసిపుచ్చింది.

ఇతర సవరణల కోసం ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ సవరణలు చూడండి.

నా అభిప్రాయం, ఒక పరిమితి

నా అభిప్రాయం: ప్రవేశికను తెలుగు అనువాదంతో కాదు, ఇంగ్లీష్ మూల పాఠంతో కంఠస్థం చేయండి. అది ఒకే వాక్యం. పదాల క్రమం, స్వేచ్ఛల జాబితా, “unity and integrity” లాంటి ప్రశ్నలన్నీ దాని నుంచే వస్తాయి. అనువాదాలు పుస్తకానికో రకంగా ఉంటాయి; తెలుగు పదాలతో బట్టీ పడితే ఆప్షన్లలో వేరే పదం కనిపించగానే తడబడతారు.

పరిమితి: బెరుబారి, కేశవానంద, LIC కేసుల వైఖరిని నేను వికీపీడియా సారాంశం నుంచి తీసుకున్నాను, ఆ తీర్పుల పూర్తి పాఠం చదవలేదు. కేశవానంద తీర్పు చాలా పెద్దది, ప్రవేశికపై న్యాయమూర్తులు వేర్వేరు అభిప్రాయాలు రాశారు. ప్రిలిమ్స్‌కు “ప్రవేశిక రాజ్యాంగ భాగం” అనే సారాంశం చాలు. మెయిన్స్ జవాబులో తీర్పు పేరాలు ఉటంకించాలంటే ఈ వ్యాసం సరిపోదు, మూల తీర్పు చదవండి. మరిన్ని పాలిటీ అంశాలు పాలిటీ విభాగంలో ఉన్నాయి.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. ప్రస్తుత ప్రవేశికలో భారతదేశ స్వభావాన్ని తెలిపే పదాల సరైన క్రమం ఏది? (A) సార్వభౌమ, లౌకిక, సామ్యవాద, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్రం (B) సామ్యవాద, సార్వభౌమ, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్రం (C) సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్రం (D) సార్వభౌమ, ప్రజాస్వామ్య, సామ్యవాద, లౌకిక, గణతంత్రం

సమాధానం

(C) సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్రం. ప్రవేశిక ఇంగ్లీష్ పాఠం “SOVEREIGN SOCIALIST SECULAR DEMOCRATIC REPUBLIC” అని చెబుతుంది. 42వ సవరణకు ముందు ఇది “SOVEREIGN DEMOCRATIC REPUBLIC” మాత్రమే; సవరణ “సార్వభౌమ”, “ప్రజాస్వామ్య” మధ్యలో “సామ్యవాద, లౌకిక” అనే రెండు పదాలను చేర్చింది, సామ్యవాద ముందు, లౌకిక తర్వాత. (A) లో సామ్యవాద, లౌకిక తారుమారయ్యాయి, ఇదే పరీక్షల్లో ఎక్కువగా వచ్చే ఉచ్చు.

2. 1976 నాటి 42వ సవరణ ప్రవేశికలో చేర్చిన మూడు పదాలు ఏవి? (A) సామ్యవాద, లౌకిక, సమగ్రత (B) సామ్యవాద, లౌకిక, ఐక్యత (C) లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, సమగ్రత (D) సామ్యవాద, గణతంత్ర, సమగ్రత

సమాధానం

(A) సామ్యవాద, లౌకిక, సమగ్రత. 42వ సవరణ “SOVEREIGN DEMOCRATIC REPUBLIC” స్థానంలో “SOVEREIGN SOCIALIST SECULAR DEMOCRATIC REPUBLIC” ను, “unity of the Nation” స్థానంలో “unity and integrity of the Nation” ను పెట్టింది. సుప్రీంకోర్టు 2024 ఉత్తర్వు కూడా “secular”, “socialist”, “integrity” అనే మూడింటినే ఈ సవరణ చేర్చినవిగా చెప్పింది. “ఐక్యత” మూల ప్రవేశికలోనే ఉంది, కాబట్టి (B) తప్పు. ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర అనే పదాలు 1949 నాటి పాఠంలోనే ఉన్నాయి.

3. వృత్తి స్వేచ్ఛ (freedom of vocation) ను ప్రాథమిక స్వేచ్ఛల జాబితాలో పేర్కొన్న పత్రం ఏది? (A) ప్రవేశికలోని స్వేచ్ఛల జాబితా (B) నెహ్రూ ప్రవేశపెట్టిన ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్ (C) ఆదేశిక సూత్రాల్లోని ఆర్టికల్ 38(1) (D) 42వ సవరణ చట్టం సెక్షన్ 2

సమాధానం

(B) నెహ్రూ ప్రవేశపెట్టిన ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్. ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్ ప్రసంగం, భావ ప్రకటన, నమ్మకం, విశ్వాసం, ఆరాధన, వృత్తి, సంఘం, చర్య అనే స్వేచ్ఛలను చట్టం, ప్రజా నైతికతకు లోబడి హామీ ఇచ్చింది. ప్రవేశిక మాత్రం ఆలోచన, భావ ప్రకటన, నమ్మకం, విశ్వాసం, ఆరాధన అనే ఐదింటినే పేర్కొంటుంది, అందులో వృత్తి లేదు. ప్రవేశిక తీర్మానం ఆధారంగా రూపొందినా రెండింటి జాబితాలు ఒకటి కావు. ఆర్టికల్ 38(1) మూడు రకాల న్యాయం గురించి, 42వ సవరణ సెక్షన్ 2 ప్రవేశికలోని పదాల మార్పు గురించి చెబుతాయి.

4. ప్రవేశిక పౌరులకు ఏ రూపంలో సమానత్వాన్ని అందించాలని చెబుతుంది? (A) చట్టం ముందు సమానత్వం (B) ఆదాయంలో సమానత్వం (C) ఆస్తిలో సమానత్వం (D) హోదాలో, అవకాశాల్లో సమానత్వం

సమాధానం

(D) హోదాలో, అవకాశాల్లో సమానత్వం. ప్రవేశిక పాఠం “EQUALITY of status and of opportunity” అని ఉంది. “చట్టం ముందు సమానత్వం” ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్‌లో ఉంది, కానీ ప్రవేశికలోని సమానత్వం భాగంలో ఆ పదాలు లేవు, అందుకే (A) దగ్గరగా కనిపించే ఉచ్చు. ఆదాయ అసమానతలను తగ్గించడం ఆదేశిక సూత్రాల్లోని ఆర్టికల్ 38(2) విషయం, ప్రవేశికది కాదు.

5. ప్రవేశిక ప్రకారం సౌభ్రాతృత్వం ఏ రెండు విషయాలకు హామీ ఇవ్వాలి? (A) ఆలోచన స్వేచ్ఛ, ఆరాధన స్వేచ్ఛ (B) సామాజిక న్యాయం, ఆర్థిక న్యాయం (C) వ్యక్తి గౌరవం, జాతి ఐక్యత-సమగ్రత (D) హోదాలో సమానత్వం, అవకాశాల్లో సమానత్వం

సమాధానం

(C) వ్యక్తి గౌరవం, జాతి ఐక్యత-సమగ్రత. ప్రవేశిక “FRATERNITY assuring the dignity of the individual and the unity and integrity of the Nation” అని చెబుతుంది. అంటే పౌరుల మధ్య సోదరభావం ఒక వైపు ప్రతి వ్యక్తి గౌరవాన్ని, మరో వైపు దేశ ఐక్యత, సమగ్రతను కాపాడాలి. మిగతా మూడు ఆప్షన్లు ప్రవేశికలోనే ఉన్న పదాలు, కానీ అవి స్వేచ్ఛ, న్యాయం, సమానత్వం అనే వేర్వేరు లక్ష్యాలకు చెందుతాయి. “సమగ్రత” అనే పదం 42వ సవరణతో వచ్చిందని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి.

6. ప్రవేశిక చివర ఉన్న “26 నవంబర్ 1949” అనే తేదీ దేనిని సూచిస్తుంది? (A) రాజ్యాంగం పూర్తిగా అమలులోకి వచ్చిన తేదీ (B) ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్‌ను సభ ఆమోదించిన తేదీ (C) 42వ సవరణ అమలులోకి వచ్చిన తేదీ (D) రాజ్యాంగ సభ రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించిన తేదీ

సమాధానం

(D) రాజ్యాంగ సభ రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించిన తేదీ. ప్రవేశిక “IN OUR CONSTITUENT ASSEMBLY this twenty-sixth day of November, 1949, do HEREBY ADOPT, ENACT AND GIVE TO OURSELVES THIS CONSTITUTION” అని ముగుస్తుంది, అంటే అది ఆమోద తేదీ. ఆర్టికల్ 394 ప్రకారం కొన్ని ఆర్టికల్స్ వెంటనే అమలులోకి వచ్చినా మిగతా రాజ్యాంగం 26 జనవరి 1950 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది, కాబట్టి (A) తేదీ వేరు. ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్‌ను 22 జనవరి 1947 న ఆమోదించారు. 42వ సవరణ మార్పులు 3-1-1977 నుంచి అమలులోకి వచ్చాయి.

7. ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో అంతర్భాగం కాదని బెరుబారి కేసులో చెప్పిన అభిప్రాయాన్ని తోసిపుచ్చిన కేసు ఏది? (A) LIC కేసు (1995) (B) కేశవానంద భారతి కేసు (1973) (C) ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994) (D) డా. బలరామ్ సింగ్ కేసు (2024)

సమాధానం

(B) కేశవానంద భారతి కేసు (1973). 1960 నాటి బెరుబారి కేసులో ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో అంతర్భాగం కాదని కోర్టు చెప్పింది. 1973 లో కేశవానంద భారతి కేసు ఆ అభిప్రాయాన్ని తోసిపుచ్చి ప్రవేశికను రాజ్యాంగ భాగంగా గుర్తించింది. LIC కేసు (1995) అదే స్థితిని మళ్లీ నిర్ధారించింది, కానీ మొదట తోసిపుచ్చింది కేశవానందే. బొమ్మై కేసు లౌకికవాదం మౌలిక లక్షణమని చెప్పిన తీర్పుగా గుర్తుంచుకోవాలి, ప్రవేశిక భాగమా కాదా అనే ప్రశ్నకు కాదు.

8. “రాజ్యాంగం 1949 లో ఆమోదం పొందింది కాబట్టి 1976 లో ప్రవేశికలో పదాలు చేర్చడం తప్పు” అనే వాదనను సుప్రీంకోర్టు 2024 లో ఏ కారణంతో తిరస్కరించింది? (A) ఆర్టికల్ 368 కింద సవరణ అధికారం ప్రవేశికకూ వర్తిస్తుంది, ఆమోద తేదీ దాన్ని పరిమితం చేయదు (B) ప్రవేశిక రాజ్యాంగ భాగం కాదు కాబట్టి దాన్ని ఎప్పుడైనా మార్చవచ్చు (C) ఈ పదాలను 44వ సవరణ మళ్లీ ఆమోదించి స్థిరపరిచింది (D) రాజ్యాంగ సభ మొదటే ఈ పదాలను చేర్చడానికి అంగీకరించింది

సమాధానం

(A) ఆర్టికల్ 368 కింద సవరణ అధికారం ప్రవేశికకూ వర్తిస్తుంది, ఆమోద తేదీ దాన్ని పరిమితం చేయదు. ఆర్టికల్ 368 పార్లమెంటుకు రాజ్యాంగ సవరణ అధికారం ఇస్తుందని, ఆ అధికారం ప్రవేశికకూ వర్తిస్తుందని కోర్టు స్పష్టంగా చెప్పింది. ఆమోద తేదీ వాదనను అంగీకరిస్తే రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగానికి చేసిన సవరణకైనా అదే వర్తిస్తుందని కూడా కోర్టు ఎత్తి చూపింది. రాజ్యాంగ సభ ఈ పదాలను చేర్చడానికి అంగీకరించలేదని కోర్టే ఒప్పుకుంది, కాబట్టి (D) వాస్తవానికి విరుద్ధం. ప్రవేశిక రాజ్యాంగ భాగం కాదనే (B) బెరుబారి నాటి పాత అభిప్రాయం, కోర్టు ఈ ఉత్తర్వులో దాని ఆధారంగా నిర్ణయించలేదు.

9. సుప్రీంకోర్టు 2024 ఉత్తర్వు ప్రకారం ప్రవేశికలోని “సామ్యవాద” అనే పదం అర్థం ఏది? (A) పరిశ్రమలన్నీ ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉండాలనే ఆదేశం (B) సంక్షేమ రాజ్యం, అవకాశాల సమానత్వం పట్ల రాజ్యం నిబద్ధత (C) ఆర్టికల్ 19(1)(g) కింద వ్యాపార హక్కుపై పరిమితి (D) ఎన్నికైన ప్రభుత్వం పాటించాల్సిన ఒక నిర్దిష్ట ఆర్థిక విధానం

సమాధానం

(B) సంక్షేమ రాజ్యం, అవకాశాల సమానత్వం పట్ల రాజ్యం నిబద్ధత. “సామ్యవాద” అంటే రాజ్యం సంక్షేమ రాజ్యంగా ఉండాలనే, అవకాశాల సమానత్వం కల్పించాలనే నిబద్ధత అని కోర్టు చెప్పింది. రాజ్యాంగం గానీ ప్రవేశిక గానీ వామపక్ష లేదా మితవాద ఏ నిర్దిష్ట ఆర్థిక విధానాన్నీ తప్పనిసరి చేయవని కూడా చెప్పింది, అందుకే (D) తప్పు. ఈ పదం ప్రైవేట్ వ్యాపారాన్ని, ఆర్టికల్ 19(1)(g) లోని వ్యాపార హక్కును అడ్డుకోదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. భారతదేశం మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థను అనుసరిస్తోందని కోర్టు గుర్తు చేసింది, కాబట్టి పూర్తి ప్రభుత్వ యాజమాన్యం అనే (A) కూడా సరికాదు.

10. సుప్రీంకోర్టు 2024 ఉత్తర్వు వివరించిన భారత లౌకికవాదం ఏది? (A) రాజ్యం మెజారిటీ మతానికి ప్రత్యేక రక్షణ ఇస్తుంది (B) రాజ్యం మత ఆచారాలను పూర్తిగా నిషేధిస్తుంది (C) రాజ్యం ఒక అధికారిక మతాన్ని ప్రకటించి ఇతరులను సహిస్తుంది (D) రాజ్యం ఏ మతానికీ మద్దతు ఇవ్వదు, ఏ మతాన్ని ఆచరించినా శిక్షించదు

సమాధానం

(D) రాజ్యం ఏ మతానికీ మద్దతు ఇవ్వదు, ఏ మతాన్ని ఆచరించినా శిక్షించదు. భారతదేశం లౌకికవాదానికి తనదైన అర్థాన్ని అభివృద్ధి చేసుకుందని, దాని ప్రకారం రాజ్యం ఏ మతానికీ మద్దతు ఇవ్వదని, ఏ మతం ఆచరణనూ శిక్షించదని కోర్టు చెప్పింది. 1949 లో “secular” అనే పదాన్ని కొందరు మత వ్యతిరేకంగా అర్థం చేసుకున్నారని కూడా కోర్టు గుర్తు చేసింది, ఆ పొరపాటు అర్థమే (B). మత ఆధారంగా వివక్ష చూపకూడదనే ఆర్టికల్ 14, 15, 16 ఈ సూత్రానికి ఆధారం అని కోర్టు చెప్పింది. రాజ్యానికి తనదైన మతం ఉండదు కాబట్టి (C) కూడా సరిపోదు.

11. ప్రవేశికలోని “భారత ప్రజలమైన మేము” అనే పదాలు ప్రధానంగా ఏ విషయాన్ని సూచిస్తాయి? (A) రాజ్యాంగ అధికారానికి మూలం భారత ప్రజలే (B) రాజ్యాంగాన్ని బ్రిటిష్ పార్లమెంటు భారతదేశానికి ఇచ్చింది (C) రాష్ట్రాలు ఒప్పందం చేసుకుని యూనియన్‌ను ఏర్పాటు చేశాయి (D) రాజ్యాంగాన్ని కొందరు గొప్ప నాయకులు ప్రజలకు అందించారు

సమాధానం

(A) రాజ్యాంగ అధికారానికి మూలం భారత ప్రజలే. రాజ్యాంగం కొందరు గొప్ప వ్యక్తులు ఇచ్చినది కాదని, భారత ప్రజలే తయారు చేసి ఆమోదించుకున్నదని ప్రవేశిక వినమ్రంగా చెబుతుందని NCERT వివరిస్తుంది. ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్ కూడా స్వతంత్ర భారతదేశం, దాని రాజ్యాంగం అధికారం అంతా ప్రజల నుంచే వస్తుందని ప్రకటించింది. ప్రవేశిక చివర “మాకు మేమే ఇచ్చుకుంటున్నాం” అనే పదాలు ఇదే భావాన్ని బలపరుస్తాయి. (D) NCERT స్పష్టంగా తిరస్కరించిన అభిప్రాయం.

FAQ

ప్రవేశికను ఎన్నిసార్లు సవరించారు?

ఒక్కసారి, 1976 నాటి 42వ సవరణతో. “సామ్యవాద”, “లౌకిక” అనే పదాలు చేర్చారు, “జాతి ఐక్యత” ను “జాతి ఐక్యత, సమగ్రత” గా మార్చారు. ఈ మార్పులు 3-1-1977 నుంచి అమలులోకి వచ్చాయి.

ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమా?

అవును. బెరుబారి కేసు (1960) లో భాగం కాదని చెప్పిన అభిప్రాయాన్ని కేశవానంద భారతి కేసు (1973) తోసిపుచ్చింది. LIC కేసు (1995) లో ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో అంతర్భాగమని కోర్టు మళ్లీ చెప్పింది.

ప్రవేశికలోని తేదీ 26 నవంబర్ 1949 దేనిని సూచిస్తుంది?

రాజ్యాంగ సభ రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించిన తేదీ అది. రాజ్యాంగంలోని ఎక్కువ భాగం ఆర్టికల్ 394 ప్రకారం 26 జనవరి 1950 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది; ఆ రోజును రాజ్యాంగం “ప్రారంభం” అంటుంది.

పార్లమెంటు ప్రవేశికను సవరించగలదా?

సవరించగలదు. ఆర్టికల్ 368 కింద ఉన్న సవరణ అధికారం ప్రవేశికకూ వర్తిస్తుందని, ఆమోద తేదీ ఆ అధికారాన్ని పరిమితం చేయదని సుప్రీంకోర్టు 25 నవంబర్ 2024 నాటి డా. బలరామ్ సింగ్ కేసు ఉత్తర్వులో చెప్పింది.

Sources

• The Constitution of India (as on 1st May, 2024), Legislative Department, Ministry of Law and Justice
• Supreme Court of India, Dr Balram Singh v. Union of India, Order dated 25 November 2024
• NCERT Class 11 Indian Constitution at Work, Chapter 1: Constitution: Why and How?
• NCERT Class 11 Indian Constitution at Work, Chapter 10: The Philosophy of the Constitution
• Wikipedia: Preamble to the Constitution of India