ప్రాథమిక విధులు (ఆర్టికల్ 51A): పరీక్షల కోసం పూర్తి వివరణ

ప్రాథమిక విధులు అంటే ప్రతి భారత పౌరుడు దేశం, సమాజం పట్ల పాటించాల్సిన బాధ్యతలు. ఇవి రాజ్యాంగ భాగం IVA లోని ఒకే ఆర్టికల్ 51A లో ఉన్నాయి; 1976 నాటి 42వ సవరణ పది విధులను చేర్చింది, 2002 నాటి 86వ సవరణ పదకొండో విధిని చేర్చింది. వీటిని కోర్టుల ద్వారా నేరుగా అమలు చేయించే నిబంధన రాజ్యాంగంలో లేదు.

ఆర్టికల్ పాఠం, సవరణ వివరాలు కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రచురించిన భారత రాజ్యాంగం (1 మే 2024 నాటికి) నుంచి తీసుకున్నాను. NCERT వైఖరి 11వ తరగతి Indian Constitution at Work రెండో అధ్యాయం నుంచి. కమిటీల వివరాలకు CSJM విశ్వవిద్యాలయం పాఠ్య సామగ్రి ఆధారం.

ప్రాథమిక విధులు ఎలా వచ్చాయి

42వ సవరణ, 1976

• 1976 లో వచ్చిన 42వ సవరణ ఇతర మార్పులతో పాటు పౌరుల ప్రాథమిక విధుల జాబితాను చేర్చిందని, మొత్తం పది విధులు ఉన్నాయని NCERT చెబుతుంది.
• ఈ సవరణ సెక్షన్ 11 కొత్త భాగం IVA ను, అందులో ఆర్టికల్ 51A ను చేర్చింది. ఇది 3-1-1977 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది.
• ఎక్కువ ప్రాథమిక విధులు స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ నివేదిక సిఫార్సుల ప్రకారం చేర్చారని CSJM విశ్వవిద్యాలయం పాఠ్య సామగ్రి చెబుతుంది.

86వ సవరణ, 2002

• 86వ సవరణ సెక్షన్ 4 పదకొండో విధిగా క్లాజ్ (k) ను చేర్చింది. ఇది 1-4-2010 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది.
• ఇదే 86వ సవరణ ఆర్టికల్ 21A (6 నుంచి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య హక్కు) ను చేర్చింది, ఆర్టికల్ 45 ను కూడా మార్చింది. ఒకే సవరణ హక్కు, ఆదేశిక సూత్రం, విధి మూడింటినీ విద్యతో కలిపింది.

భాగం III లో కాకుండా భాగం IVA లో ఎందుకు

• ప్రాథమిక విధులను కోర్టుల్లో అమలయ్యే భాగం III (ప్రాథమిక హక్కులు) చివర పెట్టకుండా, అమలు కాని ప్రత్యేక భాగం IVA లో పెట్టారు. ఈ విషయంలో ఇవి భాగం IV లోని ఆదేశిక సూత్రాల లాంటివి.

11 ప్రాథమిక విధులు

ఆర్టికల్ 51A “భారతదేశంలోని ప్రతి పౌరుడి విధి” అని మొదలై కింది పదకొండు విధులను చెబుతుంది:

క్లాజ్	విధి
(a)	రాజ్యాంగానికి కట్టుబడి ఉండటం; దాని ఆదర్శాలను, సంస్థలను, జాతీయ జెండాను, జాతీయ గీతాన్ని గౌరవించడం
(b)	జాతీయ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి స్ఫూర్తినిచ్చిన ఉన్నత ఆదర్శాలను ఆదరించి అనుసరించడం
(c)	భారతదేశ సార్వభౌమత్వం, ఐక్యత, సమగ్రతను సమర్థించి రక్షించడం
(d)	దేశాన్ని రక్షించడం; పిలిచినప్పుడు జాతీయ సేవ చేయడం
(e)	మత, భాషా, ప్రాంతీయ భేదాలకు అతీతంగా ప్రజలందరిలో సామరస్యం, సోదరభావం పెంపొందించడం; స్త్రీల గౌరవానికి భంగం కలిగించే ఆచారాలను విడనాడడం
(f)	మన మిశ్రమ సంస్కృతి సుసంపన్న వారసత్వాన్ని విలువైనదిగా భావించి కాపాడటం
(g)	అడవులు, సరస్సులు, నదులు, వన్యప్రాణులతో సహా సహజ పర్యావరణాన్ని రక్షించి మెరుగుపరచడం; జీవుల పట్ల కరుణ చూపడం
(h)	శాస్త్రీయ దృక్పథం, మానవతావాదం, జిజ్ఞాస, సంస్కరణ స్ఫూర్తిని పెంపొందించుకోవడం
(i)	ప్రజా ఆస్తిని కాపాడటం; హింసను విడనాడడం
(j)	దేశం నిరంతరం ఉన్నత స్థాయిలకు ఎదిగేలా వ్యక్తిగత, సామూహిక కార్యకలాపాల అన్ని రంగాల్లో శ్రేష్ఠత కోసం కృషి చేయడం
(k)	తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు 6 నుంచి 14 ఏళ్ల తమ పిల్లలకు విద్యావకాశాలు కల్పించడం

గుర్తుంచుకునే పద్ధతి

• (a) నుంచి (d): దేశం పట్ల విధులు. రాజ్యాంగం, స్వాతంత్ర్య ఆదర్శాలు, సార్వభౌమత్వం, దేశ రక్షణ.
• సమాజం, సంస్కృతి, ప్రకృతి పట్ల విధులు (e) నుంచి (g) వరకు: సోదరభావం, మిశ్రమ సంస్కృతి, పర్యావరణం.
• వ్యక్తిగా ఎదగడానికి మిగిలినవి (h), (i), (j): శాస్త్రీయ దృక్పథం, ప్రజా ఆస్తి, శ్రేష్ఠత.
• (k): తల్లిదండ్రుల విధి. ఇది ఒక్కటే ఒక ప్రత్యేక వర్గం (తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకులు) మీద పెట్టిన విధి.

ఈ విభజన నేను గుర్తుంచుకోవడానికి వాడేది, రాజ్యాంగంలో లేదు.

అమలు: విధులకు కోర్టు బలం ఉందా

రాజ్యాంగం ఏం చెబుతుంది

• ఈ విధుల అమలు గురించి రాజ్యాంగం ఏమీ చెప్పలేదని NCERT చెబుతుంది. ప్రాథమిక విధి ఉల్లంఘించినందుకు కోర్టు ఏ పౌరుణ్నీ శిక్షించే వీలు లేదని CSJM పాఠ్య సామగ్రి చెబుతుంది.
• హక్కులను అనుభవించడానికి విధులు పాటించడం షరతు కాదు. ప్రాథమిక విధులను చేర్చడం వల్ల ప్రాథమిక హక్కుల స్థితి మారలేదని కూడా NCERT చెబుతుంది.

ఇతర దేశాలతో పోలిక

• పూర్వపు USSR, యుగోస్లావియా, అల్బేనియా రాజ్యాంగాలు విధులను చట్టపరంగా అమలయ్యేలా చేశాయి, భారతదేశం అలా చేయలేదని CSJM పాఠ్య సామగ్రి చెబుతుంది.
• చట్టపరంగా బంధించకపోతే ప్రజలు విధులు పాటించరని వి.కె.ఆర్.వి. రావు 1976 లోనే స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ సిఫార్సులను విమర్శించారు.

చట్టాల ద్వారా పరోక్ష అమలు విధులకు నేరుగా శిక్ష లేకపోయినా, వాటి అమలుకు ఉపయోగపడే కొన్ని ఇప్పటికే ఉన్న చట్టాలను వర్మ కమిటీ గుర్తించింది:

చట్టం	దగ్గరగా ఉండే విధి
జాతీయ గౌరవ అవమానాల నివారణ చట్టం, 1971	(a) జెండా, జాతీయ గీతం, రాజ్యాంగం పట్ల గౌరవం
పౌర హక్కుల రక్షణ చట్టం, 1955 (అంటరానితనం)	(e) సోదరభావం
వన్యప్రాణుల రక్షణ చట్టం, 1972	(g) వన్యప్రాణుల రక్షణ
అటవీ సంరక్షణ చట్టం, 1980	(g) అడవుల రక్షణ
ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951	నేరుగా సరిపోయే క్లాజ్ లేదు
చట్టవ్యతిరేక కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం, 1967	(c) ఐక్యత, సమగ్రత

చట్టం పక్కన ఇచ్చిన విధి క్లాజ్ నేను జత చేసినది; వర్మ కమిటీ చట్టాల పేర్లు మాత్రమే జాబితా చేసింది.

కోర్టు తీర్పు ఉదాహరణ రూరల్ లిటిగేషన్ అండ్ ఎంటైటిల్‌మెంట్ కేంద్ర వర్సెస్ ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం (1988) కేసులో సుప్రీంకోర్టు ముస్సోరీ-డెహ్రాడూన్ ప్రాంతంలో అక్రమ మైనింగ్‌ను నిషేధించి, జీవవైవిధ్యం, పర్యావరణ రక్షణకు ఆదేశాలు ఇచ్చింది. పర్యావరణాన్ని కాపాడే విధి ప్రాముఖ్యతను ఈ తీర్పు నొక్కిచెప్పిందని CSJM పాఠ్య సామగ్రి చెబుతుంది.

వర్మ కమిటీ, రాజ్యాంగ సమీక్షా కమిషన్

• ప్రాథమిక విధులను దేశ పౌరులకు ఎలా నేర్పించాలనుకుంటున్నారో చెప్పమని సుప్రీంకోర్టు 1998 లో భారత ప్రభుత్వానికి నోటీసు ఇచ్చింది.
• దానికి స్పందనగా జస్టిస్ జె.ఎస్. వర్మ అధ్యక్షతన “పౌరుల ప్రాథమిక విధులపై వర్మ కమిటీ (1999)” ఏర్పడింది. విధుల అమలు అంశాలను పరిశీలించి, ప్రజలకు అవగాహన కల్పించే చర్యలు సూచించడం దాని పని.
• ఎం.ఎన్. వెంకటాచలయ్య అధ్యక్షతన ఏర్పడిన రాజ్యాంగ సమీక్షా కమిషన్ కూడా ప్రజల్లో విధులపై అవగాహన కల్పించాలని, ఓటు వేయడం, పన్నులు చెల్లించడం లాంటి బాధ్యతలపై చైతన్యం పెంచాలని, వర్మ కమిటీ సిఫార్సులు త్వరగా అమలు చేయాలని సిఫార్సు చేసింది.
• జాతీయ రాజ్యాంగ సమీక్షా కమిషన్ (2000), వర్మ కమిటీ (1999) సిఫార్సులు అమలు చేయమని సుప్రీంకోర్టు ఆగస్టు 2003 లో కేంద్రాన్ని ఆదేశించింది.

హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలు, విధులు: పోలిక

అంశం	ప్రాథమిక హక్కులు	ఆదేశిక సూత్రాలు	ప్రాథమిక విధులు
రాజ్యాంగ భాగం	III	IV	IVA
ఎవరి కోసం / ఎవరికి	హక్కుదారులకు	రాజ్యానికి మార్గదర్శకాలు	ప్రతి పౌరుడికి
కోర్టుల్లో అమలు	అవుతాయి	కావు (ఆర్టికల్ 37)	నేరుగా అమలు నిబంధన లేదు
ఎప్పుడు వచ్చాయి	మూల రాజ్యాంగం	మూల రాజ్యాంగం, తర్వాత సవరణలు	1976 (42వ సవరణ), (k) 2002

ప్రాథమిక హక్కుల వివరాలకు ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల వర్గీకరణకు ఆదేశిక సూత్రాలు, వర్గీకరణ వ్యాసాలు చూడండి.

తరచూ కలిపేసే అంశాలు

• ఆర్టికల్ 48A vs 51A(g): 48A రాజ్యానికి ఆదేశిక సూత్రం (పర్యావరణం, అడవులు, వన్యప్రాణులు); 51A(g) పౌరుడి విధి, ఇందులో సరస్సులు, నదులు, జీవుల పట్ల కరుణ అదనంగా ఉన్నాయి. “ఎవరి బాధ్యత” అనేది చూసి గుర్తించండి.
• ఆర్టికల్ 21A vs 45 vs 51A(k): 21A రాజ్యం ఇవ్వాల్సిన హక్కు (6 నుంచి 14 ఏళ్లు); 45 ఆరేళ్లు నిండే వరకు బాల్య సంరక్షణ (ఆదేశిక సూత్రం); 51A(k) తల్లిదండ్రులు, సంరక్షకుల విధి (6 నుంచి 14 ఏళ్లు).
• ప్రవేశిక vs 51A(c): ప్రవేశిక “జాతి ఐక్యత, సమగ్రత” అంటుంది; 51A(c) “సార్వభౌమత్వం, ఐక్యత, సమగ్రత” ను రక్షించమంటుంది.
• పది vs పదకొండు: 1976 లో పది; ఇప్పుడు పదకొండు. “42వ సవరణ ఎన్ని విధులు చేర్చింది?” అంటే పది.
• స్త్రీల గౌరవం: ఇది వేరే క్లాజ్ కాదు, సోదరభావం గురించి చెప్పే 51A(e) లోనే రెండో భాగం.

ఈ రెండు సవరణలతో పాటు మిగతావి ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ సవరణలు లో ఉన్నాయి. 86వ సవరణ తర్వాత వచ్చిన చట్టం గురించి విద్యా హక్కు చట్టం సెక్షన్లు చూడండి.

నా అభిప్రాయం, ఒక పరిమితి

నా అభిప్రాయం: ప్రాథమిక విధులను క్లాజ్ అక్షరంతో సహా కంఠస్థం చేయాలి, సారాంశం తెలిస్తే సరిపోదు. పరీక్షల్లో “శాస్త్రీయ దృక్పథం ఏ క్లాజ్?” లేదా “ప్రజా ఆస్తి రక్షణ ఏ క్లాజ్?” అని అక్షరంతో అడుగుతారు; మొత్తం పదకొండు ఒకే ఆర్టికల్‌లో ఉన్నందున పాలిటీలో ఇంత త్వరగా పూర్తయ్యే భాగం మరొకటి లేదు. పై (a)-(d), (e)-(g), (h)-(j), (k) విభజనతో గుర్తుంచుకుంటే రెండు రోజుల్లో పక్కాగా వస్తుంది.

పరిమితి: స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ ఎన్ని విధులను సిఫార్సు చేసింది, ఏ సిఫార్సులను తిరస్కరించారు అనే వివరాలను నేను కమిటీ మూల నివేదికలో సరిచూడలేదు. కొన్ని పుస్తకాలు ఆ సంఖ్య ఇస్తాయి; ఇక్కడ వాడిన మూలాలు ఇవ్వలేదు, కాబట్టి నేను రాయలేదు. ఆ ప్రశ్న పరీక్షలో వస్తే ఈ వ్యాసం సరిపోదు. వర్మ కమిటీ వివరాలు విశ్వవిద్యాలయ పాఠ్య సామగ్రి నుంచి తీసుకున్నవి, కమిటీ నివేదిక నుంచి కాదు. పాలిటీలోని మిగతా అంశాలు పాలిటీ విభాగంలో ఉన్నాయి.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. ప్రాథమిక విధులను రాజ్యాంగంలో మొదట చేర్చిన సవరణ, అప్పుడు చేర్చిన విధుల సంఖ్య ఏది? (A) 42వ సవరణ (1976), పది విధులు (B) 44వ సవరణ (1978), పది విధులు (C) 42వ సవరణ (1976), పదకొండు విధులు (D) 86వ సవరణ (2002), పది విధులు

సమాధానం

(A) 42వ సవరణ (1976), పది విధులు. 1976 నాటి 42వ సవరణ సెక్షన్ 11 భాగం IVA ను, ఆర్టికల్ 51A ను చేర్చింది, అప్పుడు మొత్తం పది విధులు ఉన్నాయని NCERT చెబుతుంది. ఈ మార్పు 3-1-1977 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది. పదకొండో విధి (k) ను 2002 నాటి 86వ సవరణ చేర్చింది, కాబట్టి “42వ సవరణ, పదకొండు” అనే (C) రెండు సవరణలను కలిపేసింది. ఇప్పుడు ఉన్నవి పదకొండు, కానీ ప్రశ్న మొదట చేర్చిన సంఖ్యను అడుగుతోంది.

2. ఆర్టికల్ 51A ప్రకారం 6 నుంచి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్యావకాశాలు కల్పించడం ఎవరి ప్రాథమిక విధి? (A) ఆర్టికల్ 21A ప్రకారం రాజ్యం (B) ఆర్టికల్ 350A ప్రకారం స్థానిక సంస్థలు (C) ఆర్టికల్ 51A(k) ప్రకారం తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు (D) ఆర్టికల్ 45 ప్రకారం పాఠశాల ఉపాధ్యాయులు

సమాధానం

(C) ఆర్టికల్ 51A(k) ప్రకారం తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు. 86వ సవరణ చేర్చిన 51A(k) తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు 6 నుంచి 14 ఏళ్ల తమ పిల్లలకు విద్యావకాశాలు కల్పించాలని చెబుతుంది. ఇదే వయస్సు పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య అందించడం ఆర్టికల్ 21A కింద రాజ్యం బాధ్యత, కానీ అది ప్రాథమిక హక్కు, ప్రాథమిక విధి కాదు. ఆర్టికల్ 45 ఆరేళ్లు నిండే వరకు బాల్య సంరక్షణ గురించి, అది కూడా రాజ్యానికి ఆదేశిక సూత్రం. ప్రశ్నలో “ప్రాథమిక విధి” అనే పదమే సమాధానాన్ని భాగం IVA వైపు చూపిస్తుంది.

3. ఒక నిరసనలో విద్యార్థులు ప్రభుత్వ బస్సులను ధ్వంసం చేశారు. వారు ఏ ప్రాథమిక విధిని ఉల్లంఘించారు? (A) 51A(i): ప్రజా ఆస్తిని కాపాడటం, హింసను విడనాడడం (B) 51A(f): మిశ్రమ సంస్కృతి వారసత్వాన్ని కాపాడటం (C) 51A(h): శాస్త్రీయ దృక్పథం పెంపొందించుకోవడం (D) 51A(j): అన్ని రంగాల్లో శ్రేష్ఠత కోసం కృషి

సమాధానం

(A) 51A(i): ప్రజా ఆస్తిని కాపాడటం, హింసను విడనాడడం. ప్రభుత్వ బస్సులు ప్రజా ఆస్తి, వాటిని ధ్వంసం చేయడం హింస కూడా, కాబట్టి ఈ ఒక్క చర్య 51A(i) లోని రెండు భాగాలనూ ఉల్లంఘిస్తుంది. నిరసన తెలపడం తప్పు కాదు, కానీ దాని పద్ధతి ప్రజా ఆస్తిని దెబ్బతీయకూడదు. మిశ్రమ సంస్కృతి (f) వారసత్వ కట్టడాలు, సంప్రదాయాలకు సంబంధించింది. శాస్త్రీయ దృక్పథం (h), శ్రేష్ఠత (j) వ్యక్తిగత ఎదుగుదలకు సంబంధించిన విధులు, ఈ సందర్భానికి నేరుగా వర్తించవు.

4. ఆర్టికల్ 51A లోని ప్రాథమిక విధులు ఎవరికి వర్తిస్తాయి? (A) భారతదేశంలో ఉన్న విదేశీయులతో సహా ప్రతి వ్యక్తికి (B) ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు మాత్రమే (C) కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు (D) భారతదేశంలోని ప్రతి పౌరుడికి

సమాధానం

(D) భారతదేశంలోని ప్రతి పౌరుడికి. ఆర్టికల్ 51A “It shall be the duty of every citizen of India” అని మొదలవుతుంది, కాబట్టి ఈ విధులు పౌరులకు మాత్రమే. (A) ఆకర్షణీయంగా కనిపించవచ్చు, కానీ విధుల విషయంలో రాజ్యాంగం “పౌరుడు” అనే పదమే వాడింది. రాజ్యానికి మార్గదర్శకాలు భాగం IV లోని ఆదేశిక సూత్రాలు ఇస్తాయి, భాగం IVA కాదు. విధులు ఉద్యోగులకే పరిమితం అనే మాట ఆర్టికల్‌లో ఎక్కడా లేదు.

5. “అడవులు, సరస్సులు, నదులు, వన్యప్రాణులతో సహా సహజ పర్యావరణాన్ని రక్షించి, జీవుల పట్ల కరుణ చూపాలి” అనే బాధ్యత ఎవరిది, ఏ ఆర్టికల్‌లో ఉంది? (A) రాజ్యం, ఆర్టికల్ 48A (B) పౌరుడు, ఆర్టికల్ 51A(g) (C) పౌరుడు, ఆర్టికల్ 48A (D) రాజ్యం, ఆర్టికల్ 51A(g)

సమాధానం

(B) పౌరుడు, ఆర్టికల్ 51A(g). జీవుల పట్ల కరుణ, సరస్సులు, నదులు అనే పదాలు 51A(g) లో మాత్రమే ఉన్నాయి, అది ప్రతి పౌరుడి ప్రాథమిక విధి. ఆర్టికల్ 48A కూడా పర్యావరణం, అడవులు, వన్యప్రాణుల రక్షణ గురించే చెబుతుంది, కానీ అది రాజ్యానికి ఉద్దేశించిన ఆదేశిక సూత్రం. రెండింటినీ 42వ సవరణే చేర్చినందున విద్యార్థులు తరచూ కలిపేస్తారు. (C), (D) ఆర్టికల్‌ను, బాధ్యత వహించేవారిని తారుమారు చేశాయి.

6. మంత్రాలతో జ్వరం తగ్గుతుందనే నమ్మకాన్ని ఒక ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులతో ప్రయోగం చేయించి పరీక్షించమన్నాడు. ఆయన ఏ ప్రాథమిక విధిని ప్రోత్సహిస్తున్నాడు? (A) 51A(b): స్వాతంత్ర్య పోరాట ఆదర్శాలు (B) 51A(e): సామరస్యం, సోదరభావం (C) 51A(f): మిశ్రమ సంస్కృతి వారసత్వం (D) 51A(h): శాస్త్రీయ దృక్పథం, జిజ్ఞాస, సంస్కరణ స్ఫూర్తి

సమాధానం

(D) 51A(h): శాస్త్రీయ దృక్పథం, జిజ్ఞాస, సంస్కరణ స్ఫూర్తి. ఒక నమ్మకాన్ని గుడ్డిగా అంగీకరించకుండా ప్రయోగంతో పరీక్షించడమే శాస్త్రీయ దృక్పథం, జిజ్ఞాస. 51A(h) శాస్త్రీయ దృక్పథం, మానవతావాదం, జిజ్ఞాస, సంస్కరణ స్ఫూర్తిని పెంపొందించుకోవాలని చెబుతుంది, ఈ తరగతి గది కృత్యం సరిగ్గా అదే చేస్తుంది. మిశ్రమ సంస్కృతి (f) వారసత్వాన్ని కాపాడమంటుంది, మూఢనమ్మకాన్ని పరీక్షించడం దానికి సంబంధించింది కాదు. సామరస్యం (e) వేర్వేరు వర్గాల మధ్య సోదరభావం గురించి.

7. ఒక పౌరుడు ప్రాథమిక విధిని పాటించలేదని అతని ప్రాథమిక హక్కులను నిలిపివేయవచ్చా? (A) అవును, హక్కులు విధుల మీద ఆధారపడి ఉంటాయి (B) లేదు, హక్కులను అనుభవించడానికి విధులు పాటించడం షరతు కాదు (C) అవును, కానీ ఎమర్జెన్సీ కాలంలో మాత్రమే (D) అవును, సుప్రీంకోర్టు ఆదేశిస్తే మాత్రమే

సమాధానం

(B) లేదు, హక్కులను అనుభవించడానికి విధులు పాటించడం షరతు కాదు. మన రాజ్యాంగం హక్కులను అనుభవించడాన్ని విధుల నెరవేర్పుపై ఆధారపడేలా లేదా షరతుగా చేయలేదని NCERT స్పష్టంగా చెబుతుంది. అందుకే ప్రాథమిక విధులను చేర్చడం వల్ల ప్రాథమిక హక్కుల స్థితి మారలేదు. విధుల అమలు గురించి రాజ్యాంగం ఏమీ చెప్పలేదు, కాబట్టి విధి పాటించలేదని హక్కులు తీసేసే నిబంధనే లేదు. హక్కులు విధులపై ఆధారపడతాయనే (A) ఈ విషయంలో NCERT తిరస్కరించిన అభిప్రాయం.

8. ప్రాథమిక విధులను ప్రజలకు ఎలా నేర్పిస్తారో చెప్పమని సుప్రీంకోర్టు 1998 లో కేంద్రానికి నోటీసు ఇచ్చిన తర్వాత ఏర్పడిన కమిటీ ఏది? (A) స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ (B) వెంకటాచలయ్య రాజ్యాంగ సమీక్షా కమిషన్ (C) జస్టిస్ జె.ఎస్. వర్మ కమిటీ (D) సర్కారియా కమిషన్

సమాధానం

(C) జస్టిస్ జె.ఎస్. వర్మ కమిటీ. సుప్రీంకోర్టు 1998 నోటీసుకు స్పందనగా ప్రభుత్వం జస్టిస్ జె.ఎస్. వర్మ అధ్యక్షతన కమిటీ వేసింది, దాన్ని “పౌరుల ప్రాథమిక విధులపై వర్మ కమిటీ (1999)” అంటారు. విధుల అమలు అంశాలను పరిశీలించి, ప్రజలకు అవగాహన కల్పించే చర్యలు సూచించడం దాని పని. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ సిఫార్సుల ప్రకారమే 1976 లో ఎక్కువ విధులు చేర్చారు, అంటే అది విధులు రాజ్యాంగంలో చేరక ముందు నాటి కమిటీ. వెంకటాచలయ్య కమిషన్ కూడా విధులపై సిఫార్సులు చేసింది, కానీ అది మొత్తం రాజ్యాంగ పనితీరును సమీక్షించిన కమిషన్.

9. జాతీయ జెండా, జాతీయ గీతం, రాజ్యాంగాన్ని అవమానించడాన్ని నిషేధించే జాతీయ గౌరవ అవమానాల నివారణ చట్టం, 1971 ఏ ప్రాథమిక విధికి దగ్గరగా ఉంటుంది? (A) 51A(a) (B) 51A(c) (C) 51A(d) (D) 51A(f)

సమాధానం

(A) 51A(a). 51A(a) రాజ్యాంగానికి కట్టుబడి, దాని ఆదర్శాలు, సంస్థలు, జాతీయ జెండా, జాతీయ గీతాన్ని గౌరవించాలని చెబుతుంది. ఈ చట్టం నిషేధించే మూడు విషయాలు (జెండా, గీతం, రాజ్యాంగం) సరిగ్గా ఇదే క్లాజ్‌లో ఉన్నాయి. విధులకు నేరుగా శిక్ష లేకపోయినా ఇలాంటి చట్టాల ద్వారా వాటి లక్ష్యం అమలవుతుందని వర్మ కమిటీ గుర్తించింది. 51A(c) సార్వభౌమత్వం, ఐక్యత, సమగ్రత గురించి, 51A(d) దేశ రక్షణ గురించి, 51A(f) మిశ్రమ సంస్కృతి గురించి చెబుతాయి.

10. “స్త్రీల గౌరవానికి భంగం కలిగించే ఆచారాలను విడనాడాలి” అనే విధి ఆర్టికల్ 51A లోని ఏ క్లాజ్‌లో ఉంది? (A) 51A(b) (B) 51A(f) (C) 51A(e) (D) 51A(j)

సమాధానం

(C) 51A(e). 51A(e) మొదటి భాగం మత, భాషా, ప్రాంతీయ భేదాలకు అతీతంగా ప్రజలందరిలో సామరస్యం, సోదరభావం పెంపొందించమంటుంది. అదే క్లాజ్ రెండో భాగం స్త్రీల గౌరవానికి భంగం కలిగించే ఆచారాలను విడనాడాలని చెబుతుంది, అందుకే ఇది ప్రత్యేక క్లాజ్‌గా కనిపించదు. ఆచారాలు, సంప్రదాయాలు అనే పదాల వల్ల మిశ్రమ సంస్కృతి (f) దగ్గరగా అనిపిస్తుంది, కానీ (f) వారసత్వాన్ని కాపాడమంటుంది, ఆచారాలను విడనాడమని కాదు. (b) స్వాతంత్ర్య పోరాట ఆదర్శాల గురించి, (j) శ్రేష్ఠత గురించి.

FAQ

ప్రాథమిక విధులు ఎన్ని?

ప్రస్తుతం 11. 1976 నాటి 42వ సవరణ పది విధులను చేర్చింది. 2002 నాటి 86వ సవరణ పదకొండో విధిగా ఆర్టికల్ 51A(k) ను చేర్చింది; అది 1-4-2010 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది.

ప్రాథమిక విధులు పాటించకపోతే కోర్టు శిక్షిస్తుందా?

నేరుగా కాదు. ఈ విధుల అమలు గురించి రాజ్యాంగం ఏమీ చెప్పలేదని NCERT చెబుతుంది. అయితే కొన్ని విధులకు సంబంధించిన విషయాలను జాతీయ గౌరవ అవమానాల నివారణ చట్టం 1971, వన్యప్రాణుల రక్షణ చట్టం 1972 లాంటి వేర్వేరు చట్టాలు నియంత్రిస్తాయి.

ప్రాథమిక విధులు ఎవరికి వర్తిస్తాయి?

ఆర్టికల్ 51A “భారతదేశంలోని ప్రతి పౌరుడి విధి” అని మొదలవుతుంది. కాబట్టి ఇవి పౌరులకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి, రాజ్యానికి కాదు, విదేశీయులకు కాదు.

వర్మ కమిటీ ఎందుకు ఏర్పడింది?

ప్రాథమిక విధులను ప్రజలకు ఎలా నేర్పిస్తారో చెప్పమని సుప్రీంకోర్టు 1998 లో కేంద్రానికి నోటీసు ఇచ్చింది. దానికి స్పందనగా జస్టిస్ జె.ఎస్. వర్మ అధ్యక్షతన ఏర్పడిన కమిటీ 1999 లో విధుల అమలు అంశాలను పరిశీలించింది.

Sources

• The Constitution of India (as on 1st May, 2024), Legislative Department, Ministry of Law and Justice
• NCERT Class 11 Indian Constitution at Work, Chapter 2: Rights in the Indian Constitution
• CSJM University study material: Swaran Singh and other committees on Fundamental Duties