GDP, GNP మధ్య తేడా ఏమిటి? విదేశాల నుంచి నికర కారకాదాయం ఎలా కలుపుతారు?

GDP (స్థూల దేశీయోత్పత్తి) అంటే ఒక సంవత్సరంలో దేశ దేశీయ భూభాగంలో ఉత్పత్తైన అంతిమ వస్తుసేవల మార్కెట్ విలువ; ఉత్పత్తి చేసింది భారతీయులా, విదేశీయులా అనేది చూడరు. GNP (స్థూల జాతీయోత్పత్తి) దేశ సాధారణ నివాసులు దేశంలో ఉన్నా విదేశాల్లో ఉన్నా వారు చేసిన ఉత్పత్తిని లెక్కిస్తుంది; సూత్రం GNP = GDP + విదేశాల నుంచి నికర కారకాదాయం (NFIA). భారత ప్రభుత్వ గణాంకాల్లో ఇప్పుడు GNP బదులు “స్థూల జాతీయ ఆదాయం (GNI)” అనే పేరు కనిపిస్తుంది; విలువ ఒకటే, పేరే మారింది.

నిర్వచనాలు, సూత్రాలు NCERT 12వ తరగతి ‘జాతీయ ఆదాయ లెక్కింపు’ అధ్యాయం నుంచి, భారత అధికారిక లెక్కల పద్ధతి MoSPI కొత్త సిరీస్ (ఆధార సంవత్సరం 2011-12) పద్ధతుల పత్రం నుంచి తీసుకున్నవి.

GDP అంటే ఏమిటి?

నిర్వచనం

• GDP ఒక సంవత్సరంలో దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో జరిగిన అంతిమ వస్తుసేవల మొత్తం ఉత్పత్తిని కొలుస్తుంది. మధ్యంతర వస్తువులను మళ్లీ లెక్కించరు, అంతిమ వస్తువుల విలువే తీసుకుంటారు.
• దేశంలో జాతీయ నివాసులు చేసినా, విదేశీయులు చేసినా ఆ ఉత్పత్తి GDP లో చేరుతుంది. యాజమాన్యం స్థానిక కంపెనీదా, విదేశీ సంస్థదా అనేది GDP కి సంబంధం లేదు.
• వ్యయ పద్ధతిలో NCERT ఇచ్చిన సూత్రం GDPMP = C + I + G + X - M. అంటే ప్రైవేట్ వినియోగం, పెట్టుబడి, ప్రభుత్వ వ్యయం, ఎగుమతుల నుంచి దిగుమతులు తీసేసిన మొత్తం.

GDP పరిమితి

• GDP మొత్తం దేశ పౌరులకే చెందదు. దేశంలో పనిచేసే విదేశీ కారకాలకు (శ్రమ, మూలధనం) వెళ్లే ఆదాయం కూడా ఇందులో ఉంటుంది.
• అలాగే విదేశాల్లో పనిచేసే మన పౌరుల సంపాదన మన GDP లో ఉండదు. ఈ లోటును సరిచేసే కొలమానమే GNP.

GNP అంటే ఏమిటి?

నిర్వచనం

• GNP దేశ సాధారణ నివాసులు ఒక సంవత్సరంలో ఉత్పత్తి చేసిన అంతిమ వస్తుసేవల విలువ. వారు జాతీయ సరిహద్దుల లోపల ఉన్నా, విదేశాల్లో ఉన్నా ఆ ఉత్పత్తి లెక్కలోకి వస్తుంది.
• GDP నుంచి GNP కి రావాలంటే రెండు సర్దుబాట్లు చేయాలి. విదేశాల్లో పనిచేసే మన కారకాల ఆదాయాన్ని కలపాలి, మన దేశంలో పనిచేసే విదేశీ కారకాల ఆదాయాన్ని తీసివేయాలి.

NCERT ఇచ్చిన రెండు ఉదాహరణలు

• సౌదీ అరేబియాలో పనిచేస్తున్న భారతీయ మహిళ జీతం సౌదీ అరేబియా GDP లో చేరుతుంది. చట్టపరంగా ఆమె భారతీయురాలు కాబట్టి ఆ సంపాదన భారత GNP లో కలుస్తుంది.
• భారత్‌లోని కొరియా యాజమాన్యపు హ్యుందాయ్ కార్ల ఫ్యాక్టరీ లాభాలు భారత GDP లో ఉంటాయి. భారత GNP లెక్కించేటప్పుడు ఆ లాభాలను తీసివేయాలి.

విదేశాల నుంచి నికర కారకాదాయం (NFIA)

• NFIA = విదేశాల్లో పనిచేసే మన కారకాలు సంపాదించిన ఆదాయం - మన దేశంలో పనిచేసే విదేశీ కారకాలు సంపాదించిన ఆదాయం.
• కాబట్టి GNP = GDP + NFIA. NFIA ధనాత్మకమైతే GNP ఎక్కువ, రుణాత్మకమైతే GNP తక్కువ, సున్నా అయితే రెండూ సమానం.
• భారత్ విషయంలో MoSPI పట్టిక ప్రకారం 2011-12 లో “రెస్ట్ ఆఫ్ ది వరల్డ్ నుంచి నికర కారకాదాయం” ప్రస్తుత ధరల్లో రూ. -76,824 కోట్లు. అంటే ఆ సంవత్సరం భారత జాతీయ ఆదాయ కొలమానాలు దేశీయ కొలమానాల కంటే తక్కువ.

GDP, GNP పోలిక పట్టిక

అంశం	GDP	GNP (ఇప్పుడు GNI)
ఆధారం	దేశీయ భూభాగం	సాధారణ నివాసులు
విదేశీయులు ఇక్కడ చేసిన ఉత్పత్తి	చేరుతుంది	తీసివేస్తారు
మనవాళ్లు విదేశాల్లో సంపాదించినది	చేరదు	కలుపుతారు
సూత్రం	C + I + G + X - M	GDP + NFIA
SNA ప్రకారం స్వభావం	ఉత్పత్తి (విలువ జోడింపు) భావన	ఆదాయ భావన
తరుగుదల తీసేస్తే	NDP	NNP

GNP నుంచి జాతీయ ఆదాయం వరకు

తరుగుదల

• ఉత్పత్తిలో వాడిన యంత్రాలు, భవనాలు ఏటా కొంత అరిగిపోతాయి; దీన్నే తరుగుదల అంటారు. ఇది ఎవరి ఆదాయంలోనూ చేరదు కాబట్టి తీసివేయాలి.
• NNP = GNP - తరుగుదల, NDP = GDP - తరుగుదల. NCERT ప్రకారం NNPMP = NDPMP + NFIA అని కూడా రాయవచ్చు.

మార్కెట్ ధరలు, కారక వ్యయం

• పై కొలమానాలన్నీ మార్కెట్ ధరల వద్ద లెక్కించినవి. మార్కెట్ ధరలో పరోక్ష పన్నులు ఉంటాయి, సబ్సిడీలు తగ్గి ఉంటాయి.
• పరోక్ష పన్నులు ప్రభుత్వానికి వెళ్తాయి, ఉత్పత్తి కారకాలకు కాదు. అందుకే నికర పరోక్ష పన్నులు (పరోక్ష పన్నులు - సబ్సిడీలు) తీసివేస్తే కారక వ్యయం వద్ద విలువ వస్తుంది.
• పెట్రోల్‌పై భారీ పన్ను, వంటగ్యాస్‌కు సబ్సిడీ అనే ఉదాహరణను NCERT ఇస్తుంది. పన్ను మార్కెట్ ధరను పెంచుతుంది, సబ్సిడీ తగ్గిస్తుంది.

జాతీయ ఆదాయం

• కారక వ్యయం వద్ద NNP నే జాతీయ ఆదాయం (NI) అంటారు. NI = మార్కెట్ ధరల వద్ద NNP - నికర పరోక్ష పన్నులు.
• మరో మార్గం: NI = కారక వ్యయం వద్ద NDP + NFIA. రెండు మార్గాల్లోనూ ఒకే విలువ రావాలి.
• MoSPI పత్రం “నికర జాతీయ ఆదాయం (NNI)” ను జాతీయ ఆదాయం అని కూడా పిలుస్తారని చెబుతుంది.

ఒక ఉదాహరణ: చిన్న అంకెలతో లెక్క

ఇవి అర్థం చేసుకోవడానికి నేను తీసుకున్న ఊహాత్మక అంకెలు (కోట్ల రూపాయల్లో అనుకోండి), ఏ దేశపు వాస్తవ గణాంకాలూ కావు.

• ఒక దేశ GDP 500. ఆ దేశ పౌరులు విదేశాల్లో సంపాదించిన కారకాదాయం 30, ఆ దేశంలో పనిచేసే విదేశీయులకు వెళ్లిన కారకాదాయం 50.
• NFIA = 30 - 50 = -20. కాబట్టి GNP = 500 - 20 = 480.
• తరుగుదల 40 అనుకుంటే NNP = 480 - 40 = 440. అదే తరుగుదలతో NDP = 500 - 40 = 460, NDP + NFIA = 460 - 20 = 440 కూడా అదే జవాబు ఇస్తుంది.
• నికర పరోక్ష పన్నులు 60 అయితే జాతీయ ఆదాయం (కారక వ్యయం వద్ద NNP) = 440 - 60 = 380.
• పౌరులు విదేశాల్లో 70 సంపాదించి, విదేశీయులకు 50 వెళ్తే NFIA = +20, GNP = 520 అవుతుంది. పరీక్షలో రెండు ప్రవాహాలనూ కలిపి 500 + 30 + 50 = 580 అని రాయడం సాధారణ తప్పు.

భారత్‌లో GNP పేరు GNI ఎలా అయింది?

SNA ఏం చెప్పింది

• ఐక్యరాజ్యసమితి జాతీయ ఖాతాల వ్యవస్థ (SNA) 1993 పేరా 7.16 ప్రకారం స్థూల జాతీయ ఆదాయం (GNI) గతంలో జాతీయ ఖాతాల్లో అర్థం చేసుకున్న GNP తో సమానం.
• అదే పత్రం పేరా 2.181 ప్రకారం 1953 SNA లో దీన్ని “స్థూల జాతీయోత్పత్తి” అని పిలిచారు. GDP విలువ జోడింపు (ఉత్పత్తి) భావన కాగా, GNI ఆదాయ భావన అని స్పష్టం చేసింది.
• GNP నిజానికి ఆదాయ భావన అని నొక్కి చెప్పడానికే GNI అని పేరు మార్చాలని పేరా 7.17 ప్రతిపాదించింది. SNA 2008 పేరా 2.143 కూడా GNI ని GDP నుంచి విదేశాలకు చెల్లించే ప్రాథమిక ఆదాయాలు తీసివేసి, విదేశాల నుంచి వచ్చేవి కలిపి నిర్వచిస్తుంది.

భారత అధికారిక లెక్కల్లో

• భారత యూనియన్ మొత్తానికి జాతీయ ఆదాయ తొలి అంచనాలను 1949 లో ఏర్పాటైన జాతీయ ఆదాయ కమిటీ తయారు చేసింది. CSO 1948-49 ఆధార సంవత్సరంతో తొలి అధికారిక అంచనాలను 1956 లో ప్రచురించింది.
• CSO జనవరి 30, 2015 న ఆధార సంవత్సరాన్ని 2004-05 నుంచి 2011-12 కు మార్చింది. SNA 2008 సిఫారసు మేరకు GVA ను మూల ధరల వద్ద, GDP ని కారక వ్యయం బదులు మార్కెట్ ధరల వద్ద లెక్కించడం మొదలైంది.
• NCERT ప్రకారం ఈ మార్పుతో GDP at factor cost స్థానంలో GVA at basic prices వచ్చింది. మార్కెట్ ధరల వద్ద GDP ని ఇప్పుడు కేవలం “GDP” అంటున్నారు, అదే ప్రధాన కొలమానం.
• మూల ధరల వద్ద GVA కి నికర ఉత్పాదిత పన్నులు (net product taxes: ఎక్సైజ్, దిగుమతి సుంకాల వంటివి) కలిపితే GDP వస్తుంది. భూమి శిస్తు, స్టాంప్ డ్యూటీ లాంటి నికర ఉత్పత్తి పన్నులు (net production taxes) ఇప్పటికే మూల ధరల్లో ఉంటాయి.
• MoSPI వార్షిక జాతీయ ఆదాయ ప్రెస్ నోట్ “జాతీయ ఉత్పత్తులు” కింద GNI, NNI, తలసరి GNI, తలసరి NNI లను స్థిర (2011-12) ధరల్లో, ప్రస్తుత ధరల్లో ఇస్తుంది. GNP అనే పదం అక్కడ కనిపించదు.
• ఆధార సంవత్సరంలో (2011-12, ప్రస్తుత ధరలు) GDP రూ. 88.32 లక్షల కోట్లు, NNI రూ. 78.47 లక్షల కోట్లు అని MoSPI పట్టిక చెబుతుంది.

తరచూ కలిగే గందరగోళాలు

• “దేశీయ” అంటే భూభాగం, “జాతీయ” అంటే నివాసులు. GDP, NDP దేశీయ కొలమానాలు; GNP, NNP జాతీయ కొలమానాలు. రెండింటి మధ్య వంతెన NFIA ఒక్కటే.
• GNP ఎల్లప్పుడూ GDP కంటే ఎక్కువగా ఉండాలని లేదు. NFIA రుణాత్మకమైతే GNP తక్కువ. 2011-12 లో భారత్ పరిస్థితి ఇదే.
• GNI, GNP వేర్వేరు అంకెలు కాదు. NCERT పాఠంలో GNP, MoSPI ప్రెస్ నోట్‌లో GNI; SNA 1993 ప్రకారం రెండూ సమానం.
• తరుగుదల తీసేస్తే “నికర”, పన్నులు తీసేస్తే “కారక వ్యయం”. గ్రాస్ నుంచి నెట్‌కి తరుగుదల, మార్కెట్ ధర నుంచి కారక వ్యయానికి నికర పరోక్ష పన్నులు.
• మూల ధరలు మధ్యలో ఉంటాయి. కారక వ్యయం + నికర ఉత్పత్తి పన్నులు = మూల ధరలు; మూల ధరలు + నికర ఉత్పాదిత పన్నులు = మార్కెట్ ధరలు.
• స్థిర ధరలు అంటే ఆధార సంవత్సరపు ధరలు. స్థిర (2011-12) ధరల GDP ధరల మార్పును తొలగించి వాస్తవ ఉత్పత్తి మార్పును చూపుతుంది.

మూలాల మధ్య ఒక తేడా

NCERT, GDP ని “దేశీయ భూభాగంలో” ఉత్పత్తిగా, GNP ని “సాధారణ నివాసులు ఎక్కడ ఉన్నా” చేసిన ఉత్పత్తిగా నిర్వచిస్తుంది. SNA 1993 పేరా 7.17 మాత్రం GDP, GNI రెండూ ఒకే నివాస సంస్థల సమూహం మీద లెక్కిస్తారని, తేడా పరిధిలో కాదని, ఒకటి ఉత్పత్తిని మరొకటి ఆదాయాన్ని కొలవడంలో ఉందని చెబుతుంది. రాష్ట్ర స్థాయి పోటీ పరీక్షలు, SSC, బ్యాంకింగ్ ప్రశ్నలకు NCERT నిర్వచనం, GNP = GDP + NFIA సూత్రమే ప్రామాణికం. “GNI ఎందుకు పేరు మారింది” అని అడిగితే SNA వివరణ రాయండి.

నా సూచన, ఒక పరిమితి

నా సూచన: ఈ కొలమానాల నిర్వచనాలను విడివిడిగా బట్టీ పట్టకండి. GDP నుంచి NI వరకు ఒకే బాణాల గొలుసు రాసుకోండి: GDP → (+NFIA) → GNP → (-తరుగుదల) → NNP → (-నికర పరోక్ష పన్నులు) → NI. పై ఉదాహరణలోని 500, 480, 440, 380 అంకెలను ఒకసారి చేతితో లెక్కిస్తే ఏ బాణం ఎక్కడ వస్తుందో మర్చిపోరు. TSPSC గ్రూప్-2 పేపర్-III ఎలా ఉంటుందో TSPSC గ్రూప్-2 పరీక్ష విధానం, APPSC గ్రూప్-1 ఆర్థిక వ్యవస్థ పేపర్ కోసం APPSC గ్రూప్-1 సిలబస్ చూడండి. ఇలాంటి సూత్రాలను ఒక పేజీలో కుదించడానికి షార్ట్ నోట్స్ తయారీ విధానం పనికొస్తుంది.

పరిమితి: ఈ వ్యాసంలో భావనలు, సూత్రాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. ప్రస్తుత సంవత్సరపు GDP, GNI అంకెలు, వృద్ధి రేట్లు ఇందులో లేవు; అవి ప్రతి ఏటా మారతాయి కాబట్టి తాజా MoSPI ప్రెస్ నోట్ నుంచే తీసుకోవాలి. ఆధార సంవత్సరం మళ్లీ మారితే పై 2011-12 వివరాలను కూడా సరిచూసుకోవాలి. మరిన్ని ఆర్థిక అంశాల కోసం భూగోళశాస్త్రం, ఆర్థిక వ్యవస్థ విభాగం చూడండి.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. సౌదీ అరేబియాలో పనిచేస్తున్న ఒక భారతీయ నర్సు జీతం జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ఎక్కడ చేరుతుంది? (A) భారత GDP లో, సౌదీ అరేబియా GNP లో (B) సౌదీ అరేబియా GDP లో, భారత GNP లో (C) భారత GDP లో, భారత GNP లో (D) సౌదీ అరేబియా GDP లో, సౌదీ GNP లో

సమాధానం

(B) సౌదీ అరేబియా GDP లో, భారత GNP లో. GDP భూభాగం ఆధారంగా లెక్కిస్తారు, కాబట్టి సౌదీ అరేబియాలో జరిగిన ఈ సేవ ఆ దేశ GDP లో చేరుతుంది. GNP సాధారణ నివాసులు ఎక్కడ పనిచేసినా వారి సంపాదనను లెక్కిస్తుంది; ఆమె చట్టపరంగా భారతీయురాలు కాబట్టి ఆ జీతం భారత NFIA ద్వారా భారత GNP లో కలుస్తుంది. భారత GDP లో దీన్ని చేర్చడం తప్పు, ఎందుకంటే ఉత్పత్తి భారత భూభాగంలో జరగలేదు. ఇదే జీతాన్ని సౌదీ GNP లెక్కించేటప్పుడు విదేశీ కారకాదాయంగా తీసివేస్తారు, అందుకే D కూడా తప్పు.

2. భారత్‌లోని కొరియా యాజమాన్యపు హ్యుందాయ్ కార్ల ఫ్యాక్టరీ లాభాలను భారత జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ఎలా చూపుతారు? (A) భారత GDP లో, భారత GNP లో రెండింటిలోనూ కలుపుతారు (B) భారత GDP లో కలపరు, భారత GNP లో మాత్రం కలుపుతారు (C) భారత GDP లో, GNP లో దేనిలోనూ కలపరు (D) భారత GDP లో కలుపుతారు, GNP కోసం తీసివేస్తారు

సమాధానం

(D) భారత GDP లో కలుపుతారు, GNP కోసం తీసివేస్తారు. ఫ్యాక్టరీ భారత భూభాగంలో ఉంది కాబట్టి దాని ఉత్పత్తి భారత GDP లో చేరుతుంది; యాజమాన్యం విదేశీ సంస్థదా అనేది GDP కి సంబంధం లేదు. కానీ లాభాలు విదేశీ మూలధన కారకానికి వెళ్తాయి కాబట్టి భారత GNP లెక్కించేటప్పుడు వాటిని తీసివేయాలని NCERT చెబుతుంది. అంటే ఈ లాభాలు భారత NFIA ను తగ్గించే అంశం. “రెండింటిలోనూ కలుపుతారు” అనడం భూభాగ, నివాస భావనలను కలిపేయడమే.

3. ఒక దేశ GDP 500 కోట్లు. ఆ దేశ పౌరులు విదేశాల్లో 30 కోట్ల కారకాదాయం సంపాదించారు, ఆ దేశంలోని విదేశీయులకు 50 కోట్ల కారకాదాయం వెళ్లింది. ఆ దేశ GNP ఎంత? (A) 520 కోట్లు (B) 580 కోట్లు (C) 480 కోట్లు (D) 460 కోట్లు

సమాధానం

(C) 480 కోట్లు. ముందుగా NFIA = విదేశాల నుంచి వచ్చిన కారకాదాయం - విదేశాలకు వెళ్లిన కారకాదాయం = 30 - 50 = -20. GNP = GDP + NFIA = 500 - 20 = 480. NFIA రుణాత్మకం కాబట్టి GNP, GDP కంటే తక్కువ. 520 అనేది NFIA ను +20 గా పొరపాటుగా తీసుకుంటే వచ్చే జవాబు, 580 రెండు ప్రవాహాలనూ కలిపేస్తే వచ్చే జవాబు.

4. MoSPI లెక్కల ప్రకారం 2011-12 లో భారత్ విదేశాల నుంచి పొందిన నికర కారకాదాయం రుణాత్మకం. దీని అర్థం ఏమిటి? (A) ఆ సంవత్సరం భారత జాతీయ కొలమానాలు దేశీయ కొలమానాల కంటే తక్కువ (B) ఆ సంవత్సరం భారత GDP రుణాత్మక వృద్ధి నమోదు చేసింది (C) ఆ సంవత్సరం భారత దిగుమతులు ఎగుమతుల కంటే ఎక్కువ (D) ఆ సంవత్సరం భారత తరుగుదల GNP కంటే ఎక్కువ

సమాధానం

(A) ఆ సంవత్సరం భారత జాతీయ కొలమానాలు దేశీయ కొలమానాల కంటే తక్కువ. GNP = GDP + NFIA కాబట్టి NFIA రుణాత్మకమైతే GNP (GNI), GDP కంటే తక్కువ ఉంటుంది; అదే విధంగా NNP, NDP కంటే తక్కువ. MoSPI పట్టికలో 2011-12 కి నికర కారకాదాయం రూ. -76,824 కోట్లు. NFIA కారకాదాయ ప్రవాహాలకు సంబంధించినది; ఎగుమతులు, దిగుమతుల తేడా (X - M) GDP సూత్రంలోని వేరే భాగం. NFIA రుణాత్మకమైనంత మాత్రాన GDP వృద్ధి రుణాత్మకం అని అర్థం కాదు.

5. ఒక దేశ GNP 480 కోట్లు, తరుగుదల 40 కోట్లు, NFIA -20 కోట్లు. మార్కెట్ ధరల వద్ద ఆ దేశ NNP ఎంత? (A) 440 కోట్లు (B) 460 కోట్లు (C) 520 కోట్లు (D) 380 కోట్లు

సమాధానం

(A) 440 కోట్లు. NNP = GNP - తరుగుదల = 480 - 40 = 440. GNP లో NFIA ఇప్పటికే కలిసి ఉంది కాబట్టి దాన్ని మళ్లీ సర్దుబాటు చేయకూడదు; ప్రశ్నలో NFIA ఇచ్చింది తికమక పెట్టడానికే. 460 అనేది GDP (500) నుంచి తరుగుదల తీసేస్తే వచ్చే NDP, అది దేశీయ కొలమానం. NDP + NFIA = 460 - 20 = 440 అని మరో మార్గంలో లెక్కించినా ఇదే జవాబు వస్తుంది.

6. మార్కెట్ ధరల వద్ద ఒక దేశ NNP 440 కోట్లు, నికర పరోక్ష పన్నులు 60 కోట్లు. ఆ దేశ జాతీయ ఆదాయం ఎంత? (A) 500 కోట్లు (B) 440 కోట్లు (C) 420 కోట్లు (D) 380 కోట్లు

సమాధానం

(D) 380 కోట్లు. జాతీయ ఆదాయం అంటే కారక వ్యయం వద్ద NNP. మార్కెట్ ధరలో ఉన్న పరోక్ష పన్నులు ప్రభుత్వానికి వెళ్తాయి, సబ్సిడీలు ధరను తగ్గిస్తాయి; అందుకే నికర పరోక్ష పన్నులు (పన్నులు - సబ్సిడీలు) తీసివేయాలి: 440 - 60 = 380. 440 మార్కెట్ ధరల వద్ద NNP మాత్రమే, ఇంకా పన్నుల సర్దుబాటు జరగలేదు. పన్నులను కలిపితే 500 వస్తుంది, అది దిశ తప్పిన లెక్క.

7. MoSPI వార్షిక జాతీయ ఆదాయ ప్రెస్ నోట్‌లో “జాతీయ ఉత్పత్తులు” కింద GNP స్థానంలో కనిపించే కొలమానం ఏది? (A) స్థూల విలువ జోడింపు (GVA) (B) నికర దేశీయోత్పత్తి (NDP) (C) స్థూల జాతీయ ఆదాయం (GNI) (D) స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి (GSDP)

సమాధానం

(C) స్థూల జాతీయ ఆదాయం (GNI). MoSPI ప్రెస్ నోట్ “జాతీయ ఉత్పత్తులు” కింద GNI, NNI, తలసరి GNI, తలసరి NNI లను ఇస్తుంది; GNP అనే పదం వాడదు. SNA 1993 ప్రకారం GNI, గతంలో GNP గా పిలిచిన దానితో సమానం, కాబట్టి NCERT లోని GNP కి ఇదే సమానమైన కొలమానం. GVA ఉత్పత్తి వైపు, విలువ జోడింపు కొలమానం; NFIA దాంట్లో ఉండదు. NDP దేశీయ, నికర కొలమానం కాబట్టి అది GNP కి సమానం కాదు.

8. ఐక్యరాజ్యసమితి SNA 1993, GNP ని GNI గా పిలవాలని సూచించడానికి చెప్పిన కారణం ఏమిటి? (A) GNP పరిధిని విదేశీ సంస్థలకు కూడా విస్తరించడం కోసం (B) GNP నిజానికి ఉత్పత్తి కాదు, ఆదాయ భావన అని చెప్పడం కోసం (C) GNP ని మూల ధరల వద్ద లెక్కించడం మొదలుపెట్టడం కోసం (D) GNP నుంచి తరుగుదలను వేరు చేసి చూపడం కోసం

సమాధానం

(B) GNP నిజానికి ఉత్పత్తి కాదు, ఆదాయ భావన అని చెప్పడం కోసం. SNA 1993 పేరా 7.17 ప్రకారం GDP, GNI రెండూ ఒకే నివాస సంస్థల మీద లెక్కిస్తారు; తేడా పరిధిలో కాదు, ఒకటి ఉత్పత్తిని, మరొకటి ఆదాయాన్ని కొలవడంలో ఉంది. అందుకే GNP ఆదాయ భావన అని నొక్కి చెప్పడానికి GNI అని పేరు మార్చాలని ప్రతిపాదించింది. పరిధి మారలేదు కాబట్టి A తప్పు. తరుగుదల తీసివేస్తే వచ్చేది NNI, దానికీ పేరు మార్పుకూ సంబంధం లేదు.

9. జనవరి 2015 సవరణలో CSO, GDP at factor cost స్థానంలో ఏ కొలమానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది? (A) మూల ధరల వద్ద GVA (B) కారక వ్యయం వద్ద GVA (C) మార్కెట్ ధరల వద్ద NNP (D) కారక వ్యయం వద్ద GNP

సమాధానం

(A) మూల ధరల వద్ద GVA. NCERT ప్రకారం భారత్‌లో గతంలో ఎక్కువగా ప్రస్తావించిన కొలమానం GDP at factor cost. జనవరి 2015 సవరణలో CSO దాని స్థానంలో GVA at basic prices ను తెచ్చింది, మార్కెట్ ధరల వద్ద GDP ని కేవలం “GDP” అని పిలుస్తూ ప్రధాన కొలమానం చేసింది. ఇది SNA 2008 సిఫారసు మేరకు జరిగిన మార్పు అని MoSPI పత్రం చెబుతుంది. కారక వ్యయం వద్ద GVA లో నికర ఉత్పత్తి పన్నులు ఉండవు, మూల ధరల GVA లో అవి కలిసి ఉంటాయి; అందుకే B, A ఒకే కొలమానం కాదు.

10. మూల ధరల వద్ద GVA నుంచి మార్కెట్ ధరల వద్ద GDP కి రావాలంటే ఏది కలపాలి? (A) నికర ఉత్పత్తి పన్నులు (net production taxes) (B) తరుగుదల (C) విదేశాల నుంచి నికర కారకాదాయం (D) నికర ఉత్పాదిత పన్నులు (net product taxes)

సమాధానం

(D) నికర ఉత్పాదిత పన్నులు (net product taxes). మూల ధరల్లో భూమి శిస్తు, స్టాంప్ డ్యూటీ వంటి నికర ఉత్పత్తి పన్నులు ఇప్పటికే ఉంటాయి, కానీ ఒక్కో యూనిట్‌పై వేసే ఎక్సైజ్, దిగుమతి సుంకాల వంటి ఉత్పాదిత పన్నులు ఉండవు. అందుకే మూల ధరల GVA + నికర ఉత్పాదిత పన్నులు = మార్కెట్ ధరల GDP. నికర ఉత్పత్తి పన్నులు కారక వ్యయం నుంచి మూల ధరలకు వెళ్లేటప్పుడు కలిపేవి, అవి ఇక్కడ మళ్లీ కలపకూడదు. NFIA కలిపితే జాతీయ కొలమానం వస్తుంది, దేశీయ GDP కాదు.

11. NCERT ప్రకారం మార్కెట్ ధరల వద్ద NDP కి విదేశాల నుంచి నికర కారకాదాయం కలిపితే ఏ కొలమానం వస్తుంది? (A) మార్కెట్ ధరల వద్ద GNP (B) కారక వ్యయం వద్ద NDP (C) మార్కెట్ ధరల వద్ద NNP (D) కారక వ్యయం వద్ద GDP

సమాధానం

(C) మార్కెట్ ధరల వద్ద NNP. NDP ఇప్పటికే తరుగుదల తీసేసిన నికర, దేశీయ కొలమానం; దానికి NFIA కలిపితే నికర, జాతీయ కొలమానం అవుతుంది, అదే NNP. NCERT సూత్రం NNPMP = NDPMP + NFIA, అలాగే NNPMP = GNPMP - తరుగుదల. GNP రావాలంటే GDP కి NFIA కలపాలి, NDP కి కాదు. “నికర/స్థూల” తరుగుదలను, “దేశీయ/జాతీయ” NFIA ను సూచిస్తాయని గుర్తుంచుకుంటే ఇలాంటి ప్రశ్నలు సులభం.

12. MoSPI ప్రెస్ నోట్‌లో “స్థిర (2011-12) ధరల వద్ద GDP” అని ఉంటే దాని అర్థం ఏమిటి? (A) ప్రతి సంవత్సరపు ఉత్పత్తిని ఆ సంవత్సరపు ధరలతో లెక్కించారు (B) ప్రతి సంవత్సరపు ఉత్పత్తిని ఆధార సంవత్సరం 2011-12 ధరలతో లెక్కించారు (C) 2011-12 లో జరిగిన ఉత్పత్తిని మాత్రమే లెక్కించారు (D) ఉత్పత్తిని పన్నులు లేని కారక వ్యయం వద్ద లెక్కించారు

సమాధానం

(B) ప్రతి సంవత్సరపు ఉత్పత్తిని ఆధార సంవత్సరం 2011-12 ధరలతో లెక్కించారు. MoSPI పత్రం ప్రకారం ఆధార సంవత్సరపు ధరలతో తయారుచేసిన అంచనాలను “స్థిర ధరల వద్ద” అంచనాలు అంటారు. ధరలు స్థిరంగా ఉంచడం వల్ల సంవత్సరాల మధ్య మార్పు ధరల పెరుగుదల కాదు, వాస్తవ ఉత్పత్తి మార్పును చూపుతుంది. ఆ సంవత్సరపు ధరలతో లెక్కిస్తే అది ప్రస్తుత ధరల అంచనా. 2011-12 ఆధార సంవత్సరం మాత్రమే, ఆ ఒక్క సంవత్సరపు ఉత్పత్తి కాదు; జనవరి 30, 2015 న 2004-05 ఆధారం స్థానంలో ఇది వచ్చింది.

FAQ

GDP కి, GNP కి ఉన్న ప్రధాన తేడా ఏమిటి?

GDP దేశ దేశీయ భూభాగంలో ఒక సంవత్సరంలో ఉత్పత్తైన అంతిమ వస్తుసేవల విలువ; అది ఎవరిదైనా లెక్కలోకి వస్తుంది. GNP దేశ సాధారణ నివాసులు ఎక్కడ ఉన్నా వారి ఉత్పత్తిని లెక్కిస్తుంది. సూత్రం: GNP = GDP + విదేశాల నుంచి నికర కారకాదాయం (NFIA).

GNP, GDP కంటే ఎప్పుడు తక్కువ అవుతుంది?

విదేశీయులకు మన దేశం నుంచి వెళ్లే కారకాదాయం, మన వాళ్లు విదేశాల నుంచి సంపాదించే కారకాదాయం కంటే ఎక్కువైతే NFIA రుణాత్మకం అవుతుంది. అప్పుడు GNP, GDP కంటే తక్కువ ఉంటుంది. MoSPI లెక్కల ప్రకారం 2011-12 లో భారత NFIA రుణాత్మకం.

GNI, GNP ఒకటేనా?

విలువ పరంగా ఒకటే. ఐక్యరాజ్యసమితి SNA 1993 ప్రకారం GNI గతంలో GNP గా పిలిచిన దానితో సమానం; అది ఉత్పత్తి కాదు, ఆదాయ భావన అని చెప్పడానికే పేరు మార్చారు. MoSPI ప్రెస్ నోట్లు GNI, NNI అనే పదాలు వాడతాయి.

జాతీయ ఆదాయం అంటే ఏ కొలమానం?

కారక వ్యయం వద్ద నికర జాతీయోత్పత్తి (NNP at factor cost) నే జాతీయ ఆదాయం అంటారు. మార్కెట్ ధరల వద్ద NNP నుంచి నికర పరోక్ష పన్నులు తీసివేస్తే ఇది వస్తుంది.

Sources

• NCERT Class 12 Introductory Macroeconomics, Chapter 2: National Income Accounting
• MoSPI (CSO): Changes in Methodology and Data Sources in the New Series of National Accounts, Base Year 2011-12 (March 2015)
• MoSPI (NSO) Press Note: Provisional Estimates of Annual National Income 2021-22, 31 May 2022
• United Nations, System of National Accounts 1993
• United Nations, System of National Accounts 2008