26 అక్టోబర్ 2026 కరెంట్ అఫైర్స్: తీరం వైపు 'అర్నబ్' తుపాను, ₹2.12 లక్షల కోట్ల రక్షణ కొనుగోళ్లు, తుమ్మిడిహట్టిపై సంయుక్త కమిటీ

26 అక్టోబర్ 2026 వార్తల్లో బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన ‘అర్నబ్’ తుపాను ఆంధ్రప్రదేశ్ తీరం వైపు కదలడం, రక్షణ కొనుగోళ్ల మండలి సుమారు ₹2.12 లక్షల కోట్ల ప్రతిపాదనలకు ఆమోదం తెలపడం ప్రధానాంశాలు. ఆర్థిక రంగంలో యాప్ ఆధారిత టీవీ సేవలకు TRAI సిఫార్సులు, RBI ద్రవ్య లభ్యత వేలం ముఖ్యమైనవి. రాష్ట్రాల నుంచి తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీపై సంయుక్త కమిటీ, Dr NTR ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయ రూబీ జూబ్లీ వార్తల్లో నిలిచాయి.

ఈ అంశాలు APPSC, TSPSC గ్రూప్ పరీక్షల కరెంట్ అఫైర్స్ విభాగానికి నేరుగా ఉపయోగపడతాయి. ఆ విభాగం సిలబస్‌లో ఎక్కడ వస్తుందో APPSC గ్రూప్ 1 సిలబస్ పోస్టులో చూడవచ్చు.

అంతర్జాతీయ సంబంధాలు

న్యూఢిల్లీలో 12వ BRICS పార్లమెంటరీ ఫోరం

లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా 26 అక్టోబర్ 2026న పార్లమెంట్ భవన సముదాయంలోని సంవిధాన్ సదన్‌లో 12వ BRICS పార్లమెంటరీ ఫోరాన్ని ప్రారంభించారు (Revoi). రెండు రోజుల ఈ ఫోరానికి భారత పార్లమెంట్ ఆతిథ్యం ఇస్తోంది.

• ఇతివృత్తం: ‘ప్రజా కేంద్రిత అభివృద్ధి కోసం పార్లమెంట్ల బలోపేతం’ (Strengthening Parliaments for People-Centric Development). స్థితిస్థాపకత, ఆవిష్కరణ, సహకారం, సుస్థిరత అనే నాలుగు స్తంభాలపై చర్చలు జరుగుతాయి (Global Governance News).
• న్యూఢిల్లీ BRICS నేతల సదస్సులో సంయుక్త ప్రకటన ఏకగ్రీవంగా ఆమోదం పొందడం కీలక మైలురాయి అని బిర్లా అన్నారు. ఆ హామీలను చట్టాలు, బడ్జెట్, చర్చలు, పర్యవేక్షణ ద్వారా ఫలితాలుగా మార్చడంలో పార్లమెంట్లది ముఖ్య పాత్ర అని చెప్పారు.
• ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ BRICS దేశాల పార్లమెంటరీ ప్రతినిధి బృందాలతో సమావేశమయ్యారు. రాజ్యసభ డిప్యూటీ ఛైర్మన్ హరివంశ్ కూడా సభను ఉద్దేశించి మాట్లాడారు.

పరీక్షల కోణం: ఫోరం సంఖ్య (12వ), వేదిక (సంవిధాన్ సదన్), ఇతివృత్తం అనే మూడు అంశాలపై ప్రశ్నలు రావచ్చు.

ఆర్థిక వ్యవస్థ, బ్యాంకింగ్

యాప్ ఆధారిత లైవ్ టీవీ సేవలకు TRAI అనుమతి విధానం

ఇంటర్నెట్ యాప్‌లు, వెబ్‌సైట్ల ద్వారా షెడ్యూల్ ప్రకారం టీవీ ఛానెళ్లను ప్రసారం చేసే సేవలకు (ALTD) ప్రత్యేక అనుమతి విధానాన్ని TRAI 26 అక్టోబర్ 2026న సిఫార్సు చేసింది (Storyboard18). ఉచిత, ప్రకటనల ఆధారిత స్ట్రీమింగ్ టీవీ (FAST) వేదికలు కూడా దీని పరిధిలోకి వస్తాయి.

• ప్రారంభ అనుమతి 20 ఏళ్లు చెల్లుతుంది. తర్వాత 10 ఏళ్ల చొప్పున పునరుద్ధరించుకోవచ్చు.
• ఒకేసారి చెల్లించే ప్రవేశ రుసుము ₹1 లక్ష, దరఖాస్తు ప్రాసెసింగ్ రుసుము ₹10,000. ఏటా అనుమతి రుసుము, బ్యాంక్ గ్యారంటీ, సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ అవసరం లేదు.
• ఈ సేవలను టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం, 2023 కింద టీవీ ఛానెల్ పంపిణీ సేవల్లో ప్రత్యేక ఉపవర్గంగా ఉంచాలని సూచించింది. అనుమతి పొందిన యాప్‌లు మాత్రమే స్మార్ట్ టీవీల్లో ఉండేలా తయారీదారులు, OS సంస్థలు చూడాలి (Indian Television).

పరీక్షల కోణం: ఇవి సిఫార్సులు మాత్రమే; తుది నిబంధనలు సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ రూపొందించాలి. అనుమతి కాలం, రుసుములు, చట్టం పేరు గుర్తుంచుకోవాలి.

RBI 4 రోజుల VRR వేలం — బ్యాంకులకు ₹1.5 లక్షల కోట్లు

RBI 26 అక్టోబర్ 2026న 4 రోజుల వేరియబుల్ రేట్ రెపో (VRR) వేలం నిర్వహించి బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి నిధులు అందించింది (BestCurrentAffairs).

• ప్రకటించిన మొత్తం ₹1,50,000 కోట్లు కాగా, బ్యాంకుల నుంచి ₹1,86,666 కోట్ల బిడ్లు వచ్చాయి. RBI ₹1,50,007 కోట్లు కేటాయించింది.
• కట్-ఆఫ్ రేటు 5.55%, భారిత సగటు రేటు 5.59%.
• పండుగల సీజన్‌లో నగదు డిమాండ్, పన్ను చెల్లింపుల వల్ల ద్రవ్య లభ్యత తగ్గడంతో ఈ నిధులు అందించారు (Elets BFSI).

పరీక్షల కోణం: VRR ద్వారా RBI బ్యాంకులకు నిధులు ఇస్తుంది; దీనికి వ్యతిరేకంగా VRRR (రివర్స్ రెపో) ద్వారా అదనపు నిధులను వెనక్కి తీసుకుంటుంది. ఈ తేడా బ్యాంకింగ్ పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు. RBI ద్రవ్య సాధనాల గురించి RBI ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎలా నియంత్రిస్తుంది పోస్టులో వివరంగా ఉంది.

రక్షణ

₹2.12 లక్షల కోట్ల ప్రతిపాదనలకు DAC ఆమోదం

రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ అధ్యక్షతన రక్షణ కొనుగోళ్ల మండలి (DAC) 26 అక్టోబర్ 2026న సుమారు ₹2.12 లక్షల కోట్ల విలువైన మూలధన కొనుగోలు ప్రతిపాదనలకు ఆవశ్యకత అంగీకారం (AoN) ఇచ్చింది (Sunday Guardian). మొత్తం విలువలో దాదాపు 82% దేశీయ పరిశ్రమల నుంచే సమకూరుతుంది (The Statesman).

• సైన్యం: హై మొబిలిటీ వాహనాలు, స్వయంచాలిత ట్రాక్డ్ గన్ వ్యవస్థలు, తేలికపాటి బహుళ పాత్ర హెలికాప్టర్లు, VSHORADS, డ్రోన్ నిరోధక వ్యవస్థలు, దీర్ఘశ్రేణి కామికాజే డ్రోన్లు.
• నౌకాదళం: శత్రు క్షిపణులను దారి మళ్లించే యాక్టివ్ ఆఫ్‌బోర్డ్ డికాయ్ వ్యవస్థ.
• వైమానిక దళం: ప్రత్యేక వినియోగ హెలికాప్టర్లు, గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలు, మొబైల్ ఎక్స్-బ్యాండ్ డాప్లర్ వాతావరణ రాడార్లు.

పరీక్షల కోణం: AoN అనేది కొనుగోలు ప్రక్రియలో తొలి దశ మాత్రమే; ఒప్పందాలు తర్వాతి దశల్లో కుదురుతాయి. DAC కి రక్షణ మంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు.

స్వావలంబన్ 2026 — ‘ఆత్మనిర్భరత 2.0’ పిలుపు

భారత నౌకాదళం నిర్వహించే నౌకా ఆవిష్కరణ, స్వదేశీకరణ సదస్సు ‘స్వావలంబన్ 2026’ ఐదో ఎడిషన్ 26–27 అక్టోబర్ తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలోని మానెక్‌షా సెంటర్‌లో జరిగింది (DD India). రక్షణ రంగ స్వావలంబనలో తదుపరి దశగా ‘ఆత్మనిర్భరత 2.0’ సాధించాలని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ పిలుపునిచ్చారు.

• అరుదైన భూ మూలకాలు సహా దిగుమతి చేసుకునే ముడి పదార్థాలపై ఆధారపడటం సరఫరా గొలుసు భద్రతకు, తద్వారా జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన సమస్య అని ఆయన అన్నారు. కీలక సాంకేతికతలు, పరిశ్రమలు, వనరులను గుర్తించే కాలపరిమితితో కూడిన స్వదేశీకరణ ప్రణాళిక కావాలని సూచించారు (Bharat Shakti).
• నౌకాదళం ఇచ్చిన 229 iDEX సవాళ్లకు 4,000కు పైగా ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. వీటి ఫలితంగా ₹1,900 కోట్లకు పైగా విలువైన నౌకాదళ ఒప్పందాలు కుదిరాయి.
• నౌకాదళ iDEX సవాళ్లు 2022లో 20 ఉండగా ఇప్పుడు 229కి చేరాయని, ఇవి మొత్తం iDEX సవాళ్లలో దాదాపు 35% అని నౌకాదళాధిపతి అడ్మిరల్ కృష్ణ స్వామినాథన్ తెలిపారు.

శాస్త్ర సాంకేతికం

మనస్తు స్పేస్‌కు ₹116 కోట్ల RDI నిధి సహాయం

శాస్త్ర, సాంకేతిక శాఖ (DST) పరిధిలోని టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ (TDB), నవీ ముంబైకి చెందిన మనస్తు స్పేస్ టెక్నాలజీస్‌తో ₹116 కోట్ల ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది (Social News XYZ). ఈ సహాయం పరిశోధన, అభివృద్ధి, ఆవిష్కరణ (RDI) నిధి నుంచి అందుతుంది.

• ప్రాజెక్టు మొత్తం వ్యయం ₹277.63 కోట్లు. సహాయం ఆప్షనల్లీ కన్వర్టిబుల్ డెట్ (OCD) రూపంలో, అంటే గ్రాంటుగా కాకుండా అవసరమైతే వాటాగా మార్చుకునే రుణంగా అందుతుంది.
• ఉపగ్రహాలు, ప్రయోగ వాహనాల కోసం హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ ఆధారిత హరిత ప్రొపెల్లెంట్‌ను ఈ సంస్థ అభివృద్ధి చేస్తోంది. దీని థ్రస్ట్ పరిధి 5 mN నుంచి 300 N.
• సాంకేతికతను TRL-6 నుంచి TRL-9 స్థాయికి, అంటే ప్రయోగ దశ నుంచి వాస్తవ వినియోగ దశకు తీసుకెళ్లడం లక్ష్యం (Mumbai Tribune).

పర్యావరణం, విపత్తు నిర్వహణ

‘అర్నబ్’ తుపాను — యానాం సమీపంలో తీరం దాటే అవకాశం

బంగాళాఖాతంలోని తీవ్ర వాయుగుండం 26 అక్టోబర్‌న ‘అర్నబ్’ తుపానుగా బలపడింది. ఆ రోజు మధ్యాహ్నానికి ఇది కాకినాడకు దాదాపు 650 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉందని IMD డైరెక్టర్ జనరల్ మృత్యుంజయ్ మహాపాత్ర తెలిపారు (Open).

• 26 అక్టోబర్ అర్ధరాత్రికి తీవ్ర తుపానుగా, 27 అక్టోబర్‌న అతి తీవ్ర తుపానుగా బలపడుతుందని IMD అంచనా.
• 28 అక్టోబర్ ముందుగంటల్లో బాపట్ల–విశాఖపట్నం మధ్య, యానాం సమీపంలో తీరం దాటే అవకాశం ఉంది. అప్పుడు గంటకు 115–125 కి.మీ. వేగంతో, గరిష్ఠంగా 140 కి.మీ. వేగంతో గాలులు వీస్తాయి; 1 నుంచి 1.5 మీటర్ల తుపాను ఉప్పెన రావచ్చు.
• జాతీయ సంక్షోభ నిర్వహణ కమిటీ (NCMC) 26 అక్టోబర్‌న సన్నద్ధతను సమీక్షించింది. ఒడిశాకు రెడ్, ఆరెంజ్ హెచ్చరికలు జారీ అయ్యాయి (Asianet Newsable).
• ప్రాణ, ఆస్తి నష్టం జరగకుండా చూడాలని, తీర ప్రాంతాల్లో ముప్పు ఉన్న ప్రజలను తుపాను షెల్టర్లకు తరలించాలని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు జిల్లా కలెక్టర్లను ఆదేశించారు (Telangana Today).

పరీక్షల కోణం: NCMC కి కేబినెట్ సెక్రటరీ అధ్యక్షత వహిస్తారు. తుపాను దశల క్రమం (తుపాను → తీవ్ర తుపాను → అతి తీవ్ర తుపాను) గుర్తుంచుకోవాలి.

E85, E100 ఫ్లెక్స్-ఫ్యూయల్ వాహనాలకు నిబంధనల సవరణ

కేంద్ర రహదారి రవాణా, హైవేల మంత్రిత్వ శాఖ కేంద్ర మోటారు వాహనాల నిబంధనలు, 1989 లోని రూల్ 115 లో ‘E85’ స్థానంలో ‘E85 లేదా E100’ అని సవరించింది (BioEnergy Times). G.S.R. 911(E) నోటిఫికేషన్ 23 అక్టోబర్‌న జారీ అయి, 26 అక్టోబర్ 2026న గెజిట్‌లో ప్రచురితమైంది.

• మోటారు వాహనాల చట్టం, 1988 లోని సెక్షన్ 110 కింద ఈ సవరణ చేశారు.
• E85 లేదా E100 ఇంధనాన్ని తయారీ సంస్థలు (OEM) ఫ్లెక్స్-ఫ్యూయల్ వాహనాలుగా రూపొందించిన వాహనాల్లో మాత్రమే వాడాలి. ఆమోదం లేని ప్రస్తుత పెట్రోల్ కార్లలో E100 వాడేందుకు ఈ సవరణ అనుమతి ఇవ్వదు (Daily Pioneer).

పరీక్షల కోణం: E అక్షరం పక్కన ఉన్న సంఖ్య ఇంధనంలో ఇథనాల్ శాతాన్ని సూచిస్తుంది; E100 అంటే పూర్తి ఇథనాల్. ఇది ముడి చమురు దిగుమతుల తగ్గింపు, హరిత ఇంధన లక్ష్యాలతో ముడిపడిన అంశం.

రాష్ట్ర అంశాలు (AP & TS)

Dr NTR ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయ రూబీ జూబ్లీ

ఉపరాష్ట్రపతి సి.పి. రాధాకృష్ణన్ 26 అక్టోబర్ 2026న విజయవాడలో Dr NTR ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయం 40 ఏళ్ల (రూబీ జూబ్లీ) వేడుకల్లో పాల్గొన్నారు (The Hans India). ఈ విశ్వవిద్యాలయం 1986లో దేశంలోనే తొలి ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయంగా ఏర్పడింది.

• దేశంలో వైద్య కళాశాలలు 2014 కు ముందున్న 387 నుంచి 846 కు పెరిగాయని ఉపరాష్ట్రపతి తెలిపారు. MBBS సీట్లు 172% పెరిగి దాదాపు 51,000 నుంచి 1.4 లక్షలకు పైగా చేరాయి.
• వైద్య పరిశోధనలపై పెట్టుబడి పెంచాలని, మాదకద్రవ్యాల వ్యతిరేక అవగాహనకు వైద్యులే నాయకత్వం వహించాలని ఆయన కోరారు (Daijiworld). సభలో మాదకద్రవ్యాల వ్యతిరేక ప్రతిజ్ఞ చేశారు.
• గవర్నర్ ఎస్. అబ్దుల్ నజీర్ ఈ విశ్వవిద్యాలయానికి ఛాన్సలర్. క్వాంటమ్ బయాలజీ కోర్సు ప్రారంభిస్తామని, వైద్య పరిశోధనకు దాదాపు ₹13 కోట్లు కేటాయించామని వైస్-ఛాన్సలర్ డా. పి. చంద్రశేఖర్ ప్రకటించారు.

తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీపై సంయుక్త కమిటీ

తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ 26 అక్టోబర్ 2026న ముంబైలోని సహ్యాద్రి అతిథి గృహంలో తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీపై చర్చించారు (Deccan Chronicle).

• 2016 ఒప్పందం ప్రకారం బ్యారేజీ ఎత్తు 148 మీటర్లు కాగా, తెలంగాణ దాన్ని 152 మీటర్లకు పెంచాలని కోరుతోంది. 148 మీటర్ల ఎత్తుతో ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా సాగునీటి అవసరాలు తీరవని నీటిపారుదల మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి వివరించారు.
• బ్యారేజీ ఎత్తు, నీటి లభ్యత, ముంపు, సాంకేతిక సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించి నిర్మాణ కాలపట్టిక రూపొందించేందుకు రెండు రాష్ట్రాల నీటిపారుదల ముఖ్య కార్యదర్శుల నేతృత్వంలో సంయుక్త కమిటీ ఏర్పాటుకు అంగీకరించారు.
• ఫడ్నవీస్ 152 మీటర్ల ఎత్తుకు ఇంకా ఆమోదం ఇవ్వలేదు. ముంపు ప్రాంతం అనుకున్నదానికంటే ఎక్కువగా ఉందని, రాష్ట్రానికి నష్టం లేకపోతేనే మద్దతిస్తామని చెప్పారు (Telangana Today).

పరీక్షల కోణం: తుమ్మిడిహట్టి ప్రాణహిత నదిపై ప్రతిపాదిత బ్యారేజీ. తెలుగు రాష్ట్రాల నదులు, ఉపనదుల గురించి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ నదులు పోస్టులో చూడవచ్చు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. 26 అక్టోబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో ప్రారంభమైన 12వ BRICS పార్లమెంటరీ ఫోరం ఇతివృత్తం ఏది? (A) సమ్మిళిత వృద్ధి కోసం పార్లమెంటరీ దౌత్యం (B) ప్రజా కేంద్రిత అభివృద్ధి కోసం పార్లమెంట్ల బలోపేతం (C) సుస్థిర భవిష్యత్తు కోసం శాసనసభల భాగస్వామ్యం (D) ప్రపంచ పాలనలో పార్లమెంట్ల ప్రజాస్వామ్య పాత్ర

సమాధానం

(B) ప్రజా కేంద్రిత అభివృద్ధి కోసం పార్లమెంట్ల బలోపేతం. లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా సంవిధాన్ సదన్‌లో ప్రారంభించిన ఈ ఫోరం ‘Strengthening Parliaments for People-Centric Development’ అనే ఇతివృత్తంతో జరుగుతోంది. స్థితిస్థాపకత, ఆవిష్కరణ, సహకారం, సుస్థిరత అనే నాలుగు స్తంభాలు ఈ ఇతివృత్తానికి అనుబంధంగా ఉన్నాయి. ఆప్షన్ C లోని ‘సుస్థిరత’ పదం ఆ నాలుగు స్తంభాల్లో ఒకటి మాత్రమే, పూర్తి ఇతివృత్తం కాదు. నేతల సదస్సు హామీలను చట్టాలు, బడ్జెట్ల ద్వారా ప్రజలకు చేరవేయడంలో పార్లమెంట్ల పాత్రే ఈ ఇతివృత్తం వెనుక ఉన్న ఆలోచన.

2. యాప్ ఆధారిత లీనియర్ టీవీ పంపిణీ (ALTD) సేవలకు TRAI 26 అక్టోబర్ 2026న సిఫార్సు చేసిన అనుమతి కాలవ్యవధి ఏది? (A) ప్రారంభంగా 10 ఏళ్లు, తర్వాత 20 ఏళ్ల చొప్పున పునరుద్ధరణ (B) ప్రారంభంగా 20 ఏళ్లు, తర్వాత 20 ఏళ్ల చొప్పున పునరుద్ధరణ (C) ప్రారంభంగా 10 ఏళ్లు, తర్వాత 10 ఏళ్ల చొప్పున పునరుద్ధరణ (D) ప్రారంభంగా 20 ఏళ్లు, తర్వాత 10 ఏళ్ల చొప్పున పునరుద్ధరణ

సమాధానం

(D) ప్రారంభంగా 20 ఏళ్లు, తర్వాత 10 ఏళ్ల చొప్పున పునరుద్ధరణ. TRAI సిఫార్సు ప్రకారం ALTD సేవలకు ప్రారంభ అనుమతి 20 ఏళ్లు చెల్లుతుంది, ఆ తర్వాత ప్రతిసారీ 10 ఏళ్ల కాలానికి పునరుద్ధరించుకోవచ్చు. ఆప్షన్ A లో రెండు సంఖ్యలు తారుమారయ్యాయి, అందుకే అది తికమక పెట్టే ప్రధాన ప్రత్యామ్నాయం. ఈ విధానాన్ని ‘లైట్-టచ్’ అనుమతిగా పేర్కొన్నారు, ఎందుకంటే ఒకేసారి ₹1 లక్ష ప్రవేశ రుసుము తప్ప ఏటా అనుమతి రుసుము, బ్యాంక్ గ్యారంటీ లేవు. FAST వేదికలు కూడా ఈ పరిధిలోకి వస్తాయి.

3. యాప్ ఆధారిత లైవ్ టీవీ సేవలను ఏ చట్టం కింది ప్రసార అనుమతి వ్యవస్థలో ప్రత్యేక ఉపవర్గంగా ఉంచాలని TRAI సూచించింది? (A) టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం, 2023 (B) కేబుల్ టెలివిజన్ నెట్‌వర్క్స్ (నియంత్రణ) చట్టం (C) సమాచార సాంకేతిక చట్టం (D) ప్రసార భారతి చట్టం

సమాధానం

(A) టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం, 2023. ALTD సేవలను టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం, 2023 కింది ప్రసార అనుమతి వ్యవస్థలో టీవీ ఛానెల్ పంపిణీ సేవల ప్రత్యేక ఉపవర్గంగా ఉంచాలని TRAI ప్రతిపాదించింది. కేబుల్ టీవీ చట్టం సంప్రదాయ కేబుల్ ఆపరేటర్లకు సంబంధించినది కాబట్టి ఇంటర్నెట్ యాప్‌ల ద్వారా ప్రసారాలకు అది ఆధారం కాదు. సమాచార సాంకేతిక చట్టం సాధారణంగా ఆన్‌లైన్ మధ్యవర్తులు, డిజిటల్ వేదికలకు వర్తిస్తుంది, కానీ ఇక్కడ ఆధారంగా చూపింది టెలికాం చట్టాన్నే. ప్రసార భారతి చట్టం ప్రభుత్వ ప్రసార సంస్థకు సంబంధించినది.

4. RBI 26 అక్టోబర్ 2026న నిర్వహించిన 4 రోజుల వేరియబుల్ రేట్ రెపో (VRR) వేలం ప్రభావం ఏమిటి? (A) బ్యాంకుల వద్ద ఉన్న అదనపు నిధులను RBI వెనక్కి తీసుకుంది (B) RBI విధాన రెపో రేటును 5.55% కు మార్చింది (C) బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి ₹1.5 లక్షల కోట్ల నిధులు చేరాయి (D) బ్యాంకుల నగదు నిల్వల నిష్పత్తి తగ్గింది

సమాధానం

(C) బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి ₹1.5 లక్షల కోట్ల నిధులు చేరాయి. VRR వేలంలో RBI బ్యాంకులకు తాత్కాలికంగా నిధులు అందిస్తుంది; ఈసారి ₹1,86,666 కోట్ల బిడ్లు రాగా ₹1,50,007 కోట్లు కేటాయించింది. అదనపు నిధులను వెనక్కి తీసుకునేది దీనికి వ్యతిరేకమైన VRRR వేలం, అందుకే ఆప్షన్ A తప్పు. 5.55% అనేది ఈ వేలంలో కట్-ఆఫ్ రేటు మాత్రమే, విధాన రెపో రేటులో మార్పు కాదు. పండుగ సీజన్ నగదు డిమాండ్, పన్ను చెల్లింపుల వల్ల తగ్గిన ద్రవ్య లభ్యతను పూడ్చడమే దీని ఉద్దేశం.

5. 26 అక్టోబర్ 2026న రక్షణ కొనుగోళ్ల మండలి సుమారు ₹2.12 లక్షల కోట్ల ప్రతిపాదనలకు ‘ఆవశ్యకత అంగీకారం’ (AoN) ఇచ్చింది. ఈ AoN కొనుగోలు ప్రక్రియలో ఏ దశను సూచిస్తుంది? (A) అవసరాన్ని అంగీకరించే తొలి దశ, ఒప్పందాలు తర్వాతి దశల్లో కుదురుతాయి (B) సరఫరా సంస్థలతో తుది ఒప్పందం కుదిరిన దశ (C) ఆయుధాలు దళాలకు అందిన తర్వాతి తనిఖీ దశ (D) కేంద్ర బడ్జెట్‌లో నిధులు విడుదలైన చివరి దశ

సమాధానం

(A) అవసరాన్ని అంగీకరించే తొలి దశ, ఒప్పందాలు తర్వాతి దశల్లో కుదురుతాయి. AoN అంటే ఒక ఆయుధం లేదా వ్యవస్థ దళాలకు అవసరమని DAC అధికారికంగా అంగీకరించడం, ఇది కొనుగోలు ప్రక్రియకు మొదటి అడుగు. ఆ తర్వాత టెండర్లు, సాంకేతిక పరీక్షలు, ధరల చర్చలు పూర్తయ్యాకే తుది ఒప్పందం కుదురుతుంది, కాబట్టి ఆప్షన్ B ఈ దశకు చెందదు. ఈసారి ఆమోదించిన విలువలో దాదాపు 82% దేశీయ పరిశ్రమల నుంచే సమకూరనుంది. DAC కి రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ అధ్యక్షత వహించారు.

6. 26–27 అక్టోబర్ 2026న మానెక్‌షా సెంటర్‌లో జరిగిన ‘స్వావలంబన్ 2026’ సదస్సుకు సంబంధించి సరైన జత ఏది? (A) భారత సైన్యం – ఐదో ఎడిషన్ (B) భారత నౌకాదళం – ఐదో ఎడిషన్ (C) భారత నౌకాదళం – మూడో ఎడిషన్ (D) భారత వైమానిక దళం – ఐదో ఎడిషన్

సమాధానం

(B) భారత నౌకాదళం – ఐదో ఎడిషన్. స్వావలంబన్ భారత నౌకాదళం నిర్వహించే నౌకా ఆవిష్కరణ, స్వదేశీకరణ సదస్సు, 2026లో జరిగింది దాని ఐదో ఎడిషన్. ఈ వేదికపైనే రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ‘ఆత్మనిర్భరత 2.0’ పిలుపునిచ్చారు. నౌకాదళ iDEX సవాళ్లు 2022లో 20 ఉండగా ఇప్పుడు 229కి చేరాయని నౌకాదళాధిపతి అడ్మిరల్ కృష్ణ స్వామినాథన్ వెల్లడించారు. సంస్థ సరైనదైనా ఎడిషన్ సంఖ్య తప్పు కావడం వల్ల ఆప్షన్ C సరిపోదు.

7. స్వావలంబన్ 2026లో ‘ఆత్మనిర్భరత 2.0’ గురించి మాట్లాడుతూ రాజ్‌నాథ్ సింగ్ సరఫరా గొలుసు భద్రత, జాతీయ భద్రతకు ముడిపెట్టిన సమస్య ఏది? (A) రక్షణ ఎగుమతుల వృద్ధి మందగించడం (B) నౌకా నిర్మాణ ప్రాజెక్టుల్లో జాప్యం జరగడం (C) రక్షణ పరిశోధనలో ప్రైవేటు సంస్థల భాగస్వామ్యం తగ్గడం (D) అరుదైన భూ మూలకాల వంటి దిగుమతి ముడి పదార్థాలపై ఆధారపడటం

సమాధానం

(D) అరుదైన భూ మూలకాల వంటి దిగుమతి ముడి పదార్థాలపై ఆధారపడటం. ఆయుధ వ్యవస్థల తయారీకి కావాల్సిన అరుదైన భూ మూలకాలు సహా ముడి పదార్థాల కోసం దిగుమతులపై ఆధారపడితే సంక్షోభ సమయంలో సరఫరా ఆగిపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే దీన్ని సరఫరా గొలుసు భద్రత, తద్వారా జాతీయ భద్రత సమస్యగా ఆయన పేర్కొన్నారు. దీనికి పరిష్కారంగా కీలక సాంకేతికతలు, పరిశ్రమలు, వనరులను గుర్తించే కాలపరిమితితో కూడిన స్వదేశీకరణ ప్రణాళిక కావాలని సూచించారు. మిగిలిన ఆప్షన్లు రక్షణ రంగానికి సంబంధించినవే అయినా, ఆయన సరఫరా గొలుసు ప్రమాదంగా ప్రస్తావించింది ముడి పదార్థాల దిగుమతినే.

8. TDB నుంచి ₹116 కోట్ల సహాయం పొందిన మనస్తు స్పేస్ టెక్నాలజీస్ అభివృద్ధి చేస్తున్న హరిత ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ ఏ ప్రొపెల్లెంట్‌పై ఆధారపడింది? (A) ద్రవ ఆక్సిజన్, కిరోసిన్ మిశ్రమం (B) జినాన్ వాయువుతో నడిచే విద్యుత్ ప్రొపల్షన్ (C) హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ ఆధారిత ప్రొపెల్లెంట్ (D) ఘన ఇంధన మిశ్రమ ప్రొపెల్లెంట్

సమాధానం

(C) హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ ఆధారిత ప్రొపెల్లెంట్. నవీ ముంబైకి చెందిన మనస్తు స్పేస్ కొన్ని సంకలితాలతో కూడిన హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ ఆధారిత హరిత ప్రొపెల్లెంట్‌ను, దానికి తగిన ఇంజిన్, ఉత్ప్రేరక వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేస్తోంది. దీని థ్రస్ట్ పరిధి 5 mN నుంచి 300 N వరకు ఉంటుంది, అందుకే ఉపగ్రహాలు, ప్రయోగ వాహనాలు రెండింటికీ ఉపయోగపడుతుంది. ద్రవ ఆక్సిజన్–కిరోసిన్ పెద్ద రాకెట్ దశల్లో వాడే ఇంధనం, జినాన్ విద్యుత్ ప్రొపల్షన్‌లో వాడే వాయువు. మొత్తం ₹277.63 కోట్ల ప్రాజెక్టు ద్వారా ఈ సాంకేతికతను TRL-6 నుంచి TRL-9 స్థాయికి తీసుకెళ్లాలని లక్ష్యం.

9. మనస్తు స్పేస్‌కు టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ ₹116 కోట్ల సహాయాన్ని ఏ నిధి నుంచి, ఏ రూపంలో అందిస్తోంది? (A) iDEX నిధి నుంచి తిరిగి చెల్లించనవసరం లేని గ్రాంటుగా (B) RDI నిధి నుంచి ఆప్షనల్లీ కన్వర్టిబుల్ డెట్‌గా (C) RDI నిధి నుంచి తిరిగి చెల్లించనవసరం లేని గ్రాంటుగా (D) iDEX నిధి నుంచి ఆప్షనల్లీ కన్వర్టిబుల్ డెట్‌గా

సమాధానం

(B) RDI నిధి నుంచి ఆప్షనల్లీ కన్వర్టిబుల్ డెట్‌గా. DST పరిధిలోని TDB ఈ సహాయాన్ని పరిశోధన, అభివృద్ధి, ఆవిష్కరణ (RDI) నిధి నుంచి అందిస్తోంది. సహాయం ఆప్షనల్లీ కన్వర్టిబుల్ డెట్ రూపంలో ఉంటుంది, అంటే ఇది రుణం, అవసరమైతే సంస్థలో వాటాగా మార్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి దీన్ని తిరిగి చెల్లించనవసరం లేని గ్రాంటుగా భావించడం తప్పు. iDEX రక్షణ ఆవిష్కరణల కార్యక్రమం; అదే రోజు స్వావలంబన్ వార్తలో వచ్చిన పేరు కావడంతో తికమక కలిగించవచ్చు.

10. IMD అంచనా ప్రకారం ‘అర్నబ్’ తుపాను 27 అక్టోబర్ 2026 నాటికి ఏ దశకు బలపడుతుంది? (A) అతి తీవ్ర తుపాను (B) తీవ్ర తుపాను (C) తీవ్ర వాయుగుండం (D) అత్యంత తీవ్ర తుపాను

సమాధానం

(A) అతి తీవ్ర తుపాను. 26 అక్టోబర్‌న తుపానుగా మారిన అర్నబ్, అదే రోజు అర్ధరాత్రికి తీవ్ర తుపానుగా, 27 అక్టోబర్‌న అతి తీవ్ర తుపానుగా బలపడుతుందని IMD అంచనా వేసింది. తీవ్ర తుపాను దశ 26 అర్ధరాత్రికే వస్తుంది కాబట్టి ఆప్షన్ B 27వ తేదీకి సరిపోదు. తీవ్ర వాయుగుండం అంతకుముందు దశ, అది తుపానుగా మారకముందే ఉన్న స్థితి. 28 అక్టోబర్ ముందుగంటల్లో యానాం సమీపంలో తీరం దాటేటప్పుడు గంటకు 115–125 కి.మీ. వేగంతో గాలులు వీస్తాయని అంచనా.

11. MoRTH 26 అక్టోబర్ 2026న గెజిట్‌లో ప్రచురించిన కేంద్ర మోటారు వాహనాల నిబంధనల సవరణ ప్రకారం E85 లేదా E100 ఇంధనాన్ని ఏ వాహనాల్లో వాడాలి? (A) E20 ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉన్న అన్ని పెట్రోల్ వాహనాల్లో (B) రెట్రోఫిట్ కిట్ అమర్చిన పాత పెట్రోల్ కార్లలో (C) డీజిల్‌తో నడిచే వాణిజ్య వాహనాల్లో (D) తయారీ సంస్థలు ఫ్లెక్స్-ఫ్యూయల్ వాహనాలుగా రూపొందించిన వాహనాల్లో

సమాధానం

(D) తయారీ సంస్థలు ఫ్లెక్స్-ఫ్యూయల్ వాహనాలుగా రూపొందించిన వాహనాల్లో. రూల్ 115 సవరణలో E85 లేదా E100 ఇంధనాన్ని OEMలు ఫ్లెక్స్-ఫ్యూయల్ వాహనాలుగా రూపొందించిన వాహనాల్లో మాత్రమే వాడాలని స్పష్టం చేశారు. E అక్షరం పక్కన ఉన్న సంఖ్య ఇథనాల్ శాతాన్ని సూచిస్తుంది, కాబట్టి E100 పూర్తి ఇథనాల్. ఆమోదం లేని ప్రస్తుత పెట్రోల్ కార్లలో E100 వాడేందుకు ఈ సవరణ అనుమతి ఇవ్వదు, అందుకే E20 వాహనాలు అనే ఆప్షన్ A తప్పు. ఈ నోటిఫికేషన్ G.S.R. 911(E) గా మోటారు వాహనాల చట్టం, 1988 లోని సెక్షన్ 110 కింద వచ్చింది.

12. 26 అక్టోబర్ 2026న రూబీ జూబ్లీ జరుపుకున్న Dr NTR ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయం గురించి సరైన అంశం ఏది? (A) 1986లో ఏర్పడిన, దేశంలో తొలి కేంద్రీయ వైద్య విశ్వవిద్యాలయం (B) 1986లో ఏర్పడిన, దక్షిణ భారతంలో తొలి ఆయుష్ విశ్వవిద్యాలయం (C) 1986లో ఏర్పడిన, దేశంలో తొలి ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయం (D) 1986లో ఏర్పడిన, దేశంలో తొలి వైద్య పరిశోధన సంస్థ

సమాధానం

(C) 1986లో ఏర్పడిన, దేశంలో తొలి ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయం. విజయవాడలోని ఈ విశ్వవిద్యాలయం 1986లో దేశంలోనే తొలి ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయంగా ఏర్పడింది, 2026లో 40 ఏళ్ల రూబీ జూబ్లీ జరుపుకుంది. ఇది రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయం, దీనికి గవర్నర్ ఎస్. అబ్దుల్ నజీర్ ఛాన్సలర్ కాబట్టి కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం అనడం సరికాదు. ఈ వేడుకలో ఉపరాష్ట్రపతి సి.పి. రాధాకృష్ణన్ వైద్య కళాశాలలు 387 నుంచి 846 కు, MBBS సీట్లు 172% పెరిగాయని చెప్పారు. వైద్య పరిశోధనలపై పెట్టుబడి పెంచాలని, మాదకద్రవ్యాల వ్యతిరేక పోరాటానికి వైద్యులు నాయకత్వం వహించాలని ఆయన కోరారు.

13. తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీపై 26 అక్టోబర్ 2026న ముంబైలో జరిగిన తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రుల సమావేశంలో కుదిరిన నిర్ణయం ఏది? (A) నీటిపారుదల ముఖ్య కార్యదర్శుల నేతృత్వంలో సంయుక్త కమిటీ ఏర్పాటు (B) బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచేందుకు మహారాష్ట్ర ఆమోదం (C) వివాదాన్ని కృష్ణా–గోదావరి జల వివాదాల ట్రైబ్యునల్‌కు అప్పగించడం (D) కేంద్ర జల సంఘం తుది ఆమోదంతో నిర్మాణం వెంటనే ప్రారంభం

సమాధానం

(A) నీటిపారుదల ముఖ్య కార్యదర్శుల నేతృత్వంలో సంయుక్త కమిటీ ఏర్పాటు. బ్యారేజీ ఎత్తు, నీటి లభ్యత, ముంపు, సాంకేతిక సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించి నిర్మాణ కాలపట్టిక రూపొందించేందుకు రెండు రాష్ట్రాలు సంయుక్త కమిటీకి అంగీకరించాయి. 2016 ఒప్పందం ప్రకారం ఎత్తు 148 మీటర్లు కాగా తెలంగాణ 152 మీటర్లు కోరుతోంది, కానీ ఫడ్నవీస్ ఆ పెంపుకు ఇంకా ఆమోదం ఇవ్వలేదు, అందుకే ఆప్షన్ B తప్పు. ముంపు ప్రాంతం అనుకున్నదానికంటే ఎక్కువగా ఉందని మహారాష్ట్ర అభిప్రాయపడింది. ముంపు భూముల రైతులకు మహారాష్ట్ర విధానాల ప్రకారం పరిహారం ఇస్తామని తెలంగాణ ప్రతిపాదించింది.

త్వరిత పునశ్చరణ

• 12వ BRICS పార్లమెంటరీ ఫోరం — సంవిధాన్ సదన్, న్యూఢిల్లీ; ప్రారంభం ఓం బిర్లా; ఇతివృత్తం ‘ప్రజా కేంద్రిత అభివృద్ధి కోసం పార్లమెంట్ల బలోపేతం’.
• TRAI ALTD/FAST సిఫార్సులు — 20 ఏళ్ల అనుమతి, 10 ఏళ్ల పునరుద్ధరణ, ₹1 లక్ష ప్రవేశ రుసుము; టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం, 2023.
• RBI 4 రోజుల VRR — ₹1,50,007 కోట్లు కేటాయింపు, కట్-ఆఫ్ 5.55%.
• DAC — సుమారు ₹2.12 లక్షల కోట్ల AoN; దాదాపు 82% దేశీయ పరిశ్రమల నుంచి.
• స్వావలంబన్ 2026 — నౌకాదళం, ఐదో ఎడిషన్, మానెక్‌షా సెంటర్; ‘ఆత్మనిర్భరత 2.0’; 229 నౌకాదళ iDEX సవాళ్లు.
• మనస్తు స్పేస్ (నవీ ముంబై) — ₹116 కోట్లు RDI నిధి, OCD రూపంలో; హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ ప్రొపెల్లెంట్.
• అర్నబ్ తుపాను — 28 అక్టోబర్, బాపట్ల–విశాఖపట్నం మధ్య యానాం సమీపంలో; గాలులు 115–125 కి.మీ./గం.
• E85/E100 — CMV నిబంధనలు 1989, రూల్ 115; OEM ఫ్లెక్స్-ఫ్యూయల్ వాహనాలకే.
• Dr NTR ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయం — 1986, దేశంలో తొలి; 40 ఏళ్ల రూబీ జూబ్లీ.
• తుమ్మిడిహట్టి — 2016 ఒప్పందం 148 మీ., తెలంగాణ ప్రతిపాదన 152 మీ.; సంయుక్త కమిటీ.

మరిన్ని రోజువారీ అంశాల కోసం కరెంట్ అఫైర్స్ విభాగం చూడండి.

FAQ

26 అక్టోబర్ 2026న రక్షణ కొనుగోళ్ల మండలి (DAC) ఎంత విలువైన ప్రతిపాదనలకు ఆమోదం తెలిపింది?

రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ అధ్యక్షతన DAC సుమారు ₹2.12 లక్షల కోట్ల విలువైన ప్రతిపాదనలకు ప్రాథమిక ఆమోదం (AoN) ఇచ్చింది. ఇందులో దాదాపు 82% విలువ దేశీయ పరిశ్రమల నుంచే సమకూరుతుంది.

అర్నబ్ తుపాను ఎక్కడ తీరం దాటుతుందని IMD అంచనా వేసింది?

28 అక్టోబర్ ముందుగంటల్లో బాపట్ల–విశాఖపట్నం మధ్య, యానాం సమీపంలో తీరం దాటే అవకాశం ఉందని IMD అంచనా వేసింది.

తుమ్మిడిహట్టి బ్యారేజీపై తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రుల సమావేశంలో ఏం నిర్ణయించారు?

బ్యారేజీ ఎత్తు, నీటి లభ్యత, ముంపు, సాంకేతిక సాధ్యాసాధ్యాలను పరిశీలించేందుకు రెండు రాష్ట్రాల నీటిపారుదల ముఖ్య కార్యదర్శుల నేతృత్వంలో సంయుక్త కమిటీ ఏర్పాటుకు అంగీకరించారు.

Sources

• Revoi — Om Birla inaugurates 12th BRICS Parliamentary Forum
• Global Governance News — BRICS Parliamentary Forum 2026
• Storyboard18 — TRAI framework for app-based TV services
• Indian Television — TRAI 20-year authorisation framework
• BestCurrentAffairs — RBI 4-day VRR auction result
• Elets BFSI — RBI liquidity infusion
• Sunday Guardian — DAC clears ₹2.12 lakh crore proposals
• The Statesman — DAC, 82% from Indian industry
• DD India — Aatmanirbharta 2.0 at SWAVLAMBAN 2026
• Bharat Shakti — Swavlamban 2026
• Social News XYZ — Manastu Space RDI support
• Mumbai Tribune — TDB-DST agreement with Manastu Space
• Open — Cyclone Arnab landfall
• Asianet Newsable — Cyclone Arnab to intensify
• Telangana Today — Naidu on Cyclone Arnab
• BioEnergy Times — E100 in motor vehicle rules
• Daily Pioneer — E100 flex-fuel rules
• The Hans India — VP at Dr NTR UHS Ruby Jubilee
• Daijiworld — VP on medical research and drug abuse
• Deccan Chronicle — Tummidihatti joint panel
• Telangana Today — Maharashtra keeps Tummidihatti proposal pending