APPSC పరీక్షల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో ఏ అంశాలు చదవాలి?
Nookesh Karri ·· 7 min read
APPSC పరీక్షల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర రెండు చోట్ల ప్రత్యేకంగా వస్తుంది: గ్రూప్-2 మెయిన్స్ పేపర్-I సెక్షన్ A (75 మార్కులు, ఆబ్జెక్టివ్), గ్రూప్-1 మెయిన్స్ పేపర్-II పార్ట్ B (యూనిట్లు 6-10, వ్యాసరూపం). రెండింటిలోనూ కాలక్రమం దాదాపు ఒకటే: శాతవాహనులు, ఇక్ష్వాకులు, విష్ణుకుండినులు, తూర్పు చాళుక్యులు; 11 నుంచి 16వ శతాబ్దాల రాజవంశాలు (కాకతీయులు, రెడ్డిరాజులు, గజపతులు, విజయనగరం); యూరోపియన్ల రాక, కంపెనీ పాలన, సాంస్కృతిక జాగృతి; జాతీయోద్యమం, ఆంధ్రోద్యమం, 1953 ఆంధ్ర రాష్ట్రం, 1956 ఆంధ్రప్రదేశ్. గ్రూప్-2 సిలబస్ 1956-2014 సంఘటనల వరకు వెళ్తుంది; గ్రూప్-1 సిలబస్ 2014 విభజన, దాని ప్రభావం వరకు వెళ్తుంది.
ఈ వ్యాసంలోని సిలబస్, పరీక్ష విధానం వివరాలన్నీ APPSC విడుదల చేసిన గ్రూప్-1 బ్రీఫ్ నోటిఫికేషన్ నం. 07/2026, గ్రూప్-2 బ్రీఫ్ నోటిఫికేషన్ నం. 37/2026 లోని సిలబస్ నుంచి నేరుగా తీసుకున్నది. రాష్ట్ర ఏర్పాటు చట్టాల వివరాలు భారత రాజ్యాంగం (1 మే 2024 నాటి పాఠం) మొదటి షెడ్యూల్ నుంచి.
ఏ పరీక్షలో, ఏ పేపర్‌లో, ఎన్ని మార్కులు
| పరీక్ష | పేపర్ / విభాగం | మార్కులు | విధానం |
|---|---|---|---|
| గ్రూప్-1 స్క్రీనింగ్ | పేపర్-I పార్ట్ A: చరిత్ర, సంస్కృతి | 30 | ఆబ్జెక్టివ్ |
| గ్రూప్-1 మెయిన్స్ | పేపర్-II: భారత, ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర, సంస్కృతి, భూగోళశాస్త్రం (ఆంధ్ర చరిత్ర పార్ట్ B) | పేపర్ మొత్తం 150 | వ్యాసరూపం, 180 నిమిషాలు |
| గ్రూప్-2 స్క్రీనింగ్ | భారతదేశ చరిత్ర | 30 | ఆబ్జెక్టివ్ |
| గ్రూప్-2 మెయిన్స్ | పేపర్-I సెక్షన్ A: ఆంధ్రప్రదేశ్ సామాజిక, సాంస్కృతిక చరిత్ర | 75 | ఆబ్జెక్టివ్ |
- గ్రూప్-2 స్క్రీనింగ్‌లో జనరల్ స్టడీస్, మెంటల్ ఎబిలిటీ కలిపి 150 ప్రశ్నలు, 150 నిమిషాలు, 150 మార్కులు. చరిత్ర, భూగోళం, భారతీయ సమాజం, కరెంట్ అఫైర్స్, మెంటల్ ఎబిలిటీ ఒక్కోదానికి 30 మార్కులు.
- గ్రూప్-1 స్క్రీనింగ్ పేపర్-I లో 120 ప్రశ్నలు, 120 మార్కులు; నాలుగు భాగాలు, ఒక్కోదానికి 30 మార్కులు.
- రెండు నోటిఫికేషన్ల ప్రకారం ఆబ్జెక్టివ్ పరీక్షల్లో ప్రతి తప్పు సమాధానానికి ఆ ప్రశ్న మార్కుల్లో 1/3 వంతు కోత ఉంటుంది (G.O.Ms. No.235, 06/12/2016).
- గ్రూప్-1 మెయిన్స్ పేపర్-II ను ఇంగ్లీష్ లేదా తెలుగు మాధ్యమంలో రాయవచ్చు.
పరీక్ష విధానం మొత్తం APPSC గ్రూప్-2 పరీక్ష విధానం, APPSC గ్రూప్-1 సిలబస్ వ్యాసాల్లో ఉంది. ఇక్కడ చరిత్ర భాగం మాత్రమే.
గ్రూప్-2 స్క్రీనింగ్: భారత చరిత్రలో ఆంధ్ర కోణం
గ్రూప్-2 స్క్రీనింగ్ సిలబస్‌లో ఆంధ్ర చరిత్రకు విడి విభాగం లేదు. “భారతదేశ చరిత్ర (30 మార్కులు)” లో మూడు భాగాలు ఉన్నాయి:
- ప్రాచీన: సింధు నాగరికత, వేదకాలం, బౌద్ధ, జైన మతాలు, మౌర్య, గుప్త సామ్రాజ్యాలు, హర్షవర్ధనుడు.
- మధ్యయుగ: చోళుల పరిపాలనా వ్యవస్థ, ఢిల్లీ సుల్తానులు, మొఘలులు, భక్తి, సూఫీ ఉద్యమాలు, శివాజీ, యూరోపియన్ల రాక.
- ఆధునిక: 1857 తిరుగుబాటు, బ్రిటిష్ అధికార విస్తరణ, 19, 20వ శతాబ్దాల సంస్కరణ ఉద్యమాలు, జాతీయోద్యమం, స్వాతంత్ర్యానంతర పునర్వ్యవస్థీకరణ.
జాతీయోద్యమం భాగంలో “దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి ముఖ్య నాయకులు, వారి కృషి” అనే మాట ఉంది. ఆంధ్ర నాయకుల గురించి ప్రశ్నలకు ఇక్కడ అవకాశం ఉండొచ్చు.
గ్రూప్-2 మెయిన్స్ పేపర్-I సెక్షన్ A: ఐదు యూనిట్లు
| యూనిట్ | కాలం | సిలబస్‌లోని ముఖ్య పదాలు |
|---|---|---|
| 1 | ప్రాచీన | చరిత్ర పూర్వ సంస్కృతులు, శాతవాహనులు, ఇక్ష్వాకులు (సామాజిక, ఆర్థిక, మత పరిస్థితులు, సాహిత్యం, కళలు, వాస్తు), విష్ణుకుండినులు, వేంగి తూర్పు చాళుక్యులు, ఆంధ్ర చోళులు, తెలుగు భాష |
| 2 | మధ్యయుగ | 11 నుంచి 16వ శతాబ్దాల మధ్య ఆంధ్రదేశాన్ని పాలించిన పెద్ద, చిన్న రాజవంశాలు; తెలుగు భాషా సాహిత్యాల వికాసం, కళలు, వాస్తు |
| 3 | ఆధునిక | యూరోపియన్ల రాక, వ్యాపార కేంద్రాలు, కంపెనీ పాలనలో ఆంధ్ర, 1857 తిరుగుబాటు ప్రభావం, సాంస్కృతిక జాగృతి, జస్టిస్ పార్టీ / ఆత్మగౌరవ ఉద్యమం, 1885-1947 జాతీయోద్యమం, సోషలిస్టులు, కమ్యూనిస్టులు, జమీందారీ వ్యతిరేక, రైతు ఉద్యమాలు, జాతీయ కవిత్వం, విప్లవ సాహిత్యం, నాటక సమాజాలు, మహిళల పాత్ర |
| 4 | ఆంధ్రోద్యమం | ఆంధ్రోద్యమం పుట్టుక, ఆంధ్ర మహాసభలు, ప్రముఖ నాయకులు, 1953 ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు దారితీసిన సంఘటనలు, పత్రికల పాత్ర, గ్రంథాలయ ఉద్యమం, జానపద, గిరిజన సంస్కృతి |
| 5 | ఆంధ్రప్రదేశ్ | ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటుకు దారితీసిన సంఘటనలు, విశాలాంధ్ర మహాసభ, రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ సిఫారసులు, పెద్దమనుషుల ఒప్పందం, 1956-2014 మధ్య ముఖ్య సామాజిక, సాంస్కృతిక సంఘటనలు |
ఈ సెక్షన్ పేరే “సామాజిక, సాంస్కృతిక చరిత్ర”. అందుకే ప్రతి యూనిట్‌లో యుద్ధాలు, రాజుల వరుస కంటే సమాజం, మతం, భాష, సాహిత్యం, కళలు, వాస్తు అనే పదాలు పదే పదే వస్తాయి. ఒక రాజవంశాన్ని చదివేటప్పుడు ఈ ఐదు శీర్షికల కింద నోట్స్ రాసుకోవడం సిలబస్‌కు సరిగ్గా సరిపోతుంది.
గ్రూప్-1 మెయిన్స్ పేపర్-II పార్ట్ B: యూనిట్లు 6 నుంచి 10
యూనిట్ 6: ప్రాచీన ఆంధ్ర
- శాతవాహనులు, ఇక్ష్వాకులు, శాలంకాయనులు, పల్లవులు, విష్ణుకుండినులు; సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులు, మతం, తెలుగు భాష, సాహిత్యం, కళలు, వాస్తు.
- ఆంధ్రలో జైన, బౌద్ధ మతాలు ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్న అంశం.
- తూర్పు చాళుక్యులు, రాష్ట్రకూటులు, రేనాటి చోళులు; తెలుగు లిపి, భాష.
యూనిట్ 7: మధ్యయుగ ఆంధ్ర (1000-1565)
- కాకతీయులు, రెడ్డిరాజులు, గజపతులు, విజయనగర రాజులు, వారి సామంతుల కాలంలో సామాజిక, సాంస్కృతిక, మత పరిస్థితులు.
- తెలుగు సాహిత్యంలో కవిత్రయం, అష్టదిగ్గజాలను సిలబస్ ప్రత్యేకంగా పేర్కొంటుంది.
- చారిత్రక కట్టడాలు, వాటి ప్రాముఖ్యం; ఆంధ్ర చరిత్ర, సంస్కృతికి కుతుబ్‌షాహీల కృషి; ప్రాంతీయ సాహిత్యం; ప్రజాకవి వేమన.
యూనిట్ 8: ఆధునిక ఆంధ్ర
- యూరోపియన్ వ్యాపార స్థావరాలు, కంపెనీ పాలన, క్రైస్తవ మిషనరీల పాత్ర, సాహిత్య జాగృతి.
- సి.పి. బ్రౌన్, థామస్ మన్రో, మెకంజీ; జమీందారీ, పాలెగార్ వ్యవస్థ; సంస్థానాలు.
- సంఘ సంస్కర్తలు: గురజాడ అప్పారావు, కందుకూరి వీరేశలింగం, రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు, గిడుగు రామమూర్తి, అనీబిసెంట్.
- గ్రంథాలయ ఉద్యమం, పత్రికల పాత్ర, జానపద, గిరిజన సంస్కృతి, మౌఖిక సంప్రదాయాలు, మహిళల పాత్ర.
యూనిట్ 9: జాతీయోద్యమం, ఆంధ్రోద్యమం
- జస్టిస్ పార్టీ, బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమం; జాతీయ, విప్లవ సాహిత్యం.
- సిలబస్‌లో పేర్కొన్న కవులు, రచయితలు: గుర్రం జాషువా, బోయి భీమన్న, శ్రీశ్రీ, గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణ, రాయప్రోలు సుబ్బారావు, ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ, త్రిపురనేని రామస్వామి చౌదరి.
- నాయకులు: అల్లూరి సీతారామరాజు, దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య, కొండా వెంకటప్పయ్య, పట్టాభి సీతారామయ్య, పోనక కనకమ్మ, డొక్కా సీతమ్మ.
- గ్రంథాలయ ఉద్యమం: అయ్యంక వెంకటరత్నం, గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు, కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు.
- పొట్టి శ్రీరాములు; 1953 ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు; 1956 ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆవిర్భావం; 1956-2014 ఆంధ్రప్రదేశ్; విభజనకు కారణాలు; 2 జూన్ 2014 ప్రభావం.
యూనిట్ 10: విభజన, దాని ప్రభావం
- పరిపాలనా, ఆర్థిక, సామాజిక, రాజకీయ, సాంస్కృతిక, న్యాయపరమైన ప్రభావాలు.
- రాజధాని నగరం కోల్పోవడం, కొత్త రాజధాని నిర్మాణం, ఉద్యోగుల విభజన, నదీ జలాల పంపకం, ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014.
యూనిట్ 10 పూర్తిగా చరిత్ర కాదు; పరిపాలన, ఆర్థిక అంశాలతో కలిసి ఉంటుంది. దీన్ని పేపర్-IV (ఆర్థిక వ్యవస్థ) తో కలిపి చదివితే సమయం ఆదా అవుతుంది.
గ్రూప్-1 స్క్రీనింగ్‌లో ఆంధ్రకు సంబంధించిన చరిత్ర
గ్రూప్-1 స్క్రీనింగ్ పేపర్-I పార్ట్ A (చరిత్ర, సంస్కృతి) భారత చరిత్ర కేంద్రంగా ఉన్నా, ఆంధ్రకు సంబంధించిన అంశాలు అందులో పేరుపేరునా ఉన్నాయి:
- ప్రాచీన భాగంలో శాతవాహనులు.
- దక్షిణ భారత రాజవంశాల్లో తూర్పు చాళుక్యులు, కాకతీయులు, రెడ్డిరాజులు.
- విజయనగర సామ్రాజ్యం.
- యూరోపియన్ వ్యాపార కంపెనీల పోరాటంలో “ఆంధ్ర, నిజాం” ప్రత్యేక ప్రస్తావన.
- 1857 తిరుగుబాటు, 19వ శతాబ్దపు సంస్కరణ ఉద్యమాలు “సంబంధిత రాష్ట్రం” ప్రత్యేక ప్రస్తావనతో.
రాష్ట్ర ఏర్పాటు: రాజ్యాంగం చూపే చట్టాల వరుస
ఆంధ్రోద్యమం, రాష్ట్ర ఏర్పాటు రెండు పరీక్షల్లోనూ ఉన్నాయి. భారత రాజ్యాంగం మొదటి షెడ్యూల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ భూభాగాన్ని ఈ చట్టాల ద్వారా నిర్వచిస్తుంది:
| చట్టం | ప్రాముఖ్యం |
|---|---|
| ఆంధ్ర రాష్ట్ర చట్టం, 1953 | ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు |
| రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956 | ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆవిర్భావం |
| ఆంధ్రప్రదేశ్-మద్రాస్ (సరిహద్దుల మార్పు) చట్టం, 1959 | సరిహద్దుల సర్దుబాటు |
| ఆంధ్రప్రదేశ్-మైసూర్ (భూభాగ బదిలీ) చట్టం, 1968 | భూభాగ బదిలీ |
| ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 | విభజన; 2-6-2014 నుంచి మొదటి షెడ్యూల్ మార్పు; తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రం |
ఇదే 2014 చట్టం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 371D ని కూడా మార్చింది. ఆ ఆర్టికల్ వివరాలు రాజ్యాంగ ముఖ్యమైన ఆర్టికల్స్ వ్యాసంలో ఉన్నాయి.
ఒక ఉదాహరణ: సిలబస్ లైన్‌ను స్టడీ లిస్ట్‌గా మార్చడం
గ్రూప్-2 యూనిట్ 4 లోని లైన్ తీసుకుందాం: “ఆంధ్రోద్యమం పుట్టుక, వికాసం, ఆంధ్ర మహాసభల పాత్ర, ప్రముఖ నాయకులు, 1953 ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు దారితీసిన సంఘటనలు, పత్రికల పాత్ర, గ్రంథాలయ ఉద్యమం, జానపద, గిరిజన సంస్కృతి”.
- ఈ లైన్‌లో ఏడు వేర్వేరు ప్రశ్నా ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఒక్కోదానికి ఒక పేజీ నోట్స్ పెట్టండి.
- “ప్రముఖ నాయకులు” అని గ్రూప్-2 సిలబస్ పేర్లు చెప్పదు. గ్రూప్-1 యూనిట్ 9 మాత్రం కొండా వెంకటప్పయ్య, పట్టాభి సీతారామయ్య, పొట్టి శ్రీరాములు లాంటి పేర్లు ఇస్తుంది. ఆ జాబితానే గ్రూప్-2 కి కూడా కనీస జాబితాగా వాడుకోవచ్చు.
- “గ్రంథాలయ ఉద్యమం” కూడా అంతే: గ్రూప్-1 సిలబస్ అయ్యంక వెంకటరత్నం, గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు, కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పేర్లను ఇస్తుంది.
తరచూ కలిగే గందరగోళాలు
- ఆంధ్ర రాష్ట్రం 1953, ఆంధ్రప్రదేశ్ 1956. రెండు వేర్వేరు చట్టాలు: ఆంధ్ర రాష్ట్ర చట్టం, 1953; రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956.
- గ్రూప్-2 మెయిన్స్ ఆబ్జెక్టివ్, గ్రూప్-1 మెయిన్స్ వ్యాసరూపం. ఒకే అంశానికి రెండు రకాల తయారీ కావాలి: గ్రూప్-2 కు పేర్లు, సంవత్సరాలు, జతలు; గ్రూప్-1 కు కారణాలు, ప్రభావాలు, విశ్లేషణ.
- “11 నుంచి 16వ శతాబ్దాలు”, “1000 నుంచి 1565”. గ్రూప్-2 శతాబ్దాల్లో, గ్రూప్-1 సంవత్సరాల్లో చెబుతాయి; రెండూ దాదాపు ఒకే కాలాన్ని సూచిస్తాయి.
- రేనాటి చోళులు, ఆంధ్ర చోళులు. గ్రూప్-1 సిలబస్ “రేనాటి చోళులు” అని, గ్రూప్-2 “ఆంధ్ర చోళులు” అని రాస్తాయి. రెండు పేర్లూ గుర్తుపెట్టుకోండి.
నా సూచన, ఒక పరిమితి
నా అభిప్రాయం: గ్రూప్-2, గ్రూప్-1 రెండూ రాసేవాళ్లు ఆంధ్ర చరిత్రను గ్రూప్-1 యూనిట్లు 6-10 ఆధారంగా ఒక్కసారే చదవాలి. గ్రూప్-1 సిలబస్ నాయకులు, సాహిత్యకారులు, ఉద్యమాలను పేరుపేరునా ఇస్తుంది. గ్రూప్-2 సిలబస్ “ప్రముఖ నాయకులు” అని వదిలేస్తుంది. రెండుసార్లు చదవడం సమయం వృథా. తర్వాత గ్రూప్-2 కోసం అదే నోట్స్ నుంచి పేర్లు, సంవత్సరాల ఫ్లాష్‌కార్డులు తయారుచేసుకోండి; షార్ట్ నోట్స్ ఎలా తయారు చేయాలి వ్యాసం దీనికి పనికొస్తుంది. గ్రూప్-2 ప్రిపరేషన్ సమయ ప్రణాళిక కోసం ఆరు నెలల స్టడీ ప్లాన్ చూడండి.
పరిమితి: ఈ వ్యాసం సిలబస్ ఏమి అడుగుతుందో మాత్రమే చెబుతుంది; ప్రతి రాజవంశం, ఉద్యమం గురించి చరిత్ర వివరాలు ఇందులో లేవు. గత ప్రశ్నాపత్రాల విశ్లేషణ కూడా ఇందులో లేదు. ఈ సిలబస్ 2026 నోటిఫికేషన్లది; కొత్త నోటిఫికేషన్ వచ్చినప్పుడు సిలబస్ మారిందేమో మళ్లీ సరిచూడాలి.
FAQ
APPSC గ్రూప్-2 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రకు ఎన్ని మార్కులు?
గ్రూప్-2 మెయిన్స్ పేపర్-I లో సెక్షన్ A ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ సామాజిక, సాంస్కృతిక చరిత్ర’ కు 75 మార్కులు. మెయిన్స్ ఆబ్జెక్టివ్ విధానంలో ఉంటుంది.
గ్రూప్-1 లో ఆంధ్ర చరిత్ర ఎక్కడ వస్తుంది?
గ్రూప్-1 మెయిన్స్ పేపర్-II (చరిత్ర, సంస్కృతి, భూగోళశాస్త్రం) లో పార్ట్ B ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర, సంస్కృతి’ కింద యూనిట్లు 6 నుంచి 10 వరకు ఉన్నాయి. మెయిన్స్ వ్యాసరూప (డిస్క్రిప్టివ్) పరీక్ష.
గ్రూప్-2 స్క్రీనింగ్ టెస్ట్లో ఆంధ్ర చరిత్ర విడిగా ఉందా?
లేదు. స్క్రీనింగ్ టెస్ట్లో ‘భారతదేశ చరిత్ర’ కు 30 మార్కులు ఉన్నాయి. ఆంధ్ర చరిత్ర ప్రత్యేక విభాగంగా మెయిన్స్ పేపర్-I లోనే వస్తుంది.
ఆంధ్ర చరిత్రలో ఏ కాలం నుంచి ఏ కాలం వరకు చదవాలి?
చరిత్ర పూర్వ సంస్కృతులు, శాతవాహనుల నుంచి 2014 రాష్ట్ర విభజన, దాని ప్రభావం వరకు. గ్రూప్-2 సిలబస్ 1956 నుంచి 2014 వరకు ముఖ్యమైన సామాజిక, సాంస్కృతిక సంఘటనలను కూడా అడుగుతుంది.
Sources
Runs ExamBadi, a study site for students preparing for competitive exams in Andhra Pradesh and Telangana.