మహిళా విముక్తి మరియు వితంతు పునర్వివాహ పోరాటాలు

మహిళా సాధికారతకు ఈశ్వరచంద్ర విద్యాసాగర్ చేసిన పోరాటం అపూర్వమైనది; ప్రాచీన గ్రంథాల ఆధారంగా వితంతు పునర్వివాహాలు శాస్త్రసమ్మతమని రుజువు చేసి, లార్డ్ డల్హౌసీ/కానింగ్ కాలంలో 'హిందూ వితంతు పునర్వివాహ చట్టం-1856' (Act XV) రావడానికి కారణమయ్యాడు.

మహారాష్ట్రలో జ్యోతిరావ్ పూలే, సావిత్రీబాయి పూలే 1848లో పూణేలో బాలికల కోసం మొదటి పాఠశాలను తెరిచారు; అనాథ శిశువుల కోసం గృహాలు ఏర్పాటు చేశారు.

తెలుగు నాట కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు 1881 డిసెంబర్ 11న రాజమండ్రిలో మొట్టమొదటి వితంతు పునర్వివాహం జరిపించి 'ఆంధ్ర పునరుజ్జీవన పితామహుడు'గా నిలిచాడు. ఎం.జి. రనడే స్థాపించిన ప్రార్థనా సమాజం వితంతు సంక్షేమానికి పాటుపడింది.

1929లో బాల్యవివాహాల నిరోధానికి 'శారదా చట్టం' (Child Marriage Restraint Act) వచ్చింది.