19వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో పాశ్చాత్య విద్య, హేతువాదం ప్రభావంతో భారతీయ సమాజంలో పాతుకుపోయిన మూఢాచారాలకు వ్యతిరేకంగా సంస్కరణోద్యమాలు ప్రారంభమయ్యాయి.
రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ను 'భారత పునరుజ్జీవన పితామహుడు' (Father of Indian Renaissance) మరియు ఆధునిక భారత ప్రవక్తగా పరిగణిస్తారు. ఇతను ఏకేశ్వరోపాసనను ప్రబోధిస్తూ 1815లో 'ఆత్మీయ సభ'ను, 1828 ఆగస్టు 20న 'బ్రహ్మసమాజాన్ని' స్థాపించాడు.
విగ్రహారాధన, కుల వివక్ష, బహుభార్యాత్వాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాడు. ఇతని అవిరళ కృషితో గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ విలియం బెంటింక్ 1829 డిసెంబర్ 4న 'సతీ నిషేధ చట్టం' (Regulation XVII) తీసుకువచ్చాడు.
రామ్మోహన్ రాయ్ సంవాద్ కౌముది (బెంగాలీ), మీరాత్-ఉల్-అక్బర్ (పర్షియన్) పత్రికలను నడిపాడు; మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ అక్బర్ ఇతనికి 'రాజా' బిరుదు ఇచ్చి లండన్ పంపాడు.
అనంతరం దేవేంద్రనాథ్ ఠాగూర్ (తత్వబోధిని సభ), కేశవచంద్రసేన్ బ్రహ్మసమాజాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లారు.