జాతీయ అంశాలు (National Affairs): ప్రధానమంత్రి గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్
ఏమిటి?
ప్రధానమంత్రి గతిశక్తి దేశంలోని పెద్ద మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టులను సమన్వయంతో ప్రణాళిక చేయడానికి రూపొందించిన జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్. రోడ్డు, రైలు, నౌకాశ్రయం వంటి వేర్వేరు వ్యవస్థలను విడివిడిగా కాకుండా అనుసంధానించి ప్రణాళిక చేయడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?
ఇది వ్యక్తులకు నేరుగా నగదు ఇచ్చే సంక్షేమ పథకం కాదు. కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలు, రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టులను సమన్వయంతో రూపొందించేందుకు ఉపయోగించే ప్రణాళికా వ్యవస్థ. సరకు, ప్రజలు, సేవల రవాణాలో చివరి దశ అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచడం దీని ప్రయోజనం.
ముఖ్య విషయాలు
- 13 అక్టోబర్ 2021న ప్రారంభించారు.
- వాణిజ్యం మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖలోని పరిశ్రమ, అంతర్గత వాణిజ్య ప్రోత్సాహక విభాగం కీలక సమన్వయ పాత్ర పోషిస్తుంది.
- భౌగోళిక సమాచార ఆధారిత డిజిటల్ వేదికను ఉపయోగిస్తుంది.
- రైల్వేలు, రహదారులు, నౌకాశ్రయాలు, జలమార్గాలు, విమానాశ్రయాలు, సామూహిక రవాణా, సరకు రవాణా మౌలిక వసతుల అనుసంధానంపై దృష్టి ఉంటుంది.
- వివిధ శాఖల ప్రాజెక్టులను ఒకే ప్రణాళికా దృశ్యంలో చూడటానికి సహాయపడుతుంది.
సులభమైన ఉదాహరణ
కొత్త పారిశ్రామిక ప్రాంతానికి రహదారి, రైల్వే అనుసంధానం అవసరమైతే, సంబంధిత శాఖలు ఒకదానికొకటి తెలియకుండా పనులు చేయడం బదులు సమగ్ర సమాచారంతో ప్రణాళిక రూపొందించవచ్చు.
తాజా మార్పు
11 ఆగస్టు 2026న ప్రభుత్వం గతిశక్తికి ప్రత్యేక బడ్జెట్ కేటాయింపు లేదని, ఇది సమగ్ర మౌలిక వసతుల ప్రణాళికా వ్యవస్థగా పనిచేస్తుందని స్పష్టం చేసింది.
కేంద్ర ప్రభుత్వ పత్రికా సమాచార కార్యాలయం, https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2297818, సమాచారం 14 సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి ధ్రువీకరించబడింది.