అంతర్జాతీయ అంశాలు (International Affairs): 18వ బ్రిక్స్ సమ్మిట్: న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ — ఇరాన్–యూఏఈ సమ్మతి
ఏమిటి?
2026లో భారత్ మండపం, న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 18వ బ్రిక్స్ సమ్మిట్కు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షత వహించారు. 2026 సెప్టెంబర్ 12న న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ఆమోదం పొందింది. పశ్చిమాసియా భాషపై ఇరాన్–యూఏఈ మధ్య భేదాలను భారత్ రాత్రంతా చర్చల ద్వారా (~తెల్లవారుజామున 4 గంటలకు) సమన్వయం చేసింది.
ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?
బహుపక్ష దౌత్యం, గ్లోబల్ సౌత్, UNSC సంస్కరణలు, జాతీయ కరెన్సీల్లో వాణిజ్యం వంటి అంశాలు UPSC/స్టేట్ PSCకి ముఖ్యం. భారత్ మధ్యవర్తిత్వ పాత్ర, ఉగ్రవాద వ్యతిరేక స్థానం పరీక్షలో అడుగుతారు.
ముఖ్య విషయాలు
- 11-సభ్య బ్రిక్స్; పుతిన్, షి జిన్పింగ్, పెజెష్కియన్ హాజరు; చైనా తర్వాతి అధ్యక్షత.
- పశ్చిమాసియా: గరిష్ఠ నిగ్రహం; సివిలియన్ మౌలిక సదుపాయాలు, IAEA అణు సౌకర్యాలపై ఆందోళన; యూఎస్/ఇజ్రాయెల్/ఇరాన్ పేర్లు లేవు.
- పెజెష్కియన్ అబుదాబి క్రౌన్ ప్రిన్స్ ఖాలెద్ బిన్ మొహమ్మెద్తో భేటీ.
- గాజా: రెండు-రాష్ట్ర పరిష్కారం, 1967 సరిహద్దులు, తూర్పు జెరూసలేం రాజధాని.
- UNSC సంస్కరణల్లో భారత్+బ్రెజిల్; జాతీయ కరెన్సీ వాణిజ్యం; పహల్గామ్/క్రాస్-బార్డర్ ఉగ్రవాదం ప్రస్తావన.
సులభమైన ఉదాహరణ
ఇరాన్–యూఏఈ విభేదాలు ఉన్నప్పటికీ, భారత్ ఒకే డిక్లరేషన్ భాషపై రాత్రంతా సమ్మతి తీసుకురావడం — హోస్ట్ దేశం బ్రిడ్జింగ్ రోల్కు ఉదాహరణ.
తాజా మార్పు
12 సెప్ 2026న న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ఆమోదం; ఇరాన్–యూఏఈ కఠిన స్థానాల నుంచి వెనక్కి; చైనా నెక్స్ట్ ప్రెసిడెన్సీ.