14 అక్టోబర్ 2026 కరెంట్ అఫైర్స్: NSAP ఇక ప్రధానమంత్రి సామాజిక సహాయతా యోజన, IDBI బ్యాంక్ వాటా ఫెయిర్‌ఫాక్స్‌కు, WPI 11.39%

14 అక్టోబర్ 2026 వార్తల్లో కేంద్ర కేబినెట్ నిర్ణయాలే ప్రధానం: జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమం (NSAP) ’ప్రధానమంత్రి సామాజిక సహాయతా యోజన’గా మారి, దివ్యాంగుల పింఛను అర్హత 80% నుంచి 40% వైకల్యానికి తగ్గింది. IDBI బ్యాంక్‌లో 60.72% వాటాను ఫెయిర్‌ఫాక్స్‌కు విక్రయించడానికి CCEA ఆమోదం, రైల్వే ఉద్యోగులకు 78 రోజుల బోనస్, సెప్టెంబర్‌లో 11.39%కు చేరిన టోకు ధరల ద్రవ్యోల్బణం కూడా ముఖ్యమైనవి. రక్షణ రంగంలో CTF 154 కమాండ్ అప్పగింత, తొలి ASEAN-ఇండియా డిఫెన్స్ థింక్ ట్యాంక్ ఫోరం వార్తల్లో నిలిచాయి.

జాతీయ అంశాలు

NSAP ఇక ‘ప్రధానమంత్రి సామాజిక సహాయతా యోజన’ — దివ్యాంగుల పింఛనుకు 40% వైకల్యం చాలు

కేంద్ర కేబినెట్ 14 అక్టోబర్ 2026 (బుధవారం) జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమం (NSAP)ను 2026-27 నుంచి 2030-31 వరకు ఐదేళ్లపాటు రూ.53,428 కోట్ల వ్యయంతో కొనసాగించడానికి ఆమోదం తెలిపింది. పథకం పేరును ’ప్రధానమంత్రి సామాజిక సహాయతా యోజన’గా మార్చింది (DD India).

• మొత్తం 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో దాదాపు 3.20 కోట్ల మంది లబ్ధిదారులు ఉన్నారు.
• ఉప పథకాల కొత్త పేర్లు: ఇందిరాగాంధీ జాతీయ వృద్ధాప్య పింఛను → ప్రధానమంత్రి వృద్ధావస్థా పెన్షన్ యోజన; వితంతు పింఛను → ప్రధానమంత్రి విధవా పెన్షన్ యోజన; దివ్యాంగుల పింఛను → ప్రధానమంత్రి దివ్యాంగజన్ పెన్షన్ యోజన; జాతీయ కుటుంబ ప్రయోజన పథకం → ప్రధానమంత్రి పరివార్ లాభ్ యోజన.
• దివ్యాంగుల పింఛనులో మార్పులు: అర్హతకు కావాల్సిన వైకల్యాన్ని 80% నుంచి 40% బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యానికి తగ్గించారు. కనీస వయస్సు నిబంధన తొలగించి పుట్టినప్పటి నుంచే అర్హత కల్పించారు.
• 79 ఏళ్ల వరకు నెలకు రూ.375, 80 ఏళ్లు దాటినవారికి రూ.625 సహాయం అందుతుంది. మూడు నెలల్లో మార్గదర్శకాలు జారీ చేస్తారు.
• దివ్యాంగులకు ఇచ్చే సహాయం ఇతర వర్గాల పథకాల కంటే కనీసం 25% ఎక్కువగా ఉండాలని దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం, 2016 చెబుతోంది. ఈ మార్పులకు అదే ఆధారం.
• NSAP 15 ఆగస్టు 1995న ప్రారంభమైంది. ఇది 100% కేంద్ర సహాయంతో నడిచే పథకం, గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ దీన్ని నిర్వహిస్తుంది (InsightsIAS).

పరీక్షల కోణం: నిరుద్యోగం, వృద్ధాప్యం, అనారోగ్యం, అంగవైకల్యం సమయాల్లో ప్రజలకు ప్రభుత్వ సహాయం అందాలని చెప్పే ఆర్టికల్ 41 (ఆదేశిక సూత్రం) నుంచే NSAP వచ్చింది. ఆదేశిక సూత్రాల వర్గీకరణకు ఈ వ్యాసం చూడండి.

బహుళ రాష్ట్ర సహకార సంఘాలకు కొత్త ఆడిట్ నివేదిక విధానం — MSCARO, 2026

కేంద్ర సహకార మంత్రిత్వ శాఖ బహుళ రాష్ట్ర సహకార సంఘాల కోసం ‘Multi-State Co-operative Societies (Auditor’s Report) Order, 2026’ (MSCARO, 2026)ను తప్పనిసరి చేసింది (DD India).

• బహుళ రాష్ట్ర సహకార సంఘాల (సవరణ) చట్టం, 2023లోని సెక్షన్ 73(6) కింద దీన్ని జారీ చేశారు. కంపెనీల కోసం ఉన్న CARO తరహాలో దీన్ని రూపొందించారు.
• తొలి దశలో రూ.1,000 కోట్లు దాటిన సంఘాలకు వర్తిస్తుంది. దీర్ఘకాలంలో రూ.50 కోట్లు దాటిన సంఘాలకూ విస్తరించాలనేది లక్ష్యం.
• ఆడిటర్లు ఆర్థిక, పాలనా, చట్టపరమైన అంశాలపై ప్రామాణిక ఫార్మాట్‌లో నివేదిక ఇవ్వాలి. దీని ఆధారంగా సహకార సంఘాల కేంద్ర రిజిస్ట్రార్ (CRCS) ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉన్న సంఘాలను ముందుగానే గుర్తించగలుగుతారు.

మారిషస్‌తో పన్ను ఒప్పందంలో ‘ప్రిన్సిపల్ పర్పస్ టెస్ట్’

భారత్-మారిషస్ ద్వంద్వ పన్నుల నివారణ ఒప్పందం (DTAA)లో సవరణలను ఆదాయపు పన్ను శాఖ నోటిఫై చేసింది. ఒప్పందం దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకోవడానికి ‘ప్రిన్సిపల్ పర్పస్ టెస్ట్’ (PPT)ను చేర్చారు (DD India).

• ఒక లావాదేవీ ముఖ్య ఉద్దేశాల్లో పన్ను ప్రయోజనం పొందడమే ఒకటైతే, ఆ ఒప్పంద ప్రయోజనాలను నిరాకరించవచ్చు.
• ఈ ప్రోటోకాల్‌పై 7 మార్చి 2024న పోర్ట్ లూయిస్‌లో సంతకాలు జరిగాయి. ఇది 10 ఆగస్టు 2026 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది.
• ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025లోని సెక్షన్ 159(1) కింద కేంద్రం ఈ సవరణలను నోటిఫై చేసింది.

పరీక్షల కోణం: మారిషస్ మార్గంలో పన్ను ఎగవేత (ట్రీటీ షాపింగ్) జరుగుతోందనే ఆందోళనకు PPT సమాధానం. ద్వంద్వ పన్నులను నివారించే ఒప్పంద లక్ష్యం మాత్రం అలాగే ఉంటుంది.

అంతర్జాతీయ సంబంధాలు

కెనడా విదేశాంగ మంత్రి అనితా ఆనంద్ భారత పర్యటన — CEPAపై దృష్టి

కెనడా విదేశాంగ మంత్రి అనితా ఆనంద్ 14 అక్టోబర్ 2026న ప్రధాని మోదీని కలిశారు. వాణిజ్యం, శాస్త్ర సాంకేతికం, రక్షణ, భద్రత, ఇంధనం, విద్య రంగాల్లో సంబంధాల బలోపేతంపై చర్చించారు (DD India).

• సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA) చర్చలను త్వరగా ముగించాలని ఇరుపక్షాలు నొక్కి చెప్పాయి. కెనడా ప్రధాని మార్క్ కార్నీకి మోదీ శుభాకాంక్షలు పంపారు.
• CEPA ఐదో విడత చర్చలు 5 నుంచి 9 అక్టోబర్ 2026 వరకు ఒట్టావాలో జరిగాయి. 2026 చివరికల్లా ఒప్పందం పూర్తి చేయాలనేది లక్ష్యం (CrackTarget).
• 2025లో $30.4 బిలియన్‌గా ఉన్న ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని 2030 నాటికి $70 బిలియన్‌కు పెంచాలని కెనడా లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఆర్థిక వ్యవస్థ, బ్యాంకింగ్

IDBI బ్యాంక్‌లో 60.72% వాటా ఫెయిర్‌ఫాక్స్‌కు — CCEA ఆమోదం

ఆర్థిక వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ (CCEA) 14 అక్టోబర్ 2026న IDBI బ్యాంక్‌లో 60.72% వాటాకు కెనడాకు చెందిన ఫెయిర్‌ఫాక్స్ ఫైనాన్షియల్ హోల్డింగ్స్‌ను వ్యూహాత్మక కొనుగోలుదారుగా ఆమోదించింది (DD India).

• విక్రయించే వాటాలో ప్రభుత్వానిది 30.48%, LICది 30.24%. ఒప్పంద విలువ దాదాపు రూ.52,878.08 కోట్లు.
• గెలిచిన బిడ్ ఒక్కో షేరుకు రూ.81. రెండు స్వతంత్ర మదింపుల సగటుగా నిర్ణయించిన బెంచ్‌మార్క్ ధర రూ.75.99.
• విక్రయం తర్వాత ప్రభుత్వానికి 15%, LICకి 19% వాటా మిగులుతుంది. కొనుగోలుదారు తన అర్హతలను RBI ముందు నిరూపించుకోవాలి.
• భారత ఆర్థిక రంగంలో ఇదే అతిపెద్ద విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడి అని పేర్కొన్నారు. దీన్ని వ్యూహాత్మక పెట్టుబడుల ఉపసంహరణగా కాకుండా ’వ్యూహాత్మక పునర్వ్యవస్థీకరణ’గా ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ అభివర్ణించారు (DD India).

సెప్టెంబర్‌లో టోకు ధరల ద్రవ్యోల్బణం 11.39%

వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం సెప్టెంబర్ 2026లో టోకు ధరల సూచీ (WPI) ద్రవ్యోల్బణం 11.39 శాతానికి పెరిగింది. ఆగస్టులో ఇది 9.92% ఉంది (DD India).

• WPI సూచీ 110.8 నుంచి 112.5కు పెరిగింది.
• ఇంధనం, విద్యుత్ విభాగంలో ద్రవ్యోల్బణం 25.85%, తయారీ వస్తువుల్లో 9.76%, ప్రాథమిక వస్తువుల్లో 8.67%గా ఉంది. WPI ఆహార సూచీ ద్రవ్యోల్బణం 8.66%.
• ముడి పెట్రోలియం, సహజ వాయువు 57.32%, ఖనిజ నూనెలు 40.02% పెరిగాయి. ఇంధన ధరలే ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణం.
• 2022-23 ఆధార సంవత్సరంతో ఔట్‌పుట్ ఉత్పత్తిదారు ధరల సూచీ (PPI) 112.5గా, తయారీ రంగ ట్రయల్ ఇన్‌పుట్ PPI 106.1గా నమోదయ్యాయి.

పరీక్షల కోణం: WPIని వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ విడుదల చేస్తుంది, వినియోగదారు ధరల సూచీ (CPI)ని MoSPI విడుదల చేస్తుంది. ద్రవ్యోల్బణ రకాల కోసం ద్రవ్యోల్బణం: కారణాలు, రకాలు చూడండి.

రైల్వే ఉద్యోగులకు 78 రోజుల ఉత్పాదకత ఆధారిత బోనస్

ప్రధాని మోదీ అధ్యక్షతన కేంద్ర కేబినెట్ అర్హులైన రైల్వే ఉద్యోగులకు 78 రోజుల వేతనానికి సమానమైన ఉత్పాదకత ఆధారిత బోనస్ (PLB)ను ఆమోదించింది (DD India).

• దీనికి రూ.2,009.61 కోట్లు ఖర్చవుతుంది. దాదాపు 11.4 లక్షల నాన్-గెజిటెడ్ ఉద్యోగులు లబ్ధి పొందుతారు.
• ఒక్కో ఉద్యోగికి గరిష్ఠంగా రూ.17,951 అందుతుంది. ట్రాక్ మెయింటెయినర్లు, లోకో పైలట్లు, స్టేషన్ మాస్టర్లు వంటి గ్రూప్ C సిబ్బంది ఇందులో ఉన్నారు.
• 2025-26లో రైల్వే రికార్డు స్థాయిలో 1,670 మిలియన్ టన్నుల సరకు రవాణా చేసింది.

రక్షణ

CTF 154 కమాండ్‌ను అప్పగించిన భారత నౌకాదళం

బహ్రెయిన్‌లోని మనామాలో 14 అక్టోబర్ 2026న భారత నౌకాదళం కంబైన్డ్ టాస్క్ ఫోర్స్ 154 (CTF 154) కమాండ్‌ను అప్పగించింది (DD India).

• CTF 154 అనేది కంబైన్డ్ మారిటైమ్ ఫోర్సెస్ (CMF)కు చెందిన బహుళజాతి శిక్షణ, సామర్థ్య నిర్మాణ దళం. 47 అనుబంధ దేశాలు ఇందులో ఉన్నాయి.
• భారత్ 2022లో CMFలో అసోసియేట్ భాగస్వామిగా, 2023లో పూర్తి సభ్యదేశంగా చేరింది.
• భారత నౌకాదళం 11 ఫిబ్రవరి 2026న ఈ కమాండ్ స్వీకరించింది. CMF టాస్క్ ఫోర్స్‌కు భారత్ నాయకత్వం వహించడం ఇదే తొలిసారి.
• ఈ కాలంలో 39 దేశాల సిబ్బందితో 7,800కు పైగా శిక్షణ గంటలు నిర్వహించారు. ఆపరేషన్ కంపాస్ రోజ్ 26-1, ఆపరేషన్ సదర్న్ రెడీనెస్ 26-2, సముద్ర దోపిడీపై తొలి ‘SPAR 2026’ నిపుణుల సదస్సు కూడా జరిగాయి.

తొలి ASEAN-ఇండియా డిఫెన్స్ థింక్ ట్యాంక్ ఫోరం

తొలి ASEAN-ఇండియా డిఫెన్స్ థింక్ ట్యాంక్ ఫోరం 14, 15 అక్టోబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలోని మనోహర్ పారికర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ డిఫెన్స్ స్టడీస్ అండ్ అనాలిసిస్ (MP-IDSA)లో జరిగింది. రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ దీన్ని ప్రారంభించారు (DD India).

• భారత్‌తో పాటు మొత్తం 11 ASEAN సభ్య దేశాలు పాల్గొన్నాయి. 2026ను ASEAN-ఇండియా సముద్ర సహకార సంవత్సరంగా ప్రకటించారు.
• ఈ ఫోరం ఆలోచనను 31 అక్టోబర్ 2025న కౌలాలంపూర్‌లో, 12వ ADMM-Plus సమావేశాల సందర్భంగా జరిగిన రెండో ASEAN-ఇండియా రక్షణ మంత్రుల అనధికార సమావేశంలో రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ప్రకటించారు.
• ‘స్వేచ్ఛాయుత, సమ్మిళిత, స్థిరమైన ఇండో-పసిఫిక్’ కోసం సముద్ర ప్రాంత అవగాహన, సమాచార మార్పిడి పెరగాలని ఆయన సూచించారు.

ఐఐటీ కాన్పూర్‌లో జాతీయ సైనిక డ్రోన్ టెక్నాలజీ హబ్

ఐఐటీ కాన్పూర్‌లో ప్రతిపాదించిన జాతీయ సైనిక డ్రోన్ టెక్నాలజీ హబ్ ఆమోద ప్రక్రియ దాదాపు పూర్తయిందని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ న్యూఢిల్లీలో తెలిపారు. ఐఐటీ కాన్పూర్ ‘Greater Than Us’ నిధుల సేకరణ ప్రచారం ప్రారంభ కార్యక్రమంలో ఆయన మాట్లాడారు (DD India).

• మార్చి 2029 నాటికి US$1 బిలియన్ సేకరించాలనేది ఈ ప్రచార లక్ష్యం. ఇప్పటికే రూ.4,155 కోట్లు సమకూరాయి.
• ప్రైవేట్ రంగ పరిశోధనను ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వం రూ.1 లక్ష కోట్ల పరిశోధన, అభివృద్ధి, ఆవిష్కరణ (RDI) పథకాన్ని ఆమోదించిందని గుర్తుచేశారు.

శాస్త్ర సాంకేతికం

‘YETI’ భారీ సరకు రవాణా డ్రోన్‌కు TDB రూ.151 కోట్ల ఆర్థిక సాయం

టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ (TDB) ముంబైకి చెందిన ఐడియాఫోర్జ్ టెక్నాలజీతో రూ.151 కోట్ల రుణ సహాయ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. RDI ఫండ్ కింద ఇచ్చే ఈ సాయం రూ.302 కోట్ల ప్రాజెక్టులో భాగం (DD India).

• YETI నిలువుగా టేకాఫ్, ల్యాండింగ్ చేయగల (VTOL) హైబ్రిడ్ ఫిక్స్‌డ్-వింగ్ మానవరహిత విమానం.
• 200 కిలోల వరకు బరువు మోయగలదు, 200 కి.మీ. వరకు ప్రయాణించగలదు, సముద్ర మట్టానికి 6,500 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పనిచేయగలదు.
• ఉపగ్రహ నావిగేషన్ (GNSS) సంకేతాలు లేకపోయినా దారి కనుగొనగలదు. ఎత్తైన హిమాలయ ప్రాంతాల్లో సైనిక సరఫరాకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. 14 అక్టోబర్ 2026 కేబినెట్ నిర్ణయం ప్రకారం జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమం (NSAP) కొత్త పేరు ఏది? (A) ప్రధానమంత్రి సామాజిక సురక్షా యోజన (B) ప్రధానమంత్రి జన్ కల్యాణ్ యోజన (C) ప్రధానమంత్రి సామాజిక సహాయతా యోజన (D) ప్రధానమంత్రి సామాజిక న్యాయ యోజన

సమాధానం

(C) ప్రధానమంత్రి సామాజిక సహాయతా యోజన. 1995 నుంచి అమల్లో ఉన్న NSAPను 2026-27 నుంచి 2030-31 వరకు రూ.53,428 కోట్లతో కొనసాగిస్తూ కేబినెట్ దీనికి ఈ పేరు పెట్టింది. దీని కింద వృద్ధాప్య, వితంతు, దివ్యాంగుల పింఛన్లు, కుటుంబ ప్రయోజన పథకం ఉంటాయి, వాటి పేర్లు కూడా ‘ప్రధానమంత్రి’ పేరుతో మారాయి. ఆప్షన్ A పేరు దగ్గరగా కనిపించినా ‘సహాయతా’ అనే పదమే సహాయ కార్యక్రమం అనే అసలు స్వభావాన్ని సూచిస్తుంది. దాదాపు 3.20 కోట్ల మంది ఈ పథకం లబ్ధిదారులు.

2. సవరించిన దివ్యాంగుల పింఛను పథకంలో అర్హతకు అవసరమైన కనీస వైకల్య శాతం ఎంత? (A) 80 శాతం (B) 40 శాతం (C) 60 శాతం (D) 50 శాతం

సమాధానం

(B) 40 శాతం. గతంలో దివ్యాంగుల పింఛనుకు 80% వైకల్యం ఉండాలనే నిబంధన ఉండేది, దాన్ని ఇప్పుడు 40% బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యానికి తగ్గించారు. దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం, 2016లోని ‘బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యం’ నిర్వచనానికి అనుగుణంగా ఈ మార్పు చేశారు. దీనితో పాటు కనీస వయస్సు నిబంధన తొలగించి, పుట్టినప్పటి నుంచే అర్హత కల్పించారు. ఆప్షన్ A పాత నిబంధన మాత్రమే, సవరణ తర్వాత అది వర్తించదు.

3. జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమానికి రాజ్యాంగపరమైన ఆధారం ఏ ఆర్టికల్? (A) ఆర్టికల్ 39 (B) ఆర్టికల్ 40 (C) ఆర్టికల్ 47 (D) ఆర్టికల్ 41

సమాధానం

(D) ఆర్టికల్ 41. వృద్ధాప్యం, అనారోగ్యం, అంగవైకల్యం, నిరుద్యోగం వంటి సందర్భాల్లో ప్రజలకు ప్రభుత్వ సహాయం అందాలని ఆదేశిక సూత్రాల్లోని ఆర్టికల్ 41 చెబుతుంది. NSAP 15 ఆగస్టు 1995న ఈ ఆశయంతోనే ప్రారంభమైంది, అందుకే ఇది 100% కేంద్ర సహాయ పథకం. ఆర్టికల్ 40 గ్రామ పంచాయతీల ఏర్పాటు గురించి, ఆర్టికల్ 47 పోషకాహారం, ప్రజారోగ్యం గురించి చెబుతాయి. ఈ మూడూ ఆదేశిక సూత్రాలే కాబట్టి వాటి విషయాన్ని కచ్చితంగా వేరు చేసి గుర్తుంచుకోవాలి.

4. IDBI బ్యాంక్ వాటా విక్రయం పూర్తయిన తర్వాత ప్రభుత్వం, LICకి మిగిలే వాటాలు ఎంత? (A) ప్రభుత్వం 15%, LIC 19% (B) ప్రభుత్వం 19%, LIC 15% (C) ప్రభుత్వం 30.48%, LIC 30.24% (D) ప్రభుత్వం 26%, LIC 8%

సమాధానం

(A) ప్రభుత్వం 15%, LIC 19%. ప్రభుత్వం 30.48%, LIC 30.24% కలిపి మొత్తం 60.72% వాటాను ఫెయిర్‌ఫాక్స్‌కు విక్రయిస్తున్నాయి. ఆ తర్వాత ప్రభుత్వానికి 15%, LICకి 19%, అంటే కలిపి 34% వాటా మిగులుతుంది. ఆప్షన్ C లోని సంఖ్యలు విక్రయించే వాటాలు, మిగిలేవి కావు. ఆప్షన్ B లో అంకెలు తారుమారయ్యాయి కాబట్టి ఏ సంస్థకు ఎంత మిగులుతుందో జాగ్రత్తగా గుర్తుంచుకోవాలి.

5. IDBI బ్యాంక్ వాటాకు ఫెయిర్‌ఫాక్స్ ఇచ్చిన బిడ్ ధర, బెంచ్‌మార్క్ ధర వరుసగా ఎంత? (A) రూ.94.42, రూ.81 (B) రూ.75.99, రూ.81 (C) రూ.81, రూ.94.42 (D) రూ.81, రూ.75.99

సమాధానం

(D) రూ.81, రూ.75.99. ఫెయిర్‌ఫాక్స్ ఒక్కో షేరుకు రూ.81 బిడ్ వేసింది, రెండు స్వతంత్ర మదింపుల సగటుగా నిర్ణయించిన బెంచ్‌మార్క్ రూ.75.99. బిడ్ బెంచ్‌మార్క్ కంటే ఎక్కువగా ఉండటంతో CCEA ఆమోదం తెలిపింది, ఒప్పంద విలువ దాదాపు రూ.52,878.08 కోట్లు. రూ.94.42 అనేది అంతకుముందు విడతలో ఉన్న రిజర్వ్ ధర, అప్పట్లో బిడ్లు దానికంటే తక్కువగా రావడంతో తిరస్కరించారు. కాబట్టి ఆప్షన్లు A, C పాత విడతకు సంబంధించిన సంఖ్యను కలిపి గందరగోళపరుస్తాయి.

6. సెప్టెంబర్ 2026 టోకు ధరల సూచీలో అత్యధిక ద్రవ్యోల్బణం నమోదైన విభాగం ఏది? (A) ప్రాథమిక వస్తువులు (B) తయారీ వస్తువులు (C) ఇంధనం, విద్యుత్ (D) ఆహార సూచీ

సమాధానం

(C) ఇంధనం, విద్యుత్. సెప్టెంబర్‌లో ఇంధనం, విద్యుత్ విభాగంలో ద్రవ్యోల్బణం 25.85%గా ఉంది, ఇది మిగతా ప్రధాన విభాగాల కంటే చాలా ఎక్కువ. తయారీ వస్తువుల్లో 9.76%, ప్రాథమిక వస్తువుల్లో 8.67%, ఆహార సూచీలో 8.66% మాత్రమే నమోదైంది. ముడి పెట్రోలియం, సహజ వాయువు 57.32% పెరగడం వల్లే మొత్తం WPI ద్రవ్యోల్బణం 9.92% నుంచి 11.39%కు చేరింది. అంటే ఈసారి ధరల పెరుగుదల ఇంధన ఆధారితమైనది.

7. బహుళ రాష్ట్ర సహకార సంఘాల కోసం తెచ్చిన MSCARO, 2026 ఆడిట్ నివేదిక విధానాన్ని ఏ చట్టం కింద జారీ చేశారు? (A) బహుళ రాష్ట్ర సహకార సంఘాల (సవరణ) చట్టం (B) కంపెనీల చట్టం (C) బ్యాంకింగ్ నియంత్రణ చట్టం (D) మనీ లాండరింగ్ నిరోధక చట్టం

సమాధానం

(A) బహుళ రాష్ట్ర సహకార సంఘాల (సవరణ) చట్టం. ఈ చట్టం, 2023లోని సెక్షన్ 73(6) బహుళ రాష్ట్ర సహకార సంఘాలకు ఆడిటింగ్, అకౌంటింగ్ ప్రమాణాలను కేంద్రం నిర్దేశించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఆడిట్‌లో మనీ లాండరింగ్ నిరోధక తనిఖీలు కూడా ఉన్నా, ఉత్తర్వుకు ఆధారం ఆ చట్టం కాదు. MSCARO కంపెనీల CARO తరహాలో రూపొందినా, అది కంపెనీల చట్టం కింద కాదు, సహకార చట్టం కిందే వచ్చింది. తొలి దశలో రూ.1,000 కోట్లు దాటిన సంఘాలకు ఇది వర్తిస్తుంది. దీని ఆధారంగా CRCS ప్రమాదకర సంఘాలపై ముందుగా చర్యలు తీసుకోగలుగుతారు.

8. భారత్-మారిషస్ పన్ను ఒప్పందంలో చేర్చిన ‘ప్రిన్సిపల్ పర్పస్ టెస్ట్’ ముఖ్య ఉద్దేశం ఏమిటి? (A) మారిషస్ పెట్టుబడులపై పన్ను రేటును పూర్తిగా సున్నాకు తగ్గించడం (B) పన్ను ప్రయోజనం కోసమే చేసే లావాదేవీలకు ఒప్పంద ప్రయోజనాలు నిరాకరించడం (C) రెండు దేశాల్లో ఒకే ఆదాయంపై రెండుసార్లు పన్ను విధించడం (D) మారిషస్ నుంచి వచ్చే అన్ని పెట్టుబడులను నిషేధించడం

సమాధానం

(B) పన్ను ప్రయోజనం కోసమే చేసే లావాదేవీలకు ఒప్పంద ప్రయోజనాలు నిరాకరించడం. ఒక లావాదేవీ ముఖ్య ఉద్దేశాల్లో ఒప్పంద ప్రయోజనం పొందడమే ఒకటైతే ఆ ప్రయోజనాన్ని నిరాకరించవచ్చని PPT చెబుతుంది. 7 మార్చి 2024న పోర్ట్ లూయిస్‌లో సంతకమైన ప్రోటోకాల్ 10 ఆగస్టు 2026 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. దీని లక్ష్యం ఒప్పంద దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకోవడమే, చట్టబద్ధమైన పెట్టుబడులను ఆపడం కాదు. ద్వంద్వ పన్నుల నివారణ అనే అసలు ఒప్పంద లక్ష్యం అలాగే కొనసాగుతుంది కాబట్టి ఆప్షన్ C దానికి విరుద్ధం.

9. రైల్వే ఉద్యోగులకు కేబినెట్ ఆమోదించిన ఉత్పాదకత ఆధారిత బోనస్ ఎన్ని రోజుల వేతనానికి సమానం? (A) 60 రోజులు (B) 75 రోజులు (C) 78 రోజులు (D) 80 రోజులు

సమాధానం

(C) 78 రోజులు. అర్హులైన దాదాపు 11.4 లక్షల నాన్-గెజిటెడ్ రైల్వే ఉద్యోగులకు 78 రోజుల వేతనానికి సమానమైన బోనస్‌ను కేబినెట్ ఆమోదించింది. దీనికి రూ.2,009.61 కోట్లు ఖర్చవుతుంది, ఒక్కో ఉద్యోగికి గరిష్ఠంగా రూ.17,951 అందుతుంది. ఈ బోనస్‌ను ఏటా దుర్గాపూజ, దసరా పండుగలకు ముందు చెల్లిస్తారు. రైల్వే పనితీరును, సిబ్బంది ఉత్సాహాన్ని పెంచడమే దీని ఉద్దేశం.

10. భారత నౌకాదళం 11 ఫిబ్రవరి 2026 నుంచి 14 అక్టోబర్ 2026 వరకు నాయకత్వం వహించిన CTF 154 ప్రధాన బాధ్యత ఏమిటి? (A) ఎర్ర సముద్రంలో వాణిజ్య నౌకలకు సాయుధ రక్షణ (B) బహుళజాతి సముద్ర శిక్షణ, సామర్థ్య నిర్మాణం (C) హిందూ మహాసముద్రంలో జలాంతర్గామి వ్యతిరేక గస్తీ (D) గల్ఫ్ ప్రాంతంలో మాదకద్రవ్యాల రవాణా నిరోధం

సమాధానం

(B) బహుళజాతి సముద్ర శిక్షణ, సామర్థ్య నిర్మాణం. CTF 154 కంబైన్డ్ మారిటైమ్ ఫోర్సెస్ (CMF)కు చెందిన ప్రత్యేక శిక్షణ దళం, 47 అనుబంధ దేశాల సిబ్బందికి శిక్షణ ఇవ్వడమే దీని పని. భారత నాయకత్వంలో 39 దేశాల సిబ్బందితో 7,800కు పైగా శిక్షణ గంటలు జరిగాయి. CMF టాస్క్ ఫోర్స్‌కు భారత్ నాయకత్వం వహించడం ఇదే తొలిసారి. గస్తీ, రక్షణ కార్యకలాపాలు CMFలోని ఇతర టాస్క్ ఫోర్సుల బాధ్యతలు, CTF 154 దృష్టి శిక్షణపైనే.

11. తొలి ASEAN-ఇండియా డిఫెన్స్ థింక్ ట్యాంక్ ఫోరం ఏర్పాటును రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఏ సందర్భంలో ప్రకటించారు? (A) 2026 ఆర్మీ కమాండర్ల సదస్సులో (B) 2025 షాంగ్రి-లా డైలాగ్‌లో (C) 2026 న్యూఢిల్లీ BIMSTEC సమావేశంలో (D) 2025 కౌలాలంపూర్ ASEAN-ఇండియా రక్షణ మంత్రుల అనధికార సమావేశంలో

సమాధానం

(D) 2025 కౌలాలంపూర్ ASEAN-ఇండియా రక్షణ మంత్రుల అనధికార సమావేశంలో. 31 అక్టోబర్ 2025న 12వ ADMM-Plus సమావేశాల సందర్భంగా జరిగిన రెండో ASEAN-ఇండియా రక్షణ మంత్రుల అనధికార సమావేశంలో రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఈ ఫోరాన్ని ప్రకటించారు. ఆ ప్రకటన మేరకు 14, 15 అక్టోబర్ 2026న MP-IDSAలో తొలి ఫోరం జరిగింది. 2026 ASEAN-ఇండియా సముద్ర సహకార సంవత్సరం కావడం దీనికి ప్రాధాన్యం పెంచింది. మిగతా ఆప్షన్లలోని వేదికలు ఇతర రక్షణ, ప్రాంతీయ చర్చల కోసం జరిగేవి.

12. TDB ఆర్థిక సాయం పొందిన ఐడియాఫోర్జ్ ‘YETI’ డ్రోన్ గరిష్ఠంగా ఎంత బరువు మోయగలదు? (A) 40 కిలోలు (B) 80 కిలోలు (C) 200 కిలోలు (D) 100 కిలోలు

సమాధానం

(C) 200 కిలోలు. YETI హైబ్రిడ్ VTOL ఫిక్స్‌డ్-వింగ్ డ్రోన్, 200 కిలోల వరకు బరువును 200 కి.మీ. దూరం వరకు తీసుకెళ్లగలదు. సముద్ర మట్టానికి 6,500 మీటర్ల ఎత్తులోనూ పనిచేయగలదు కాబట్టి ఎత్తైన సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో సరఫరాకు ఉపయోగపడుతుంది. ఉపగ్రహ నావిగేషన్ సంకేతాలు లేనిచోట కూడా దారి కనుగొనడం దీని మరో ప్రత్యేకత. TDB RDI ఫండ్ కింద రూ.151 కోట్ల రుణ సహాయం అందిస్తోంది.

త్వరిత పునశ్చరణ

• NSAP → ప్రధానమంత్రి సామాజిక సహాయతా యోజన; రూ.53,428 కోట్లు; 2026-27 నుంచి 2030-31; 3.20 కోట్ల లబ్ధిదారులు.
• దివ్యాంగుల పింఛను — అర్హత 80% నుంచి 40% వైకల్యానికి; పుట్టినప్పటి నుంచే; రూ.375 / రూ.625.
• NSAP ప్రారంభం 15 ఆగస్టు 1995; ఆర్టికల్ 41.
• MSCARO, 2026 — సెక్షన్ 73(6); తొలి దశ రూ.1,000 కోట్లు దాటిన సంఘాలు.
• భారత్-మారిషస్ DTAA — ప్రిన్సిపల్ పర్పస్ టెస్ట్; 10 ఆగస్టు 2026 నుంచి అమల్లోకి.
• అనితా ఆనంద్ పర్యటన — CEPA త్వరగా పూర్తి చేయాలనే నిర్ణయం.
• IDBI బ్యాంక్ — 60.72% వాటా ఫెయిర్‌ఫాక్స్‌కు; రూ.81 / షేరు; మిగిలేది ప్రభుత్వం 15%, LIC 19%.
• WPI సెప్టెంబర్ 2026 — 11.39%; ఇంధనం, విద్యుత్ 25.85%.
• రైల్వే బోనస్ — 78 రోజులు; గరిష్ఠం రూ.17,951.
• CTF 154 — మనామా, బహ్రెయిన్; CMF టాస్క్ ఫోర్స్‌కు భారత్ తొలి నాయకత్వం.
• తొలి ASEAN-ఇండియా డిఫెన్స్ థింక్ ట్యాంక్ ఫోరం — MP-IDSA, న్యూఢిల్లీ.
• జాతీయ సైనిక డ్రోన్ టెక్నాలజీ హబ్ — ఐఐటీ కాన్పూర్.
• YETI డ్రోన్ — ఐడియాఫోర్జ్; 200 కిలోలు, 200 కి.మీ.; TDB రూ.151 కోట్లు.

FAQ

జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమం (NSAP) కొత్త పేరు ఏమిటి?

14 అక్టోబర్ 2026న కేంద్ర కేబినెట్ NSAPను 2026-27 నుంచి 2030-31 వరకు రూ.53,428 కోట్లతో కొనసాగించడానికి ఆమోదం తెలిపి, దాని పేరును ’ప్రధానమంత్రి సామాజిక సహాయతా యోజన’గా మార్చింది. దాదాపు 3.20 కోట్ల మంది లబ్ధిదారులు ఉన్నారు.

IDBI బ్యాంక్‌లో వాటా కొనుగోలుదారుగా ఎవరిని ఎంపిక చేశారు?

కెనడాకు చెందిన ఫెయిర్‌ఫాక్స్ ఫైనాన్షియల్ హోల్డింగ్స్‌ను వ్యూహాత్మక కొనుగోలుదారుగా CCEA ఆమోదించింది. ప్రభుత్వం, LIC కలిసి 60.72% వాటాను దాదాపు రూ.52,878.08 కోట్లకు, ఒక్కో షేరు రూ.81 చొప్పున విక్రయిస్తాయి.

సెప్టెంబర్ 2026లో టోకు ధరల ద్రవ్యోల్బణం (WPI) ఎంత?

సెప్టెంబర్ 2026లో WPI ద్రవ్యోల్బణం 11.39 శాతానికి పెరిగింది. ఆగస్టులో ఇది 9.92% ఉంది. ఇంధనం, విద్యుత్ విభాగంలో ద్రవ్యోల్బణం 25.85%గా నమోదైంది.

Sources

• DD India — Cabinet approves Rs 53,428 crore social assistance programme
• InsightsIAS — UPSC current affairs 15 October 2026
• DD India — New audit framework for Multi-State Cooperative Societies
• DD India — Amended tax treaty with Mauritius
• DD India — PM Modi, Anita Anand push for early CEPA conclusion
• CrackTarget — Current affairs 14 October 2026
• DD India — Rs 52,878 crore sale of 60.72% stake in IDBI Bank
• DD India — IDBI Bank restructuring: FM Sitharaman
• DD India — Wholesale inflation rises to 11.39% in September
• DD India — 78 days’ Productivity Linked Bonus for railway employees
• DD India — Indian Navy hands over command of CTF 154
• DD India — Rajnath Singh at ASEAN-India defence forum
• DD India — National Military Drone Technology Hub at IIT Kanpur
• DD India — TDB funding for ideaForge YETI drone