8 అక్టోబర్ 2026 కరెంట్ అఫైర్స్: రెపో రేటు 5.50%కు పెంపు, కాగన్-సోయ్‌లకు రసాయన నోబెల్, పారాదీప్ తీరంలో SAREX-2026

8 అక్టోబర్ 2026 వార్తల్లో RBI ద్రవ్య విధాన కమిటీ రెపో రేటును 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచి 5.50%కు చేర్చడం, వైఖరిని ’కాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్’కు మార్చడం అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం. హెన్రీ కాగన్, కెన్సో సోయ్‌లకు రసాయన నోబెల్, పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్‌ను షెడ్యూల్డ్ బ్యాంకుల జాబితా నుంచి తొలగించడం కూడా ఈ రోజు ప్రధాన వార్తలు. పారాదీప్ వద్ద SAREX-2026, NTPC అణు విద్యుత్ ప్రాంతాల గుర్తింపు, లద్దాఖ్‌లో దేశంలో తొలి స్నో లెపర్డ్ సఫారీ, మధ్యప్రదేశ్‌లో మూడో చీతా ఆవాసం పరీక్షలకు ముఖ్యమైనవి.

ఆర్థిక వ్యవస్థ, బ్యాంకింగ్

రెపో రేటు 5.50%కు పెంపు — వైఖరి ‘కాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్’

గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా నేతృత్వంలో 5 నుంచి 7 అక్టోబర్ 2026 వరకు జరిగిన 63వ ద్రవ్య విధాన కమిటీ (MPC) సమావేశంలో RBI రెపో రేటును 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచి 5.25% నుంచి 5.50%కు చేర్చింది (PSU Connect).

• విధాన వైఖరిని ‘న్యూట్రల్’ నుంచి ’కాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్’కు మార్చారు. గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా హయాంలో ఇదే తొలి రేటు పెంపు (InsightsIAS).
• స్టాండింగ్ డిపాజిట్ ఫెసిలిటీ (SDF) రేటు 5.25%, మార్జినల్ స్టాండింగ్ ఫెసిలిటీ (MSF) రేటు, బ్యాంక్ రేటు 5.75% (CrackTarget).
• 2026-27కి వాస్తవ GDP వృద్ధి అంచనా 7.1%, CPI ద్రవ్యోల్బణ అంచనా 5.2%. ఆగస్టు 2026లో CPI ద్రవ్యోల్బణం 4.8%గా ఉంది.
• ద్రవ్యోల్బణ అంచనాలను అదుపులో ఉంచడం, ఇంధన ధరల షాక్ రెండో దశ ప్రభావాలను నిరోధించడం, రూపాయికి మద్దతు ఇవ్వడం ఈ పెంపు ఉద్దేశాలు.
• సమీప కాలంలో రేట్ల తగ్గింపు ఉండదని, బ్యాంకు రుణ వృద్ధి 18 శాతానికి పైగా ఉన్నందున ఈ పెంపు ఆర్థిక వృద్ధిని పెద్దగా దెబ్బతీయదని గవర్నర్ చెప్పారు (News On AIR). తదుపరి MPC సమావేశం 2 నుంచి 4 డిసెంబర్ 2026 వరకు జరుగుతుంది.

పరీక్షల కోణం: రెపో రేటు పెరిగితే బ్యాంకులకు RBI నుంచి వచ్చే నిధుల ఖర్చు పెరుగుతుంది, రుణాలు ఖరీదై డిమాండ్, ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుతాయి. SDF రెపోకు 25 bps దిగువన, MSF 25 bps పైన ఉంటాయి. RBI ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎలా నియంత్రిస్తుంది, ద్రవ్య విధానం vs కోశ విధానం వ్యాసాలతో కలిపి చదవండి.

షెడ్యూల్డ్ బ్యాంకుల జాబితా నుంచి పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్ తొలగింపు

లైసెన్స్ రద్దు చేసిన తర్వాత పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్ లిమిటెడ్ (PPBL)ను RBI చట్టం, 1934లోని రెండో షెడ్యూల్ నుంచి తొలగించింది (News On AIR).

• నిబంధనలు పాటించకపోవడంతో, బ్యాంకు వ్యవహారాలు డిపాజిటర్ల ప్రయోజనాలకు హాని కలిగించేలా సాగుతున్నాయని పేర్కొంటూ RBI ఏప్రిల్‌లో లైసెన్స్ రద్దు చేసింది. ఢిల్లీ హైకోర్టు బ్యాంకు మూసివేత (winding up)కు ఆదేశించింది.
• ఈ నోటిఫికేషన్ తేదీ 31 జూలై 2026, గెజిట్‌లో ప్రచురణ 7 సెప్టెంబర్ 2026 (CrackTarget).
• మార్చి 2022లో కొత్త ఖాతాదారులను చేర్చుకోకుండా, జనవరి-ఫిబ్రవరి 2024లో కొత్త డిపాజిట్లు, టాప్-అప్‌లు స్వీకరించకుండా RBI ఆంక్షలు విధించింది.

పరీక్షల కోణం: RBI చట్టం, 1934 రెండో షెడ్యూల్‌లో ఉన్న బ్యాంకులనే ‘షెడ్యూల్డ్ బ్యాంకులు’ అంటారు. ఈ జాబితాలో ఉంటేనే RBI నుంచి రెపో వంటి సదుపాయాలు పొందగలవు.

శాస్త్ర సాంకేతికం

2026 రసాయన నోబెల్ — హెన్రీ కాగన్, కెన్సో సోయ్

రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ 7 అక్టోబర్ 2026న రసాయనశాస్త్ర నోబెల్ బహుమతిని ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన హెన్రీ బి. కాగన్, జపాన్‌కు చెందిన కెన్సో సోయ్‌లకు ప్రకటించింది. అసమాన కర్బన సంశ్లేషణ (asymmetric organic synthesis)లో నాన్-లీనియర్ ప్రభావాలు, ఆటోకెటాలిసిస్‌ను కనుగొన్నందుకు ఈ గౌరవం దక్కింది (News On AIR).

• కాగన్ ఫ్రాన్స్‌లోని పారిస్-సుద్ విశ్వవిద్యాలయానికి, సోయ్ టోక్యో యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సైన్స్‌కు చెందినవారు. బహుమతి మొత్తం 12 మిలియన్ స్వీడిష్ క్రోనార్‌ను ఇద్దరూ పంచుకుంటారు (Khaleej Times).
• కొన్ని అణువులు మన రెండు చేతుల్లాగా ఒకదానికొకటి అద్దంలో ప్రతిబింబంలా ఉంటాయి కానీ ఒకదానిపై ఒకటి సరిపోవు. వీటిని కైరల్ (chiral) అణువులు అంటారు.
• కాగన్ 1986లో నాన్-లీనియర్ ప్రభావాన్ని చూపారు. సోయ్ 1995లో తన పేరుతో పిలిచే ’సోయ్ చర్య’ను, 2003లో రెండు ప్రతిబింబ రూపాల్లో ఒకటి మాత్రమే ఏర్పడే చర్యను కనుగొన్నారు.
• ఒకే ప్రతిబింబ రూపం గల ఔషధాల తయారీ, భూమిపై జీవం పుట్టుక అధ్యయనం, పర్యావరణహిత రసాయన తయారీలో ఈ ఆవిష్కరణలు ఉపయోగపడతాయి (InsightsIAS).

పరీక్షల కోణం: ఒక ఔషధంలోని రెండు ప్రతిబింబ రూపాల్లో ఒకటి చికిత్స చేస్తే, మరొకటి హాని చేయవచ్చు. అందుకే ఒకే రూపాన్ని ఎంపిక చేసి తయారుచేసే అసమాన సంశ్లేషణ కీలకం.

NTPC అణు విద్యుత్ — మూడు ప్రాంతాల గుర్తింపు

అణు విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల కోసం NTPC మధ్యప్రదేశ్‌లోని బసాయి, బిహార్‌లోని బాంకా, ఒడిశాలోని నబరంగ్‌పూర్‌లను గుర్తించింది (Energetica India).

• ప్రతి ప్రాంతంలో 2 నుంచి 4 GW సామర్థ్యం ఏర్పాటు చేయవచ్చు. 700 MW యూనిట్లు రెండు చొప్పున సుమారు 1,400 MW ప్రాజెక్టులు నిర్మించాలని NTPC యోచిస్తోంది. సాధ్యాసాధ్యాల నివేదికలను అణుశక్తి కమిషన్‌కు పంపారు.
• 2047 నాటికి 14 రాష్ట్రాల్లో 30 GW అణు సామర్థ్యం సాధించడం NTPC లక్ష్యం. ఇందుకు ప్రెషరైజ్డ్ వాటర్ రియాక్టర్ (PWR) సాంకేతికతను వాడతారు.
• పూర్తి అనుబంధ సంస్థ ‘NTPC పరమాణు ఊర్జా నిగమ్’, NPCILతో 49:51 జాయింట్ వెంచర్ ‘అశ్విని’ ఈ విస్తరణకు వాహకాలు. రాజస్థాన్‌లోని 2,800 MW మాహి బాన్స్‌వాడ ప్రాజెక్టును అశ్విని అభివృద్ధి చేస్తోంది (InsightsIAS).

రక్షణ

SAREX-2026 — పారాదీప్ తీరంలో 12వ జాతీయ సముద్ర గాలింపు-రక్షణ విన్యాసం

భారత తీర రక్షక దళం (ICG) నిర్వహించిన 12వ జాతీయ సముద్ర గాలింపు, రక్షణ విన్యాసం SAREX-2026ను రక్షణ శాఖ సహాయ మంత్రి సంజయ్ సేఠ్ 7 అక్టోబర్ 2026న ప్రారంభించారు. ఒడిశాలోని పారాదీప్ తీరంలో 8 అక్టోబర్‌న సముద్ర దశ జరిగింది (Chronicle India).

• 228 మందితో ప్రయాణిస్తున్న ప్రయాణికుల విమానం సముద్రంలో కూలి ‘MV జుంబా’ అనే కంటైనర్ నౌకను ఢీకొన్నట్లు ఊహించి భారీ రక్షణ కసరత్తు చేశారు.
• 15 ICG నౌకలు, 2 డోర్నియర్ విమానాలు, 3 ALH హెలికాప్టర్లు, వైమానిక దళ C-130J, Mi-17 విమానాలు పాల్గొన్నాయి. 30 దేశాల నుంచి 32 మంది పరిశీలకులు హాజరయ్యారు (News On AIR).
• దీనితో పాటు 24వ జాతీయ సముద్ర గాలింపు-రక్షణ (NMSAR) బోర్డు సమావేశం జరిగింది. భారత గాలింపు-రక్షణ ప్రాంతం 4.6 మిలియన్ చ.కి.మీ. విస్తరించి ఉంది.

పరీక్షల కోణం: SAREX రెండేళ్లకోసారి జరిగే విన్యాసం, దీనికి తీర రక్షక దళం నాయకత్వం వహిస్తుంది, నౌకాదళం కాదు.

పర్యావరణం

లద్దాఖ్‌లో దేశంలోనే తొలి హై-ఆల్టిట్యూడ్ స్నో లెపర్డ్ సఫారీ

లద్దాఖ్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ వినయ్ కుమార్ సక్సేనా వన్యప్రాణి వారోత్సవాల సందర్భంగా లేహ్‌లోని చోగ్లంసర్‌లో దేశంలో తొలి హై-ఆల్టిట్యూడ్ స్నో లెపర్డ్ సఫారీ కోసం ఆరు వాహనాలను జెండా ఊపి ప్రారంభించారు (GKToday).

• మొదట రుంబక్, షాంగ్, ఉలే ప్రాంతాల్లో సఫారీ నడుస్తుంది. తర్వాత హెమిస్ జాతీయ పార్కు, చాంగ్‌థాంగ్, కారకోరం వన్యప్రాణి అభయారణ్యానికి విస్తరించాలని ప్రతిపాదించారు.
• దేశంలోని అంచనా 718 మంచు చిరుతల్లో 477 లద్దాఖ్‌లోనే ఉన్నాయి (InsightsIAS).

వీరాంగన దుర్గావతి టైగర్ రిజర్వ్ — మధ్యప్రదేశ్‌లో మూడో చీతా ఆవాసం

మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి మోహన్ యాదవ్ 7 అక్టోబర్ 2026న వన్యప్రాణి సంరక్షణ వారోత్సవాల ముగింపు సందర్భంగా కూనో నుంచి తెచ్చిన రెండు చీతాలను వీరాంగన దుర్గావతి టైగర్ రిజర్వ్‌లోకి విడిచిపెట్టారు (Drishti IAS).

• కూనో జాతీయ పార్కు, గాంధీ సాగర్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం తర్వాత ఇది రాష్ట్రంలో మూడో చీతా ఆవాసం. చీతాల కోసం 439 హెక్టార్ల ప్రత్యేక ప్రాంతం సిద్ధం చేశారు.
• నౌరాదేహి టైగర్ రిజర్వ్ అని కూడా పిలిచే ఈ రిజర్వ్ సాగర్, దమోహ్, నర్సింగ్‌పూర్ జిల్లాల్లో సుమారు 2,339 చ.కి.మీ. విస్తరించి ఉంది. ఇది మధ్యప్రదేశ్‌లో అతి పెద్ద టైగర్ రిజర్వ్.

జాతీయ అంశాలు

ప్రభుత్వాధినేతగా ప్రధాని మోదీకి 25 ఏళ్లు

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వాధినేతగా 7 అక్టోబర్ 2026న 25 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకున్నారు (News On AIR).

• ఆయన 7 అక్టోబర్ 2001న గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టి మూడు వరుస పదవీకాలాలు పనిచేశారు. 2014లో ప్రధానమంత్రి అయ్యారు.
• జపాన్ ప్రధాని సనే తకైచి, భూటాన్ ప్రధాని త్సెరింగ్ తోబ్గే, నైజీరియా అధ్యక్షుడు బోలా అహ్మద్ టినుబు సహా పలువురు దేశాధినేతలు అభినందనలు తెలిపారు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. అక్టోబర్ 2026 ద్రవ్య విధాన సమీక్షలో RBI తన విధాన వైఖరిని దేనికి మార్చింది? (A) న్యూట్రల్ నుంచి అకామడేటివ్‌కు (B) అకామడేటివ్ నుంచి న్యూట్రల్‌కు (C) న్యూట్రల్ నుంచి కాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్‌కు (D) అకామడేషన్ ఉపసంహరణ నుంచి న్యూట్రల్‌కు

సమాధానం

(C) న్యూట్రల్ నుంచి కాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్‌కు. రెపో రేటును 5.50%కు పెంచడంతో పాటు MPC వైఖరిని న్యూట్రల్ నుంచి కాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్‌కు మార్చింది. అంటే అవసరాన్ని బట్టి దశలవారీగా ద్రవ్య విధానాన్ని కఠినతరం చేస్తామని సంకేతం ఇచ్చింది. సమీప కాలంలో రేట్ల తగ్గింపు ఉండదని, తర్వాతి చర్య మరో పెంపు లేదా విరామం కావచ్చని గవర్నర్ సూచించారు. అకామడేటివ్ వైఖరి రేట్ల తగ్గింపు దిశను సూచిస్తుంది, ఇక్కడ జరిగింది దానికి పూర్తి వ్యతిరేకం.

2. రెపో రేటు 5.50% ఉన్నప్పుడు RBI ప్రకటించిన స్టాండింగ్ డిపాజిట్ ఫెసిలిటీ (SDF) రేటు ఎంత? (A) 5.25% (B) 5.75% (C) 5.50% (D) 4.8%

సమాధానం

(A) 5.25%. SDF రేటు రెపో రేటుకు 25 బేసిస్ పాయింట్లు దిగువన ఉంటుంది, కాబట్టి రెపో 5.50% అయినప్పుడు SDF 5.25%. బ్యాంకులు తమ వద్ద మిగిలిన నిధులను ఎలాంటి హామీ లేకుండా RBI వద్ద ఉంచి వడ్డీ పొందే సదుపాయమే SDF, ఇది వడ్డీ రేట్ల కారిడార్‌కు అడుగు భాగం. 5.75% అనేది MSF, బ్యాంక్ రేటు, ఇవి కారిడార్ పైభాగం; 4.8% ఆగస్టు 2026 CPI ద్రవ్యోల్బణం, వడ్డీ రేటు కాదు. ఈ రెండింటి మధ్య తేడాను తరచూ ప్రశ్నగా అడుగుతారు.

3. అక్టోబర్ 2026 సమీక్షలో RBI 2026-27 సంవత్సరానికి ప్రకటించిన CPI ద్రవ్యోల్బణ అంచనా ఎంత? (A) 4.8% (B) 7.1% (C) 5.75% (D) 5.2%

సమాధానం

(D) 5.2%. RBI 2026-27కి CPI ద్రవ్యోల్బణాన్ని 5.2%గా అంచనా వేసింది, ఇది 4% లక్ష్యానికి పైన ఉంది కాబట్టే రేటు పెంచాల్సి వచ్చింది. 4.8% అనేది ఆగస్టు 2026లో నమోదైన వాస్తవ CPI ద్రవ్యోల్బణం, భవిష్యత్తు అంచనా కాదు. 7.1% అదే సంవత్సరానికి GDP వృద్ధి అంచనా. ద్రవ్యోల్బణ అంచనాలను అదుపు చేయడం, ఇంధన షాక్ రెండో దశ ప్రభావాలను నిరోధించడం ఈ పెంపు ఉద్దేశం.

4. పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్‌ను షెడ్యూల్డ్ బ్యాంకుల జాబితా నుంచి తొలగించడం అంటే దాన్ని ఏ చట్టంలోని ఏ షెడ్యూల్ నుంచి తొలగించడం? (A) బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టం — మూడో షెడ్యూల్ (B) RBI చట్టం, 1934 — రెండో షెడ్యూల్ (C) RBI చట్టం, 1934 — మొదటి షెడ్యూల్ (D) బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టం — రెండో షెడ్యూల్

సమాధానం

(B) RBI చట్టం, 1934 — రెండో షెడ్యూల్. RBI చట్టం, 1934లోని రెండో షెడ్యూల్‌లో ఉన్న బ్యాంకులనే షెడ్యూల్డ్ బ్యాంకులు అంటారు, పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్‌ను ఈ షెడ్యూల్ నుంచే తొలగించారు. లైసెన్స్ రద్దయి, ఢిల్లీ హైకోర్టు మూసివేతకు ఆదేశించిన బ్యాంకు ఇక బ్యాంకింగ్ వ్యాపారం చేయలేదు కాబట్టి ఈ తొలగింపు జరిగింది. బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టం బ్యాంకుల లైసెన్సింగ్, నియంత్రణకు సంబంధించినది, షెడ్యూల్డ్ హోదా దాని పరిధిలో లేదు. ఈ నోటిఫికేషన్ 31 జూలై 2026 నాటిది.

5. 2026 రసాయనశాస్త్ర నోబెల్ బహుమతికి కారణమైన ఆవిష్కరణ ఏది? (A) లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల అభివృద్ధి (B) అసమాన కర్బన సంశ్లేషణలో నాన్-లీనియర్ ప్రభావాలు, ఆటోకెటాలిసిస్ (C) మెటల్-ఆర్గానిక్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ల రూపకల్పన (D) ప్రోటీన్ నిర్మాణాలను కృత్రిమ మేధతో అంచనా వేయడం

సమాధానం

(B) అసమాన కర్బన సంశ్లేషణలో నాన్-లీనియర్ ప్రభావాలు, ఆటోకెటాలిసిస్. హెన్రీ కాగన్, కెన్సో సోయ్‌లు కైరల్ అణువుల్లో ఒక ప్రతిబింబ రూపం ఎక్కువగా ఏర్పడేలా చేసే విధానాలను కనుగొన్నారు. కాగన్ 1986లో నాన్-లీనియర్ ప్రభావాన్ని చూపగా, సోయ్ 1995లో తనంతట తానే ఒకే రూపాన్ని పెంచుకునే ఆటోకెటలిటిక్ చర్యను కనుగొన్నారు. ఇతర ఆప్షన్లు రసాయనశాస్త్రంలోని వేరే పరిశోధనా రంగాలు, వాటికి కైరల్ అణువుల ఎంపికతో సంబంధం లేదు. ఈ ఆవిష్కరణ ఒకే ప్రతిబింబ రూపం గల ఔషధాల తయారీకి, జీవం పుట్టుక పరిశోధనకు ఉపయోగపడుతుంది.

6. పారాదీప్ తీరంలో జరిగిన SAREX-2026 విన్యాసానికి ఏ దళం నాయకత్వం వహించింది? (A) భారత నౌకాదళం (B) జాతీయ విపత్తు స్పందన దళం (C) భారత తీర రక్షక దళం (D) భారత వైమానిక దళం

సమాధానం

(C) భారత తీర రక్షక దళం. భారత గాలింపు-రక్షణ ప్రాంతంలో సముద్ర గాలింపు, రక్షణ సమన్వయ బాధ్యత తీర రక్షక దళానిదే, అందుకే 12వ SAREXను అదే నిర్వహించింది. నౌకాదళ నౌకలు, వైమానిక దళ C-130J, Mi-17 విమానాలు పాల్గొన్నా అవి సహాయక పాత్రే పోషించాయి. 228 మంది ప్రయాణికుల విమానం సముద్రంలో కూలిన దృశ్యాన్ని ఊహించి భారీ రక్షణ కసరత్తు చేశారు. 30 దేశాల నుంచి 32 మంది పరిశీలకులు దీనికి హాజరయ్యారు.

7. NTPC అణు విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల కోసం గుర్తించిన మూడు ప్రాంతాలు ఏ రాష్ట్రాల్లో ఉన్నాయి? (A) రాజస్థాన్, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర (B) ఉత్తరప్రదేశ్, జార్ఖండ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ (C) తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ (D) మధ్యప్రదేశ్, బిహార్, ఒడిశా

సమాధానం

(D) మధ్యప్రదేశ్, బిహార్, ఒడిశా. NTPC మధ్యప్రదేశ్‌లోని బసాయి, బిహార్‌లోని బాంకా, ఒడిశాలోని నబరంగ్‌పూర్‌లను అణు ప్రాజెక్టుల కోసం గుర్తించి, సాధ్యాసాధ్యాల నివేదికలను అణుశక్తి కమిషన్‌కు పంపింది. ప్రతి ప్రాంతంలో 2 నుంచి 4 GW సామర్థ్యం సాధ్యమవుతుంది. రాజస్థాన్‌లోని మాహి బాన్స్‌వాడ ప్రాజెక్టు NPCILతో కలిసి ఏర్పాటైన అశ్విని సంస్థది, ఈ మూడు కొత్త ప్రాంతాల్లో అది లేదు. 2047 నాటికి 30 GW అణు సామర్థ్యం సాధించడం NTPC లక్ష్యం.

8. దేశంలో తొలి హై-ఆల్టిట్యూడ్ స్నో లెపర్డ్ సఫారీ ప్రారంభ మార్గాలు ఏ ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి? (A) హెమిస్, చాంగ్‌థాంగ్, కారకోరం (B) రుంబక్, షాంగ్, ఉలే (C) నుబ్రా, జాన్స్కార్, ద్రాస్ (D) కార్గిల్, షామ్, చోగ్లంసర్

సమాధానం

(B) రుంబక్, షాంగ్, ఉలే. మంచు చిరుతలు తరచుగా కనిపించే రుంబక్, షాంగ్, ఉలే ప్రాంతాల్లోనే సఫారీ మొదట ప్రారంభమైంది. హెమిస్ జాతీయ పార్కు, చాంగ్‌థాంగ్, కారకోరం వన్యప్రాణి అభయారణ్యం తర్వాతి దశలో ప్రతిపాదించిన మార్గాలు, అందుకే ఆప్షన్ A దగ్గరి తప్పు సమాధానం. చోగ్లంసర్ వాహనాలను జెండా ఊపి ప్రారంభించిన వేదిక మాత్రమే. దేశంలోని 718 మంచు చిరుతల్లో 477 లద్దాఖ్‌లోనే ఉండటం ఈ సఫారీకి ఆధారం.

9. కూనో నుంచి చీతాలను విడిచిపెట్టిన తర్వాత వీరాంగన దుర్గావతి టైగర్ రిజర్వ్ మధ్యప్రదేశ్‌లో ఎన్నో చీతా ఆవాసంగా మారింది? (A) మొదటి (B) రెండో (C) మూడో (D) నాలుగో

సమాధానం

(C) మూడో. కూనో జాతీయ పార్కు, గాంధీ సాగర్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం తర్వాత వీరాంగన దుర్గావతి టైగర్ రిజర్వ్ మధ్యప్రదేశ్‌లో మూడో చీతా ఆవాసం అయింది. 7 అక్టోబర్ 2026న ముఖ్యమంత్రి మోహన్ యాదవ్ రెండు చీతాలను ఇక్కడ 439 హెక్టార్ల ప్రత్యేక ప్రాంతంలోకి విడిచిపెట్టారు. కూనోలో చీతాల సంఖ్య పెరగడంతో వాటికి కొత్త ఆవాసాలు కల్పించడం అవసరమైంది. సుమారు 2,339 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణం గల ఈ రిజర్వ్ రాష్ట్రంలోనే అతి పెద్ద టైగర్ రిజర్వ్.

10. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 7 అక్టోబర్ 2026న ప్రభుత్వాధినేతగా 25 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకున్నారు. ఈ లెక్క ఏ సంఘటన నుంచి మొదలవుతుంది? (A) 7 అక్టోబర్ 2001న గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టడం (B) 2014లో తొలిసారి ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణం చేయడం (C) 2001లో తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నిక కావడం (D) 2014లో BJP పార్లమెంటరీ పార్టీ నేతగా ఎన్నిక కావడం

సమాధానం

(A) 7 అక్టోబర్ 2001న గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టడం. మోదీ 7 అక్టోబర్ 2001న గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు, మూడు వరుస పదవీకాలాలు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. 2014లో ప్రధానమంత్రి అయ్యాక కూడా ప్రభుత్వాధినేతగానే ఉన్నారు కాబట్టి ఈ రెండు పదవుల కాలం కలిపి 25 ఏళ్లు అయింది. 2014 ప్రధాని పదవి ప్రారంభం మాత్రమే, మొత్తం లెక్కకు అది మొదలు కాదు. జపాన్, భూటాన్, నైజీరియా సహా పలు దేశాల నేతలు ఈ సందర్భంగా అభినందనలు తెలిపారు.

త్వరిత పునశ్చరణ

• రెపో రేటు 5.25% నుంచి 5.50%కు, వైఖరి ‘కాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్’; SDF 5.25%, MSF/బ్యాంక్ రేటు 5.75%.
• 2026-27 అంచనాలు: GDP వృద్ధి 7.1%, CPI ద్రవ్యోల్బణం 5.2%; తదుపరి MPC 2-4 డిసెంబర్ 2026.
• పేటీఎం పేమెంట్స్ బ్యాంక్: RBI చట్టం, 1934 రెండో షెడ్యూల్ నుంచి తొలగింపు.
• రసాయన నోబెల్ 2026: హెన్రీ కాగన్ (ఫ్రాన్స్), కెన్సో సోయ్ (జపాన్) — అసమాన సంశ్లేషణ.
• SAREX-2026: 12వ ఎడిషన్, పారాదీప్, తీర రక్షక దళం, 30 దేశాల 32 పరిశీలకులు.
• NTPC అణు ప్రాంతాలు: బసాయి (MP), బాంకా (బిహార్), నబరంగ్‌పూర్ (ఒడిశా); లక్ష్యం 2047కి 30 GW.
• తొలి స్నో లెపర్డ్ సఫారీ: లద్దాఖ్ (రుంబక్, షాంగ్, ఉలే).
• వీరాంగన దుర్గావతి TR: MPలో మూడో చీతా ఆవాసం.
• మోదీ: ప్రభుత్వాధినేతగా 25 ఏళ్లు (గుజరాత్ CMగా 7 అక్టోబర్ 2001 నుంచి).

FAQ

అక్టోబర్ 2026 ద్రవ్య విధానంలో RBI రెపో రేటును ఎంతకు పెంచింది?

RBI ద్రవ్య విధాన కమిటీ 7 అక్టోబర్ 2026న రెపో రేటును 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచి 5.25% నుంచి 5.50%కు చేర్చింది. విధాన వైఖరిని ‘న్యూట్రల్’ నుంచి ’కాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్’కు మార్చింది.

SAREX-2026 విన్యాసాన్ని ఎవరు, ఎక్కడ నిర్వహించారు?

భారత తీర రక్షక దళం ఒడిశాలోని పారాదీప్ తీరంలో 12వ జాతీయ సముద్ర గాలింపు-రక్షణ విన్యాసం SAREX-2026ను నిర్వహించింది. 30 దేశాల నుంచి 32 మంది పరిశీలకులు హాజరయ్యారు.

2026 రసాయనశాస్త్ర నోబెల్ బహుమతి ఎవరికి, ఎందుకు లభించింది?

ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన హెన్రీ బి. కాగన్, జపాన్‌కు చెందిన కెన్సో సోయ్‌లకు లభించింది. అసమాన (asymmetric) కర్బన సంశ్లేషణలో నాన్-లీనియర్ ప్రభావాలు, ఆటోకెటాలిసిస్‌ను కనుగొన్నందుకు ఈ బహుమతి ఇచ్చారు.

Sources

• PSU Connect — RBI hikes repo rate by 25 bps to 5.50%
• News On AIR — RBI Governor on repo rate hike
• CrackTarget — Current affairs 7 October 2026
• InsightsIAS — UPSC current affairs 8 October 2026
• AffairsCloud — Current affairs 8 October 2026
• News On AIR — Paytm Payments Bank removed from scheduled banks
• News On AIR — Kagan and Soai win Nobel Prize in Chemistry
• Khaleej Times — Kagan, Soai win 2026 Nobel chemistry prize
• Chronicle India — 12th SAREX-2026
• News On AIR — SAREX-26 concludes off Paradip
• Energetica India — NTPC identifies 3 nuclear sites
• GKToday — Ladakh snow leopard safari
• Drishti IAS — Veerangana Durgavati Tiger Reserve cheetah habitat
• News On AIR — PM Modi 25 years as head of government