← All topic notes
భారతదేశ చరిత్ర (Indian History) › ప్రాచీన భారతదేశం (Ancient India) › మౌర్య సామ్రాజ్య స్థాపన - చంద్రగుప్తుడు మరియు కౌటిల్యుడు

కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రం మరియు సప్తాంగ సిద్ధాంతం

Topic 3 of 4 in మౌర్య సామ్రాజ్య స్థాపన - చంద్రగుప్తుడు మరియు కౌటిల్యుడు. Read this note, then practice its questions.

By exambadi.inNote 03 / 04

కౌటిల్యుడు సంస్కృతంలో రచించిన 'అర్థశాస్త్రం' ప్రాచీన భారతదేశంలో అత్యున్నత రాజనీతి, ఆర్థిక, గూఢచార గ్రంథం (15 అధికరణాలు, 180 ప్రకరణాలు). ఇందులో రాజ్యాన్ని మానవ శరీరంతో పోలుస్తూ 'సప్తాంగ సిద్ధాంతం' (ఏడు అంగాలు) ప్రతిపాదించాడు: 1.

స్వామి (రాజు - శిరస్సు) 2. అమాత్య (మంత్రులు/అధికారులు - కళ్ళు) 3. జనపదం (భూభాగం మరియు ప్రజలు - జంఘలు/కాళ్ళు) 4. దుర్గం (కోట - చేతులు) 5. కోశం (ఖజానా - ముఖం) 6. దండ/సేన (సైన్యం - మెదడు) 7. మిత్ర (మిత్రరాజ్యం - చెవులు).