← All topic notes
Current Affairs › జాతీయ అంశాలు (National Affairs) › సమకాలీన పరిణామాలు: కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు మరియు సమాఖ్య వ్యవస్థ

ఆర్థిక సమాఖ్యవాదం మరియు 16వ ఆర్థిక సంఘం

Topic 2 of 4 in సమకాలీన పరిణామాలు: కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు మరియు సమాఖ్య వ్యవస్థ. Read this note, then practice its questions.

By exambadi.inNote 02 / 04

రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 280 ప్రకారం ప్రతి ఐదేళ్లకు రాష్ట్రపతి ఆర్థిక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు.

కేంద్ర పన్నుల నికర ఆదాయాన్ని కేంద్ర, రాష్ట్రాల మధ్య (నిలువు విభజన - Vertical devolution), మరియు వివిధ రాష్ట్రాల మధ్య (క్షితిజ సమాంతర విభజన - Horizontal devolution) పంపిణీ చేయడానికి ఇది సిఫార్సులు చేస్తుంది.

నీతి ఆయోగ్ మాజీ వైస్ చైర్మన్ డాక్టర్ అరవింద్ పనగరియా అధ్యక్షతన '16వ ఆర్థిక సంఘం' (16th Finance Commission) ఏర్పాటైంది. 2026 ఏప్రిల్ 1 నుండి ప్రారంభమయ్యే ఐదేళ్ల కాలానికి ఈ సంఘం సిఫార్సులు అమల్లోకి వస్తాయి.

జీఎస్టీ సెస్సులు, సర్‌చార్జీల పెరుగుదల వల్ల డివిజిబుల్ పూల్ తగ్గిపోతోందని దక్షిణాది రాష్ట్రాలు లేవనెత్తుతున్న ఆర్థిక అభ్యంతరాలు ప్రస్తుతం తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారాయి.