20 అక్టోబర్ 2026 కరెంట్ అఫైర్స్: అమల్లోకి భారత్-న్యూజిలాండ్ FTA, ముంబైలో భారత్-అమెరికా-UAE త్రైపాక్షిక చర్చలు, దీప్తి జీవన్‌జీకి స్వర్ణం

20 అక్టోబర్ 2026న భారత్-న్యూజిలాండ్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) అమల్లోకి రావడం ఆర్థికంగా అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం. ముంబైలో భారత్, అమెరికా, UAE విదేశాంగ మంత్రుల త్రైపాక్షిక సమావేశం, దుషాంబేలో SCO ప్రభుత్వాధినేతల మండలిలో ఉగ్రవాదంపై రాజ్‌నాథ్ సింగ్ కఠిన సందేశం అంతర్జాతీయంగా వార్తల్లో నిలిచాయి. జపాన్ MMX అంగారక ఉపగ్రహ యాత్ర ప్రయోగం, ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో తెలంగాణకు చెందిన దీప్తి జీవన్‌జీ స్వర్ణం, జింబాబ్వేపై భారత మహిళల క్లీన్ స్వీప్ కూడా ఈ రోజు ముఖ్యాంశాలు.

ఆర్థిక వ్యవస్థ, వాణిజ్యం

అమల్లోకి వచ్చిన భారత్-న్యూజిలాండ్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం

భారత్-న్యూజిలాండ్ FTA మంగళవారం, 20 అక్టోబర్ 2026న అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ ఒప్పందంపై 27 ఏప్రిల్ 2026న న్యూఢిల్లీలో సంతకాలు జరగగా, 21 సెప్టెంబర్‌న ఆమోద ప్రక్రియ పూర్తయింది (The Tribune).

• నేపథ్యం: చర్చలు 2010లో మొదలై 2015లో ఆగిపోయాయి. మార్చి 2025లో తిరిగి ప్రారంభమై ఈ ఒప్పందంగా రూపుదిద్దుకున్నాయి.
• భారత ఎగుమతులకు ప్రవేశం: న్యూజిలాండ్ తన 100% టారిఫ్ లైన్లపై భారత ఎగుమతులకు సుంకాలు తొలగించింది. దీంతో గరిష్ఠంగా 10 శాతం వరకు ఉన్న సుంకాలు తొలగిపోయాయి (Manufacturing Today).
• భారత్ ఇచ్చిన రాయితీలు: భారత్ తన 70 శాతం టారిఫ్ లైన్లపై సుంకాలు సడలించింది, ఇవి ప్రస్తుత ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యంలో 95 శాతాన్ని కవర్ చేస్తాయి. పాల ఉత్పత్తులు, చక్కెర, వంటనూనెలను రక్షిత జాబితాలోనే ఉంచింది. ఆపిల్, కివీ పండ్లు, మనుకా తేనెకు కోటా ఆధారిత పరిమిత ప్రవేశం ఇచ్చింది (Fibre2Fashion).
• పెట్టుబడులు: 15 ఏళ్లలో భారత్‌లోకి USD 20 బిలియన్ల పెట్టుబడులకు సహకరిస్తామని న్యూజిలాండ్ హామీ ఇచ్చింది. గత 25 ఏళ్లలో న్యూజిలాండ్ పెట్టుబడులు USD 1 బిలియన్ లోపే ఉన్నందున ఇది ఆశావహ లక్ష్యమని GTRI వ్యాఖ్యానించింది.
• సేవలు, వీసాలు: న్యూజిలాండ్ 118 సేవా రంగాల్లో హామీలు ఇచ్చింది. ఏ సమయంలోనైనా 5,000 మంది నైపుణ్యం గల భారత నిపుణులు మూడేళ్ల వరకు పనిచేయవచ్చు. ఏటా 1,000 మంది భారత యువత 12 నెలల వర్క్ అండ్ హాలిడే కార్యక్రమంలో చేరవచ్చు.
• STEM పట్టభద్రులకు మూడేళ్ల, డాక్టరేట్ పొందినవారికి నాలుగేళ్ల పోస్ట్-స్టడీ వర్క్ వీసాలు లభిస్తాయి. రెండు దేశాల వాణిజ్యం ప్రస్తుతం సుమారు USD 2.4 బిలియన్లు కాగా, 2030 నాటికి దాన్ని రెట్టింపు చేయాలనేది లక్ష్యం.

పరీక్షల కోణం: ఒప్పందం అమలైన తొలి రోజు నుంచే భాగస్వామి దేశం అన్ని టారిఫ్ లైన్లపై సుంకాలు తొలగించడం ఈ FTA ప్రత్యేకత. అదే సమయంలో భారత్ పాడి రంగాన్ని రక్షించుకుంది. ఈ రెండు అంశాలను కలిపి గుర్తుంచుకోవాలి.

అంతర్జాతీయ సంబంధాలు

ముంబైలో భారత్-అమెరికా-UAE త్రైపాక్షిక సమావేశం

విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్, అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో, UAE ఉప ప్రధాని, విదేశాంగ మంత్రి షేక్ అబ్దుల్లా బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్ 20 అక్టోబర్ 2026న ముంబైలో ఇంధనం, అనుసంధానం (connectivity) అంశాలపై త్రైపాక్షిక సమావేశం నిర్వహించారు (UNI).

• అబ్దుల్లా బిన్ జాయెద్ సోమవారం సాయంత్రం రెండు రోజుల భారత పర్యటన ప్రారంభించగా, రూబియో మంగళవారం మధ్యాహ్నం ముంబై చేరుకున్నారు. జైశంకర్ ఇద్దరితోనూ వేర్వేరుగా ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరిపారు.
• సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA) తర్వాత భారత్-UAE ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 100 బిలియన్ డాలర్లు దాటిందని జైశంకర్ చెప్పారు (The Tribune).
• విదేశాంగ కార్యదర్శి విక్రమ్ మిస్రీ, భారత్‌లో అమెరికా రాయబారి సెర్జియో గోర్ కూడా సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.

పరీక్షల కోణం: భారత్, ఇజ్రాయెల్, UAE, అమెరికా కలిసిన I2U2 బృందంతో ఈ త్రైపాక్షిక సమావేశాన్ని కలపకూడదు. ఇక్కడ పాల్గొన్నది భారత్, అమెరికా, UAE మాత్రమే.

దుషాంబేలో SCO ప్రభుత్వాధినేతల మండలి — ఉగ్రవాదంపై రాజ్‌నాథ్ సందేశం

రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ 20 అక్టోబర్ 2026న తజికిస్తాన్ రాజధాని దుషాంబేలో జరిగిన షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) ప్రభుత్వాధినేతల మండలి సమావేశంలో భారత్ తరఫున ప్రసంగించారు (Outlook).

• ఉగ్రవాదానికి ఎలాంటి సమర్థన ఉండదని, దాన్ని ఎదుర్కోవడంలో ద్వంద్వ ప్రమాణాలు ఉండకూడదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఉగ్రవాదులకు నిధులిచ్చేవారు, మద్దతిచ్చేవారు సహా మొత్తం ఉగ్ర వ్యవస్థను కూల్చడానికి సమష్టి చర్యలు అవసరమన్నారు.
• పాకిస్తాన్ ఉప ప్రధాని ఇషాక్ దార్ సమక్షంలోనే ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు (Free Press Journal).
• సమావేశం సందర్భంగా తజికిస్తాన్ ప్రధాని ఖోహిర్ రసూల్‌జోడా, ఇరాన్ ప్రథమ ఉపాధ్యక్షుడు మహమ్మద్ రెజా అరెఫ్‌లతో ఆయన భేటీ అయ్యారు.

పరీక్షల కోణం: SCOలో దేశాధినేతల మండలి అత్యున్నత వేదిక. ప్రభుత్వాధినేతల (ప్రధానుల స్థాయి) మండలి ప్రధానంగా వాణిజ్య, ఆర్థిక సహకారం, బడ్జెట్ అంశాలను చూస్తుంది. 2001లో ఏర్పడిన SCOలో భారత్ 2017లో పూర్తిస్థాయి సభ్యదేశమైంది.

శాస్త్ర సాంకేతికం

అంగారకుడి ఉపగ్రహం ఫోబోస్ వైపు JAXA ‘MMX’ ప్రయాణం

జపాన్ అంతరిక్ష సంస్థ JAXA మార్షియన్ మూన్స్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్ (MMX) వ్యోమనౌకను 20 అక్టోబర్ 2026న జపాన్ కాలమానం ప్రకారం తెల్లవారుజామున 04:41కి తనెగాషిమా అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి H3 రాకెట్ ద్వారా ప్రయోగించింది (ESA).

• ఫోబోస్ చుట్టూ కక్ష్యలో తిరిగే, దాని ఉపరితలం నుంచి నమూనాలు సేకరించే, అంగారక వ్యవస్థ నుంచి భూమికి తిరిగి వచ్చే తొలి వ్యోమనౌకగా MMX నిలవనుంది.
• ఫోబోస్ నుంచి కనీసం 10 గ్రాముల నమూనాలను తేవడం లక్ష్యం. ఆగస్టు 2027లో అంగారక కక్ష్యలోకి చేరి, 2031లో నమూనాలతో భూమికి తిరిగి రావాలని ప్రణాళిక (Wikipedia).
• NASA, ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన CNES, జర్మనీకి చెందిన DLR, ESA భాగస్వాములు. CNES, DLR కలిసి IDEFIX అనే రోవర్‌ను అందించాయి. ESA లోతైన అంతరిక్ష సమాచార పరికరాలు, Estrack గ్రౌండ్ స్టేషన్ల సహకారం ఇస్తోంది.
• అంగారకుడికి ఫోబోస్, డీమోస్ అనే రెండు ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ఫోబోస్ పెద్దది, గ్రహానికి దగ్గరగా ఉండేది.

పరీక్షల కోణం: అంగారక ఉపగ్రహాలు గ్రహశకలాలు పట్టుబడటం వల్ల ఏర్పడ్డాయా, లేక భారీ ఢీకొనడం వల్ల ఏర్పడ్డాయా అనే ప్రశ్నకు ఫోబోస్ నమూనాలు సమాధానం ఇవ్వగలవు. గతంలో జపాన్ హయబుసా2 గ్రహశకలం రియుగు నుంచి నమూనాలు తెచ్చింది.

క్రీడలు

నిషాద్ కుమార్‌కు రెండో స్వర్ణం — హైజంప్‌లో గేమ్స్ రికార్డు

ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో నిషాద్ కుమార్ 20 అక్టోబర్‌న పురుషుల హైజంప్ T47లో 2.04 మీటర్ల గేమ్స్ రికార్డుతో స్వర్ణం గెలిచారు. ఒక రోజు ముందే లాంగ్ జంప్ T47లో 7.11 మీటర్లతో స్వర్ణం సాధించిన ఆయనకు ఇది రెండో పసిడి (LatestLY, Open).

• రెండో రోజు భారత్ 5 స్వర్ణాలు, 6 రజతాలు, 13 కాంస్యాలతో మొత్తం 24 పతకాలు గెలిచింది. తొలి రోజు 11 పతకాలతో కలిపి మొత్తం సంఖ్య 35కు చేరింది (Wikipedia, CrackTarget).

జింబాబ్వేపై భారత మహిళల 3-0 క్లీన్ స్వీప్

రాయ్‌పూర్‌లో 20 అక్టోబర్‌న జరిగిన మూడో T20Iలో భారత మహిళల జట్టు జింబాబ్వేను 92 పరుగుల తేడాతో ఓడించి సిరీస్‌ను 3-0తో గెలుచుకుంది (ESPNcricinfo).

• భారత్ 20 ఓవర్లలో 216/7 చేయగా, జింబాబ్వే 124/7కే పరిమితమైంది.
• హర్మన్‌ప్రీత్ కౌర్ 41 బంతుల్లో 91 పరుగులతో నాటౌట్‌గా నిలిచి ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అయ్యారు. షఫాలీ వర్మ 37 బంతుల్లో 69 పరుగులు చేయగా, నందిని శర్మ 18 పరుగులకు 3 వికెట్లు తీశారు (Olympics.com).
• స్మృతి మంధాన పూర్తిస్థాయి కెప్టెన్‌గా ఆడిన తొలి T20I సిరీస్ ఇదే.

రాష్ట్ర అంశాలు (AP & TS)

వరంగల్ బిడ్డ దీప్తి జీవన్‌జీకి ఆసియా పారా గేమ్స్ స్వర్ణం

తెలంగాణలోని వరంగల్ జిల్లా కల్లెడకు చెందిన దీప్తి జీవన్‌జీ 20 అక్టోబర్‌న ఆసియా పారా గేమ్స్ మహిళల 400 మీటర్ల T20 పరుగులో 56.36 సెకన్ల గేమ్స్ రికార్డుతో స్వర్ణం గెలిచారు (The Tribune, Wikipedia).

• జపాన్‌కు చెందిన నీనా కన్నో 58.92 సెకన్లతో రజతం, అకానే కాటో 1:00.26తో కాంస్యం గెలిచారు.
• హాంగ్‌జౌ గేమ్స్‌లో 56.69 సెకన్లతో నెలకొల్పిన తన రికార్డును ఆమె మెరుగుపరుచుకుని టైటిల్‌ను నిలబెట్టుకున్నారు. ముందు రోజు హీట్స్‌లోనే 57.57 సెకన్లతో గేమ్స్ రికార్డు దాటారు (DNA India).
• ఇది ఈ గేమ్స్‌లో భారత్‌కు ఐదో స్వర్ణం, రెండో రోజు తొలి స్వర్ణం. దీప్తి 2024 పారిస్ పారాలింపిక్స్ కాంస్య పతక విజేత కూడా.

పరీక్షల కోణం: T20 అనేది మేధో వైకల్యం (intellectual impairment) ఉన్న అథ్లెట్ల విభాగం. రాష్ట్ర పరీక్షల్లో క్రీడాకారుల స్వస్థలంపై ప్రశ్నలు తరచుగా వస్తాయి.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. 20 అక్టోబర్ 2026న అమల్లోకి వచ్చిన భారత్-న్యూజిలాండ్ FTAలో భారత ఎగుమతులకు న్యూజిలాండ్ ఇచ్చిన మార్కెట్ ప్రవేశం ప్రత్యేకత ఏమిటి? (A) పదేళ్లలో దశలవారీగా టారిఫ్ లైన్లపై సుంకాల తొలగింపు (B) వస్త్రాలు, తోలు ఉత్పత్తులకు మాత్రమే సుంకరహిత ప్రవేశం (C) అమలైన రోజు నుంచే 100% టారిఫ్ లైన్లపై సుంకాల తొలగింపు (D) 70% టారిఫ్ లైన్లపై కోటా ఆధారిత సుంకరహిత ప్రవేశం

సమాధానం

(C) అమలైన రోజు నుంచే 100% టారిఫ్ లైన్లపై సుంకాల తొలగింపు. న్యూజిలాండ్ భారత ఎగుమతులకు సంబంధించిన తన అన్ని టారిఫ్ లైన్లపై సుంకాలను ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చిన 20 అక్టోబర్ నుంచే తొలగించింది. దీంతో గరిష్ఠంగా 10 శాతం వరకు ఉన్న సుంకాలు ఒక్కసారిగా తొలగిపోయాయి. ఆప్షన్ Dలోని 70% సంఖ్య భారత్ తన వైపు నుంచి సడలించిన టారిఫ్ లైన్ల వాటా, న్యూజిలాండ్‌ది కాదు. వస్త్రాలు, తోలు వంటి రంగాలు లాభపడే రంగాలు మాత్రమే, ప్రవేశం వాటికే పరిమితం కాదు.

2. భారత్-న్యూజిలాండ్ FTAలో భారత్ తన మార్కెట్‌ను తెరిచిన తీరును సరిగ్గా వివరించేది ఏది? (A) 70 శాతం టారిఫ్ లైన్లపై సడలింపు, పాల ఉత్పత్తులు రక్షిత జాబితాలో (B) 100 శాతం టారిఫ్ లైన్లపై సడలింపు, పాల ఉత్పత్తులకు పూర్తి ప్రవేశం (C) 95 శాతం టారిఫ్ లైన్లపై సడలింపు, ఆపిల్‌పై పూర్తి నిషేధం (D) సగం టారిఫ్ లైన్లపై సడలింపు, వంటనూనెలకు సుంకరహిత ప్రవేశం

సమాధానం

(A) 70 శాతం టారిఫ్ లైన్లపై సడలింపు, పాల ఉత్పత్తులు రక్షిత జాబితాలో. భారత్ తన 70 శాతం టారిఫ్ లైన్లపై సుంకాలు సడలించింది, అవి ప్రస్తుత ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యంలో 95 శాతాన్ని కవర్ చేస్తాయి. ఆప్షన్ Cలోని 95 శాతం వాణిజ్య విలువ వాటా మాత్రమే, టారిఫ్ లైన్ల వాటా కాదు, ఈ రెండింటి తేడాను గమనించాలి. దేశీయ రైతుల ప్రయోజనాల దృష్ట్యా పాలు, చక్కెర, వంటనూనెలను రక్షిత జాబితాలో ఉంచారు. ఆపిల్, కివీ, మనుకా తేనెకు కోటా ఆధారిత పరిమిత ప్రవేశం మాత్రమే ఇచ్చారు.

3. భారత్-న్యూజిలాండ్ FTA మొబిలిటీ నిబంధనల్లో ‘5,000’ అనే సంఖ్య దేనికి సంబంధించినది? (A) ఏటా 12 నెలల వర్క్ అండ్ హాలిడే కార్యక్రమంలో చేరే భారత యువత (B) న్యూజిలాండ్ హామీలు ఇచ్చిన సేవా రంగాలు, ఉప రంగాల మొత్తం సంఖ్య (C) ఏటా పోస్ట్-స్టడీ వర్క్ వీసా పొందే భారత STEM పట్టభద్రులు (D) ఏ సమయంలోనైనా మూడేళ్ల వరకు పనిచేయగల నైపుణ్యం గల భారత నిపుణులు

సమాధానం

(D) ఏ సమయంలోనైనా మూడేళ్ల వరకు పనిచేయగల నైపుణ్యం గల భారత నిపుణులు. ఒప్పందం ప్రకారం ఏ సమయంలోనైనా 5,000 మంది నైపుణ్యం గల భారత నిపుణులు ఒక్కొక్కరు మూడేళ్ల వరకు న్యూజిలాండ్‌లో పనిచేయవచ్చు. ఆప్షన్ Aలోని 1,000 సంఖ్య వేరే పథకానిది, అది ఏటా 1,000 మంది యువతకు 12 నెలల వర్క్ అండ్ హాలిడే కార్యక్రమం. ఈ రెండు సంఖ్యలను కలిపి చదివితే గందరగోళం రాదు. సేవా రంగాల హామీల సంఖ్య 118 కాగా, విద్యార్థుల పోస్ట్-స్టడీ వీసాలకు సంఖ్యా పరిమితి కాకుండా మూడు, నాలుగేళ్ల కాలపరిమితి మాత్రమే ఉంది.

4. 20 అక్టోబర్ 2026న ముంబైలో ఇంధనం, అనుసంధానంపై త్రైపాక్షిక సమావేశం నిర్వహించిన దేశాలు ఏవి? (A) భారత్, జపాన్, అమెరికా (B) భారత్, అమెరికా, UAE (C) భారత్, ఇజ్రాయెల్, UAE (D) భారత్, ఫ్రాన్స్, UAE

సమాధానం

(B) భారత్, అమెరికా, UAE. విదేశాంగ మంత్రి జైశంకర్, అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో, UAE విదేశాంగ మంత్రి షేక్ అబ్దుల్లా బిన్ జాయెద్ ముంబైలో ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. ఇంధన భద్రత, అనుసంధానం ప్రధాన అంశాలుగా చర్చలు జరిగాయి. ఆప్షన్ C ఆకర్షణీయంగా అనిపిస్తుంది ఎందుకంటే ఇజ్రాయెల్, UAE ఉండే I2U2 బృందం ఉంది, కానీ అందులో అమెరికా కూడా ఉంటుంది, ఈ సమావేశంలో ఇజ్రాయెల్ లేదు. జైశంకర్ ఇద్దరు మంత్రులతోనూ వేర్వేరుగా ద్వైపాక్షిక చర్చలు కూడా జరిపారు.

5. భారత్-UAE ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 100 బిలియన్ డాలర్లు దాటడానికి దోహదపడిందని జైశంకర్ పేర్కొన్న ఒప్పందం ఏది? (A) ద్వైపాక్షిక పెట్టుబడి ఒప్పందం (BIT) (B) ఆర్థిక సహకార, వాణిజ్య ఒప్పందం (ECTA) (C) సమగ్ర ఆర్థిక, వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA) (D) సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA)

సమాధానం

(D) సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA). భారత్-UAE మధ్య 2022లో కుదిరిన CEPA తర్వాత ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 100 బిలియన్ డాలర్లు దాటిందని జైశంకర్ ముంబై పర్యటనలో చెప్పారు. ECTA అనేది భారత్ ఆస్ట్రేలియాతో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందం పేరు, CETA బ్రిటన్‌తో కుదిరిన ఒప్పందం పేరు. ఒప్పందం పేరును భాగస్వామి దేశంతో జతచేసి గుర్తుంచుకోవడం ఇలాంటి ప్రశ్నల్లో ఉపయోగపడుతుంది. CEPA వస్తువులతో పాటు సేవలు, పెట్టుబడులను కూడా కవర్ చేసే విస్తృత ఒప్పందం.

6. దుషాంబేలో రాజ్‌నాథ్ సింగ్ పాల్గొన్న SCO ప్రభుత్వాధినేతల మండలి స్వభావాన్ని సరిగ్గా వివరించేది ఏది? (A) ప్రధానుల స్థాయి వేదిక, ప్రధానంగా వాణిజ్య-ఆర్థిక సహకారం, బడ్జెట్ అంశాలను చూస్తుంది (B) దేశాధినేతల స్థాయి అత్యున్నత వేదిక, కొత్త సభ్యుల చేరికపై నిర్ణయిస్తుంది (C) రక్షణ మంత్రుల వేదిక, సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలను మాత్రమే ఆమోదిస్తుంది (D) విదేశాంగ మంత్రుల వేదిక, శిఖరాగ్ర సమావేశ ఎజెండాను ఖరారు చేస్తుంది

సమాధానం

(A) ప్రధానుల స్థాయి వేదిక, ప్రధానంగా వాణిజ్య-ఆర్థిక సహకారం, బడ్జెట్ అంశాలను చూస్తుంది. SCOలో అత్యున్నత వేదిక దేశాధినేతల మండలి కాగా, ప్రభుత్వాధినేతల మండలి ప్రధానుల స్థాయిలో ఆర్థిక సహకారం, సంస్థ బడ్జెట్‌ను పర్యవేక్షిస్తుంది. ఈసారి భారత్ తరఫున రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ హాజరైనా, ఆ సమావేశం రక్షణ మంత్రుల వేదిక కాదు కాబట్టి ఆప్షన్ C సరికాదు. అక్కడ ఉగ్రవాదంపై ద్వంద్వ ప్రమాణాలు ఉండకూడదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. 2001లో ఏర్పడిన SCOలో భారత్ 2017లో పూర్తిస్థాయి సభ్యదేశమైంది.

7. 20 అక్టోబర్ 2026న ప్రయోగించిన JAXA MMX మిషన్ ఏ ఖగోళ వస్తువు నుంచి నమూనాలు తేవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది? (A) డీమోస్ (B) రియుగు (C) ఫోబోస్ (D) టైటాన్

సమాధానం

(C) ఫోబోస్. MMX అంగారకుడి రెండు ఉపగ్రహాల్లో పెద్దదైన, గ్రహానికి దగ్గరగా ఉండే ఫోబోస్ నుంచి కనీసం 10 గ్రాముల నమూనాలను 2031 నాటికి భూమికి తేవాలనుకుంటోంది. రెండో ఉపగ్రహం డీమోస్‌ను కూడా దగ్గరి నుంచి పరిశీలిస్తుంది కానీ నమూనాల సేకరణ ఫోబోస్ నుంచే జరుగుతుంది, అందుకే ఆప్షన్ A దగ్గరి తప్పు సమాధానం. రియుగు అనేది జపాన్ హయబుసా2 నమూనాలు తెచ్చిన గ్రహశకలం. అంగారక వ్యవస్థ నుంచి భూమికి తిరిగి వచ్చే తొలి వ్యోమనౌకగా MMX నిలవనుంది.

8. JAXA MMX వ్యోమనౌకను ఏ రాకెట్ ద్వారా, ఎక్కడి నుంచి ప్రయోగించారు? (A) H-IIA రాకెట్, ఉచినౌరా అంతరిక్ష కేంద్రం (B) H3 రాకెట్, తనెగాషిమా అంతరిక్ష కేంద్రం (C) ఎప్సిలాన్ రాకెట్, ఉచినౌరా అంతరిక్ష కేంద్రం (D) ఏరియన్ 6 రాకెట్, కౌరూ అంతరిక్ష కేంద్రం

సమాధానం

(B) H3 రాకెట్, తనెగాషిమా అంతరిక్ష కేంద్రం. MMX జపాన్ కాలమానం ప్రకారం 20 అక్టోబర్ 2026 తెల్లవారుజామున 04:41కి తనెగాషిమా అంతరిక్ష కేంద్రం నుంచి H3 రాకెట్‌పై నింగికెగిసింది. H3 జపాన్ కొత్త తరం ప్రధాన ప్రయోగ వాహనం, H-IIA దాని ముందు తరం రాకెట్. ESA ఈ మిషన్‌లో భాగస్వామి అయినప్పటికీ ప్రయోగం యూరప్‌కు చెందిన ఏరియన్ 6 ద్వారా జరగలేదు. ESA సమాచార పరికరాలు, గ్రౌండ్ స్టేషన్ల సహకారం మాత్రమే అందిస్తోంది.

9. ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026లో వరంగల్‌కు చెందిన దీప్తి జీవన్‌జీ స్వర్ణం గెలిచిన విభాగం, సమయం ఏది? (A) మహిళల 400 మీటర్ల T20, 56.36 సెకన్లు (B) మహిళల 400 మీటర్ల T20, 57.57 సెకన్లు (C) మహిళల 400 మీటర్ల T12, 56.69 సెకన్లు (D) మహిళల 400 మీటర్ల T47, 58.92 సెకన్లు

సమాధానం

(A) మహిళల 400 మీటర్ల T20, 56.36 సెకన్లు. దీప్తి జీవన్‌జీ ఫైనల్‌లో 56.36 సెకన్ల గేమ్స్ రికార్డుతో స్వర్ణం గెలిచి హాంగ్‌జౌలో గెలిచిన టైటిల్‌ను నిలబెట్టుకున్నారు. ఆప్షన్ Bలోని 57.57 సెకన్లు ముందు రోజు హీట్స్‌లో ఆమె నమోదు చేసిన సమయం, 56.69 హాంగ్‌జౌలో ఆమె నెలకొల్పిన పాత రికార్డు. T20 మేధో వైకల్యం ఉన్న అథ్లెట్ల విభాగం కావడం వల్ల T47 వంటి ఇతర విభాగాలు ఆమెకు వర్తించవు. ఈ విజయం గేమ్స్‌లో భారత్‌కు ఐదో స్వర్ణం.

10. ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026లో 20 అక్టోబర్‌న నిషాద్ కుమార్ గేమ్స్ రికార్డుతో గెలిచిన రెండో స్వర్ణం ఏ విభాగంలో వచ్చింది? (A) పురుషుల లాంగ్ జంప్ T47 (B) పురుషుల 100 మీటర్ల T47 (C) పురుషుల జావెలిన్ త్రో F46 (D) పురుషుల హైజంప్ T47

సమాధానం

(D) పురుషుల హైజంప్ T47. నిషాద్ కుమార్ 20 అక్టోబర్‌న హైజంప్ T47లో 2.04 మీటర్ల గేమ్స్ రికార్డుతో స్వర్ణం గెలిచారు. ఒక రోజు ముందు లాంగ్ జంప్ T47లో 7.11 మీటర్లతో తొలి స్వర్ణం సాధించారు, అందుకే ఆప్షన్ A మొదటి పతకమే కానీ రెండోది కాదు. హైజంప్ ఆయన ప్రధాన విభాగం కాగా, లాంగ్ జంప్‌లో ఇదే ఆయన తొలి అంతర్జాతీయ పోటీ. ఒకే గేమ్స్‌లో రెండు స్వర్ణాలు గెలిచిన కొద్దిమంది భారత అథ్లెట్లలో ఆయన చేరారు.

11. రాయ్‌పూర్‌లో 20 అక్టోబర్ 2026న జింబాబ్వేతో జరిగిన మూడో మహిళల T20Iలో ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్‌గా నిలిచినది ఎవరు? (A) షఫాలీ వర్మ (B) స్మృతి మంధాన (C) హర్మన్‌ప్రీత్ కౌర్ (D) నందిని శర్మ

సమాధానం

(C) హర్మన్‌ప్రీత్ కౌర్. హర్మన్‌ప్రీత్ కౌర్ 41 బంతుల్లో 91 పరుగులతో నాటౌట్‌గా నిలిచి భారత్ 216/7 భారీ స్కోరు చేయడంలో కీలకపాత్ర పోషించారు. షఫాలీ వర్మ 69 పరుగులు, నందిని శర్మ 3 వికెట్లతో రాణించినా ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ పురస్కారం హర్మన్‌కే దక్కింది. 92 పరుగుల విజయంతో భారత్ సిరీస్‌ను 3-0తో క్లీన్ స్వీప్ చేసింది. స్మృతి మంధాన పూర్తిస్థాయి కెప్టెన్‌గా ఆడిన తొలి T20I సిరీస్ ఇదే కావడం ఈ సిరీస్‌లోని మరో విశేషం.

త్వరిత పునశ్చరణ

• భారత్-న్యూజిలాండ్ FTA — 20 అక్టోబర్ 2026 నుంచి అమలు; సంతకం 27 ఏప్రిల్ 2026; NZ 100% లైన్లపై సుంకాల తొలగింపు; భారత్ 70% లైన్లు, పాడి రక్షణ.
• FTA మొబిలిటీ — 5,000 నిపుణులు (మూడేళ్లు), ఏటా 1,000 వర్క్ అండ్ హాలిడే వీసాలు; 15 ఏళ్లలో USD 20 బిలియన్ల పెట్టుబడి హామీ.
• ముంబై త్రైపాక్షికం — జైశంకర్, రూబియో, అబ్దుల్లా బిన్ జాయెద్; ఇంధనం, అనుసంధానం; CEPA తర్వాత భారత్-UAE వాణిజ్యం 100 బిలియన్ డాలర్లు దాటింది.
• SCO ప్రభుత్వాధినేతల మండలి — దుషాంబే; రాజ్‌నాథ్: ఉగ్రవాదంపై ద్వంద్వ ప్రమాణాలు వద్దు.
• JAXA MMX — H3 రాకెట్, తనెగాషిమా; ఫోబోస్ నుంచి కనీసం 10 గ్రాముల నమూనాలు; తిరుగు ప్రయాణం 2031.
• దీప్తి జీవన్‌జీ (వరంగల్) — 400 మీ T20 స్వర్ణం, 56.36 సెకన్లు గేమ్స్ రికార్డు.
• నిషాద్ కుమార్ — హైజంప్ T47 స్వర్ణం (2.04 మీ, GR), రెండో పసిడి; రెండో రోజు భారత్‌కు 24 పతకాలు.
• భారత మహిళలు — జింబాబ్వేపై 92 పరుగుల విజయం, సిరీస్ 3-0; హర్మన్‌ప్రీత్ 91 నాటౌట్.

కరెంట్ అఫైర్స్‌ను రోజువారీగా ఎలా పునశ్చరణ చేయాలో APPSC, TSPSC కరెంట్ అఫైర్స్ ప్రిపరేషన్ పోస్ట్‌లో చూడవచ్చు.

FAQ

భారత్-న్యూజిలాండ్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం ఎప్పుడు అమల్లోకి వచ్చింది?

27 ఏప్రిల్ 2026న న్యూఢిల్లీలో సంతకాలు జరిగిన ఈ ఒప్పందం 20 అక్టోబర్ 2026న అమల్లోకి వచ్చింది. దీని ద్వారా న్యూజిలాండ్ తన 100% టారిఫ్ లైన్లపై భారత ఎగుమతులకు సుంకాలు తొలగించింది.

20 అక్టోబర్ 2026న ముంబైలో జరిగిన త్రైపాక్షిక సమావేశంలో ఎవరు పాల్గొన్నారు?

విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్, అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో, UAE ఉప ప్రధాని, విదేశాంగ మంత్రి షేక్ అబ్దుల్లా బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్ పాల్గొన్నారు. ఇంధనం, అనుసంధానం (connectivity) ప్రధాన అంశాలుగా చర్చలు జరిగాయి.

ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026లో దీప్తి జీవన్‌జీ ఏ విభాగంలో స్వర్ణం గెలిచారు?

తెలంగాణలోని వరంగల్ జిల్లా కల్లెడకు చెందిన దీప్తి జీవన్‌జీ మహిళల 400 మీటర్ల T20 పరుగులో 56.36 సెకన్ల గేమ్స్ రికార్డుతో స్వర్ణం గెలిచి తన టైటిల్‌ను నిలబెట్టుకున్నారు.

Sources

• The Tribune — India-New Zealand FTA comes into force
• Manufacturing Today India — 100% duty-free access for Indian exporters
• Fibre2Fashion — India-New Zealand FTA takes effect
• UNI — Jaishankar holds trilateral with Rubio and UAE DPM
• The Tribune — India, UAE and US hold talks in Mumbai
• Outlook — Rajnath Singh at SCO meet
• Free Press Journal — Rajnath Singh at SCO meet in Dushanbe
• ESA — MMX lifts off to Mars’s moon Phobos
• Wikipedia — Martian Moons eXploration
• LatestLY — Nishad Kumar wins high jump T47 gold
• Open — Nishad Kumar’s double gold
• Wikipedia — India at the 2026 Asian Para Games
• CrackTarget — Current Affairs 20 October 2026
• ESPNcricinfo — India Women vs Zimbabwe Women, 3rd T20I
• Olympics.com — Harmanpreet Kaur powers India to 3-0
• The Tribune — Deepthi Jeevanji clinches gold
• Wikipedia — Deepthi Jeevanji
• DNA India — Deepthi Jeevanji wins 400m T20 gold