6 అక్టోబర్ 2026 కరెంట్ అఫైర్స్: ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్‌కు భౌతిక నోబెల్, విశాఖలో 'సూర్య' నౌక జలప్రవేశం, రూ.10,000 కోట్ల SME నిధి

6 అక్టోబర్ 2026 వార్తల్లో దక్షిణ ధ్రువంలోని ఐస్‌క్యూబ్ న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీకి రూపకల్పన చేసిన ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్‌కు భౌతిక శాస్త్ర నోబెల్ ప్రకటించడం అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం. విశాఖపట్నంలోని హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్‌లో నౌకాదళ తొలి స్వదేశీ ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్ ‘సూర్య’ జలప్రవేశం చేయగా, కేంద్ర మంత్రివర్గం రూ.10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్‌ను, సమీకృత రవాణా, లాజిస్టిక్స్ అథారిటీ (ITLA)ని ఆమోదించింది. బ్రహ్మోస్ ఒప్పందం, ప్రీ-COP31 సమావేశాలు, హైదరాబాద్‌లో CCI రిఫార్మ్ ఉత్సవ్ ఈ రోజు ఇతర ముఖ్య వార్తలు.

ఆర్థిక వ్యవస్థ

రూ.10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్‌కు మంత్రివర్గ ఆమోదం

చిన్న, మధ్యతరహా సంస్థల (SME) కోసం రూ.10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్‌కు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది (GKToday).

• ఈ నిధిని కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27లో ప్రకటించారు. ఇది ప్రత్యామ్నాయ పెట్టుబడి నిధి (AIF)గా పనిచేస్తుంది.
• వృద్ధి సామర్థ్యం ఉన్న SMEలకు దీర్ఘకాలిక ఈక్విటీ మూలధనం అందించడమే లక్ష్యం. కేటాయింపుల్లో ఎక్కువ భాగం తయారీ రంగ సంస్థలకే వెళ్తుంది.
• రుణాలు సులభంగా దొరకని, భారీ పెట్టుబడిదారుల దృష్టిలో పడని ‘మిస్సింగ్ మిడిల్’ సంస్థల నిధుల లోటును ఇది తీరుస్తుంది (Drishti IAS).
• టైర్-II, టైర్-III నగరాల్లోని పారిశ్రామిక క్లస్టర్ల సంస్థలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.
• ఏప్రిల్ 2025 నుంచి అమల్లో ఉన్న సవరించిన పరిమితుల ప్రకారం మధ్యతరహా సంస్థ పెట్టుబడి రూ.125 కోట్ల వరకు, టర్నోవర్ రూ.500 కోట్ల వరకు ఉండవచ్చు.

పరీక్షల కోణం: రుణం (డెట్) కాకుండా వాటా (ఈక్విటీ) రూపంలో నిధులు అందించడం ఈ పథకం ప్రత్యేకత. రుణ భారం పెరగకుండానే సంస్థలు విస్తరించేందుకు ఇది తోడ్పడుతుంది.

సమీకృత రవాణా, లాజిస్టిక్స్ అథారిటీ (ITLA)

రవాణా, లాజిస్టిక్స్ ప్రణాళికను ఒకే వేదికపైకి తెచ్చేందుకు ఉన్నత స్థాయి ప్రత్యేక ప్రయోజన సంస్థ (SPV)గా ITLA ఏర్పాటుకు కూడా మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది (SuperKalam).

• 10 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలానికి జాతీయ రవాణా మాస్టర్ ప్లాన్‌ను ITLA రూపొందిస్తుంది.
• రూ.500 కోట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వ్యయం ఉన్న ప్రభుత్వ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను సాంకేతికంగా మదింపు చేస్తుంది.
• GSTN ఈ-వే బిల్లులు, ఫాస్టాగ్, వాహన్, GPS వ్యవస్థల సమాచారంతో జాతీయ రవాణా డేటా రిపోజిటరీని నిర్మిస్తుంది.
• ఇది పీఎం గతిశక్తి, జాతీయ లాజిస్టిక్స్ విధానానికి అనుబంధంగా పనిచేస్తుంది.

పరీక్షల కోణం: రోడ్డు, రైలు, జల, వాయు మార్గాలకు వేర్వేరు శాఖలు ప్రణాళికలు వేయడం వల్ల వచ్చే అతివ్యాప్తిని తగ్గించడమే ITLA ఉద్దేశం. పీఎం గతిశక్తితో దీని సంబంధాన్ని అడిగే అవకాశం ఉంది.

జౌళి పరిశ్రమ అభివృద్ధి మండలి తొలి సమావేశం

జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ ఏర్పాటు చేసిన జౌళి పరిశ్రమ అభివృద్ధి మండలి (DCTI) తొలి సమావేశం న్యూఢిల్లీలోని విజ్ఞాన్ భవన్‌లో జౌళి కార్యదర్శి నీలం షమీ రావు అధ్యక్షతన జరిగింది (CrackTarget).

• ఈ మండలికి ఐదు కార్యవర్గాలు ఉన్నాయి.
• భారత ప్రీమియం పత్తి బ్రాండ్ ’కస్తూరి కాటన్ భారత్’ను కాటన్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (CCI), TEXPROCIL కలిసి అమలు చేస్తున్నాయి. NABL గుర్తింపు పొందిన ప్రయోగశాలలు పత్తి బేళ్లను ధ్రువీకరిస్తాయి.
• అమెరికాలోని SUPIMA, ఈజిప్ట్‌లోని గిజా పత్తికి పోటీగా దీన్ని రూపొందించారు. దిగుమతి చేసుకున్న పత్తికి కస్తూరి లేబుల్ వాడకూడదు.

అంతర్జాతీయ అంశాలు

ప్రీ-COP31 సమావేశాల్లో భారత్ వైఖరి

ఫిజీలోని నాడి, తువాలులో జరిగిన ప్రీ-COP31 సమావేశాలకు కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ భారత ప్రతినిధి బృందానికి నాయకత్వం వహించారు (SuperKalam).

• ఈ సమావేశాలకు ఆస్ట్రేలియా, ఫిజీ, తువాలు సంయుక్తంగా ఆతిథ్యం ఇచ్చాయి.
• వాతావరణ చర్యలకు అందరికీ ఒకే విధానం సరిపోదని, ఉమ్మడి కానీ వేర్వేరు బాధ్యతలు (CBDR-RC) సూత్రాన్ని పాటించాలని భారత్ స్పష్టం చేసింది.
• అనుసరణ, ఉపశమనం, అమలు సాధనాలు — మూడింటికీ సమాన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని భారత్ కోరింది.
• పసిఫిక్ ద్వీప దేశాలకు తీర నిర్వహణ, అంతరిక్ష ఆధారిత భూ పరిశీలనలో తన అనుభవాన్ని అందిస్తామని ప్రకటించింది.
• COP31 సదస్సు నవంబర్ 2026లో తుర్కియేలోని అంటాల్యాలో జరుగుతుంది.

పరీక్షల కోణం: CBDR-RC సూత్రం ప్రకారం చారిత్రకంగా ఎక్కువ కాలుష్యం చేసిన అభివృద్ధి చెందిన దేశాలే ఎక్కువ బాధ్యత తీసుకోవాలి. వాతావరణ చర్చల్లో భారత్ స్థిరంగా ఈ వైఖరినే అనుసరిస్తోంది.

అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు

ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్‌కు 2026 భౌతిక శాస్త్ర నోబెల్

రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ 2026 భౌతిక శాస్త్ర నోబెల్ బహుమతిని బెల్జియం భౌతిక శాస్త్రవేత్త, విస్కాన్సిన్-మాడిసన్ విశ్వవిద్యాలయ ఆచార్యుడు ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్‌కు ప్రకటించింది (GKToday).

• ఐస్‌క్యూబ్ న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీ నిర్మాణంలో, ఖగోళ మూలాల అధిక శక్తి న్యూట్రినోలను కనుగొనడంలో ఆయన చేసిన కృషికి ఈ బహుమతి లభించింది.
• ఐస్‌క్యూబ్ దక్షిణ ధ్రువంలోని అముండ్‌సెన్-స్కాట్ కేంద్రం వద్ద ఒక క్యూబిక్ కిలోమీటర్ అంటార్కిటిక్ మంచులో 5,160 కాంతి సెన్సర్లతో పనిచేస్తుంది (Drishti IAS).
• హాల్జెన్ ఈ ఆలోచనను 1988లో ప్రతిపాదించారు. 2013లో భూమి బయటి నుంచి వచ్చిన అధిక శక్తి న్యూట్రినోలను ఐస్‌క్యూబ్ తొలిసారి గుర్తించింది.
• న్యూట్రినోలకు విద్యుదావేశం ఉండదు, అందుకే వీటిని ‘ఘోస్ట్ పార్టికల్స్’ అంటారు. విశ్వంలో ఫోటాన్ల తర్వాత అత్యధికంగా ఉండే కణాలు ఇవే.
• బహుమతి మొత్తం 12 మిలియన్ స్వీడిష్ క్రోనార్లు.

పరీక్షల కోణం: భారత్‌లో తమిళనాడులోని థేని జిల్లా బోడి వెస్ట్ హిల్స్ వద్ద ఇండియా-బేస్డ్ న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీ (INO) ప్రతిపాదించారు, కానీ పర్యావరణ అభ్యంతరాలతో అది నిలిచిపోయింది. ఐస్‌క్యూబ్‌తో పాటు INOను కలిపి గుర్తుంచుకోవాలి.

రక్షణ

బ్రహ్మోస్ ఫైర్ కంట్రోల్ వ్యవస్థల కోసం రూ.661.50 కోట్ల ఒప్పందం

నౌకాదళ నౌకలకు బ్రహ్మోస్ ఫైర్ కంట్రోల్ సిస్టమ్, లాంచర్ల కోసం రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్‌తో రూ.661.50 కోట్ల ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది (GKToday).

• ఈ కొనుగోలు రక్షణ కొనుగోలు విధానంలోని ‘బై (ఇండియన్-IDDM)’ విభాగం కిందకు వస్తుంది. కనీసం 68% స్వదేశీ భాగాలు ఉంటాయి.
• IDDM అంటే స్వదేశంలోనే రూపొందించి, అభివృద్ధి చేసి, తయారు చేసినది అని అర్థం.
• 2030 నాటికి దాదాపు అన్ని ప్రధాన యుద్ధ నౌకలకు బ్రహ్మోస్ క్షిపణులు అమర్చాలని నౌకాదళం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

పరీక్షల కోణం: రక్షణ కొనుగోళ్లలో ‘బై (ఇండియన్-IDDM)’ అత్యున్నత ప్రాధాన్య విభాగం. స్వదేశీ భాగాల శాతం ఆధారంగానే ఈ విభాగాలు ఉంటాయని గుర్తుంచుకోండి.

శాస్త్ర సాంకేతికం

OJ 287 జంట కృష్ణబిలాలపై దశాబ్దపు అధ్యయనం

నైనితాల్‌లోని ఆర్యభట్ట పరిశీలనాత్మక విజ్ఞాన పరిశోధన సంస్థ (ARIES) సమన్వయంతో OJ 287 అనే బ్లేజార్‌పై దశాబ్దకాలం సాగిన అధ్యయన ఫలితాలు వెలువడ్డాయి (SuperKalam).

• OJ 287 భూమికి సుమారు 4 బిలియన్ కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉంది. ఇందులోని రెండు అతి భారీ కృష్ణబిలాలు 12 ఏళ్లకు ఒకసారి ఒకదాని చుట్టూ ఒకటి తిరుగుతాయి.
• 2015-2025 మధ్య 18 దేశాలు, 48 సంస్థలకు చెందిన 106 మంది శాస్త్రవేత్తలు సుమారు రెండు డజన్ల టెలిస్కోపులతో దీన్ని పరిశీలించారు.
• కేంద్ర కృష్ణబిలం ద్రవ్యరాశి కనీసం 3.89 బిలియన్ సౌర ద్రవ్యరాశులు ఉంటుందని అంచనా వేశారు.
• 12 ఏళ్ల కక్ష్యలో దీని ప్రకాశంలో రెండుసార్లు శిఖర స్థాయి కనిపిస్తుంది.

రాష్ట్ర అంశాలు (AP & TS)

విశాఖ HSLలో నౌకాదళ తొలి స్వదేశీ ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్ ‘సూర్య’

రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ విశాఖపట్నంలోని హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ (HSL)లో భారత నౌకాదళ తొలి స్వదేశీ ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్ ‘సూర్య’ (FSS-1)ను జలప్రవేశం చేశారు (SuperKalam).

• అదే రోజు ఈ శ్రేణిలోని ఐదో నౌక FSS-5కు కీల్ వేశారు. 45,000 DWT వరకు నౌకలు నిర్మించగల ఆధునీకరించిన స్లిప్‌వే-4ను, మేక్ ఇన్ ఇండియా కింద తయారైన 300 టన్నుల గోలియత్ క్రేన్‌ను ప్రారంభించారు.
• ఒకే ఒప్పందం కింద ఐదు నౌకలు నిర్మిస్తున్నారు. ఒక్కోటి సుమారు 43,500 టన్నుల బరువు, సుమారు 82% స్వదేశీ భాగాలతో ఉంటుంది (Drishti IAS).
• ‘సూర్య’ పొడవు సుమారు 223.6 మీటర్లు, వేగం సుమారు 20 నాట్లు. ఇది సుమారు 20,000 టన్నుల డీజిల్‌ను మోసుకెళ్లగలదు.
• సముద్రంలో ఉన్న యుద్ధ నౌకలకు ఇంధనం, సామగ్రి అందించడమే దీని పని. హెలికాప్టర్ డెక్, మరమ్మతు వర్క్‌షాపులు, ఆత్మరక్షణ వ్యవస్థలు ఇందులో ఉన్నాయి.
• HSL 2025లో మినీరత్న కేటగిరీ-I హోదా పొందింది.

పరీక్షల కోణం: ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్‌లు నౌకాదళం తీరానికి దూరంగా ఎక్కువ కాలం పనిచేసేందుకు (బ్లూ వాటర్ సామర్థ్యం) కీలకం. విశాఖ కేంద్రంగా జరిగిన ఈ వార్త APPSC పరీక్షలకు ప్రత్యేకంగా ముఖ్యం.

హైదరాబాద్‌లో CCI ‘రిఫార్మ్ ఉత్సవ్ 2026’

పత్తి కొనుగోళ్లలో తీసుకొచ్చిన సాంకేతిక సంస్కరణలను ప్రదర్శించేందుకు జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ, కాటన్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (CCI) హైదరాబాద్‌లో ‘రిఫార్మ్ ఉత్సవ్ 2026’ నిర్వహించాయి (UNI India).

• తెలంగాణ వ్యవసాయ ఉత్పత్తి కమిషనర్ కె. సురేంద్ర మోహన్ ముఖ్య అతిథిగా హాజరై, ప్రభుత్వ సంస్థలు, పరిశ్రమ, రైతులు సమన్వయంతో పనిచేయాలని సూచించారు.
• ‘కపాస్ కిసాన్’ డిజిటల్ వేదిక రైతుల నమోదు, స్లాట్ బుకింగ్, కొనుగోలు సమాచారం, ఆధార్ ఆధారిత చెల్లింపులను ఒకే చోటకు తెచ్చింది (NewKerala).
• కల్తీ నియంత్రణ, డిజిటల్ ట్రేసబిలిటీ, కస్తూరి కాటన్ భారత్, అధిక సాంద్రత సాగు విధానం (HDPS) కూడా ఈ కార్యక్రమంలో ప్రదర్శించారు.

తెలంగాణ కోణం: తెలంగాణ దేశంలోని ప్రధాన పత్తి సాగు రాష్ట్రాల్లో ఒకటి కావడంతో CCI కొనుగోళ్ల సంస్కరణలు ఇక్కడి రైతులపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతాయి. రాష్ట్ర పరీక్షల కోసం కరెంట్ అఫైర్స్‌ను ఎలా చదవాలో ఈ గైడ్‌లో చూడవచ్చు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. 2026 భౌతిక శాస్త్ర నోబెల్ బహుమతి ఏ పరిశోధనకు లభించింది? (A) గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను గుర్తించే LIGO డిటెక్టర్ నిర్మాణం (B) ఐస్‌క్యూబ్ అబ్జర్వేటరీ, ఖగోళ మూలాల అధిక శక్తి న్యూట్రినోల ఆవిష్కరణ (C) జంట కృష్ణబిలాల కక్ష్యలపై దశాబ్దపు పరిశీలన (D) కాంతితో తెరుచుకునే అయాన్ ఛానెళ్ల ఆవిష్కరణ

సమాధానం

(B) ఐస్‌క్యూబ్ అబ్జర్వేటరీ, ఖగోళ మూలాల అధిక శక్తి న్యూట్రినోల ఆవిష్కరణ. ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్ దక్షిణ ధ్రువంలో ఐస్‌క్యూబ్ న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీ రూపకల్పన, నిర్మాణంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఈ డిటెక్టర్ 2013లో భూమి బయటి నుంచి వచ్చిన అధిక శక్తి న్యూట్రినోలను తొలిసారి గుర్తించింది. ఆప్షన్ D లోని అయాన్ ఛానెళ్ల ఆవిష్కరణ 2026 వైద్య శాస్త్ర నోబెల్‌కు సంబంధించినది. ఆప్షన్ C ఈ రోజే వెలువడిన ARIES నైనితాల్ OJ 287 అధ్యయనానికి సంబంధించినది, నోబెల్‌కు కాదు.

2. ఐస్‌క్యూబ్ న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీ ఏ మాధ్యమాన్ని డిటెక్టర్‌గా ఉపయోగిస్తుంది? (A) భూగర్భ గనిలో నింపిన భారజలం (B) మధ్యధరా సముద్రపు లోతైన నీరు (C) దక్షిణ ధ్రువం వద్ద ఒక క్యూబిక్ కిలోమీటర్ అంటార్కిటిక్ మంచు (D) పర్వత సొరంగంలోని 50,000 టన్నుల ఇనుప కాలోరీమీటర్

సమాధానం

(C) దక్షిణ ధ్రువం వద్ద ఒక క్యూబిక్ కిలోమీటర్ అంటార్కిటిక్ మంచు. ఐస్‌క్యూబ్ దక్షిణ ధ్రువంలోని అముండ్‌సెన్-స్కాట్ కేంద్రం వద్ద స్వచ్ఛమైన హిమానీనద మంచులో 5,160 కాంతి సెన్సర్లను అమర్చి పనిచేస్తుంది. న్యూట్రినో పరమాణు కేంద్రకాన్ని ఢీకొన్నప్పుడు వచ్చే సన్నని కాంతిని ఈ సెన్సర్లు గుర్తిస్తాయి. ఆప్షన్ D లోని 50,000 టన్నుల ICAL డిటెక్టర్ తమిళనాడులో ప్రతిపాదించిన ఇండియా-బేస్డ్ న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీకి సంబంధించినది. న్యూట్రినోలకు విద్యుదావేశం లేనందున వాటిని గుర్తించడానికి ఇంత భారీ డిటెక్టర్లు అవసరం.

3. కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించిన రూ.10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్ ఏ రూపంలో పనిచేస్తుంది? (A) రాయితీ వడ్డీతో రుణాలిచ్చే క్రెడిట్ గ్యారంటీ నిధిగా (B) ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక (PLI) పథకంగా (C) ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల ద్వారా ఇచ్చే వర్కింగ్ క్యాపిటల్ రుణంగా (D) ఈక్విటీ మూలధనం అందించే ప్రత్యామ్నాయ పెట్టుబడి నిధి (AIF)గా

సమాధానం

(D) ఈక్విటీ మూలధనం అందించే ప్రత్యామ్నాయ పెట్టుబడి నిధి (AIF)గా. బడ్జెట్ 2026-27లో ప్రకటించిన ఈ నిధి AIF రూపంలో వృద్ధి సామర్థ్యం ఉన్న SMEలకు దీర్ఘకాలిక ఈక్విటీ అందిస్తుంది. రుణం ఇస్తే సంస్థపై వడ్డీ భారం పెరుగుతుంది, ఈక్విటీ అయితే నిధి సంస్థలో వాటాదారుగా మారి వృద్ధిలో భాగస్వామి అవుతుంది. ఆప్షన్ A లోని క్రెడిట్ గ్యారంటీ విధానం రుణాలకు హామీ ఇస్తుంది, మూలధనం సమకూర్చదు. ‘మిస్సింగ్ మిడిల్’ సంస్థల దీర్ఘకాలిక మూలధన లోటును తీర్చడమే ఈ నిధి లక్ష్యం.

4. సమీకృత రవాణా, లాజిస్టిక్స్ అథారిటీ (ITLA) ఏ వ్యయ పరిమితికి మించిన ప్రభుత్వ మౌలిక ప్రాజెక్టులను సాంకేతికంగా మదింపు చేస్తుంది? (A) రూ.100 కోట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ (B) రూ.500 కోట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ (C) రూ.1,000 కోట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ (D) రూ.125 కోట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ

సమాధానం

(B) రూ.500 కోట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ. ITLA రూ.500 కోట్లు, అంతకు మించిన వ్యయం ఉన్న ప్రభుత్వ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను సాంకేతికంగా మదింపు చేస్తుంది. దీంతో పాటు 10 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలానికి జాతీయ రవాణా మాస్టర్ ప్లాన్‌ను రూపొందిస్తుంది. ఆప్షన్ D లోని రూ.125 కోట్లు మధ్యతరహా సంస్థల పెట్టుబడి పరిమితి, ITLAకు సంబంధం లేదు. వివిధ రవాణా శాఖల ప్రణాళికలను సమన్వయం చేసి పీఎం గతిశక్తికి అనుబంధంగా పనిచేయడమే ITLA పాత్ర.

5. నౌకాదళ తొలి స్వదేశీ ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్ ‘సూర్య’ (FSS-1)ను ఏ నౌకా నిర్మాణ కేంద్రంలో జలప్రవేశం చేశారు? (A) గార్డెన్ రీచ్ షిప్‌బిల్డర్స్, కోల్‌కతా (B) మజగాన్ డాక్ షిప్‌బిల్డర్స్, ముంబయి (C) హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్, విశాఖపట్నం (D) కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్, కొచ్చి

సమాధానం

(C) హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్, విశాఖపట్నం. రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ విశాఖపట్నంలోని HSLలో ’సూర్య’ను జలప్రవేశం చేశారు. అదే రోజు FSS-5కు కీల్ వేసి, ఆధునీకరించిన స్లిప్‌వే-4, 300 టన్నుల గోలియత్ క్రేన్‌ను ప్రారంభించారు. ఐదు నౌకల ఈ ప్రాజెక్టు మొత్తం ఒకే ఒప్పందం కింద HSLలోనే జరుగుతోంది. మిగతా ఆప్షన్లలోని షిప్‌యార్డులు కూడా యుద్ధ నౌకలు నిర్మిస్తాయి కానీ ఈ ప్రాజెక్టు వాటిది కాదు.

6. నౌకాదళంలో ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్‌ల ప్రధాన పాత్ర ఏమిటి? (A) సముద్రంలో ఉన్న యుద్ధ నౌకలకు ఇంధనం, సామగ్రి అందించడం (B) జలాంతర్గాములను గుర్తించి నాశనం చేయడం (C) శత్రు తీరంపై సైనికులను దించడం (D) సముద్ర మార్గాల్లో మందుపాతరలను తొలగించడం

సమాధానం

(A) సముద్రంలో ఉన్న యుద్ధ నౌకలకు ఇంధనం, సామగ్రి అందించడం. ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్‌లు సముద్రంలోనే యుద్ధ నౌకలకు ఇంధనం, ఆహారం, సామగ్రి అందిస్తాయి, దీంతో అవి తీరానికి తిరిగి రాకుండా ఎక్కువ కాలం పనిచేయగలవు. ‘సూర్య’ సుమారు 20,000 టన్నుల డీజిల్‌ను మోసుకెళ్లగలదు, ఇందులో మరమ్మతు వర్క్‌షాపులు, హెలికాప్టర్ డెక్ కూడా ఉన్నాయి. జలాంతర్గాముల వేట, సైనికుల తరలింపు, మందుపాతరల తొలగింపు వేర్వేరు రకాల నౌకల పనులు. తీరానికి దూరంగా పనిచేసే బ్లూ వాటర్ నౌకాదళానికి ఇవి వెన్నెముక లాంటివి.

7. రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్‌తో కుదుర్చుకున్న రూ.661.50 కోట్ల ఒప్పందం దేనికోసం? (A) వాయుసేన యుద్ధ విమానాలకు బ్రహ్మోస్-NG క్షిపణులు (B) సైన్యం కోసం భూమి నుంచి ప్రయోగించే బ్రహ్మోస్ బ్యాటరీలు (C) బ్రహ్మోస్ క్షిపణుల ఎగుమతి కోసం ఉత్పత్తి కేంద్రం (D) నౌకాదళ నౌకలకు బ్రహ్మోస్ ఫైర్ కంట్రోల్ సిస్టమ్, లాంచర్లు

సమాధానం

(D) నౌకాదళ నౌకలకు బ్రహ్మోస్ ఫైర్ కంట్రోల్ సిస్టమ్, లాంచర్లు. ఈ ఒప్పందం నౌకాదళ నౌకలపై అమర్చే బ్రహ్మోస్ ఫైర్ కంట్రోల్ సిస్టమ్, లాంచర్ల కొనుగోలుకు సంబంధించినది. ఇది ‘బై (ఇండియన్-IDDM)’ విభాగంలో కనీసం 68% స్వదేశీ భాగాలతో జరుగుతుంది. 2030 నాటికి దాదాపు అన్ని ప్రధాన యుద్ధ నౌకలకు బ్రహ్మోస్ అమర్చాలన్న నౌకాదళ లక్ష్యానికి ఇది అనుగుణం. ఈ ఒప్పందం క్షిపణుల కోసం కాదు, వాటిని ప్రయోగించే వ్యవస్థల కోసమే అనే తేడా గమనించాలి.

8. రక్షణ కొనుగోళ్లలో ‘IDDM’ అంటే ఏమిటి? (A) ఇంపోర్టెడ్, డిజైన్డ్, డెలివర్డ్ అండ్ మెయింటెయిన్డ్ (B) ఇండిజినస్లీ డిజైన్డ్, డెవలప్డ్ అండ్ మాన్యుఫాక్చర్డ్ (C) ఇంటిగ్రేటెడ్ డిఫెన్స్ డెవలప్‌మెంట్ మిషన్ (D) ఇండియన్ డిఫెన్స్ డిజైన్ మాండేట్

సమాధానం

(B) ఇండిజినస్లీ డిజైన్డ్, డెవలప్డ్ అండ్ మాన్యుఫాక్చర్డ్. IDDM అంటే స్వదేశంలోనే రూపొందించి, అభివృద్ధి చేసి, తయారు చేసిన పరికరాలు. రక్షణ కొనుగోలు విధానంలో ‘బై (ఇండియన్-IDDM)’ అత్యధిక ప్రాధాన్యం ఉన్న విభాగం. బ్రహ్మోస్ ఫైర్ కంట్రోల్ ఒప్పందం ఈ విభాగం కిందకు రావడం వల్లే కనీసం 68% స్వదేశీ భాగాలు తప్పనిసరి. విదేశీ ఆయుధాలపై ఆధారపడటం తగ్గించేందుకే ఈ ప్రాధాన్య క్రమం ఉంది.

9. ARIES నైనితాల్ సమన్వయంతో అధ్యయనం చేసిన OJ 287 బ్లేజార్‌లోని జంట కృష్ణబిలాల కక్ష్య కాలం ఎంత? (A) 4 ఏళ్లు (B) 10 ఏళ్లు (C) 12 ఏళ్లు (D) 18 ఏళ్లు

సమాధానం

(C) 12 ఏళ్లు. OJ 287లోని రెండు అతి భారీ కృష్ణబిలాలు 12 ఏళ్లకు ఒకసారి ఒకదాని చుట్టూ ఒకటి తిరుగుతాయి, ఈ కక్ష్యలో ప్రకాశం రెండుసార్లు శిఖర స్థాయికి చేరుతుంది. 4 అనేది బిలియన్ కాంతి సంవత్సరాల్లో దాని దూరం, 18 అధ్యయనంలో పాల్గొన్న దేశాల సంఖ్య. 10 ఏళ్లు ఈ పరిశీలన సాగిన కాలం మాత్రమే. ఇలాంటి జంట కృష్ణబిలాల అధ్యయనం గురుత్వాకర్షణ తరంగాల పరిశోధనకు కూడా ఉపయోగపడుతుంది.

10. ప్రీ-COP31 సమావేశాల్లో భారత్ ప్రధానంగా ఏ సూత్రాన్ని పాటించాలని పట్టుబట్టింది? (A) ఉమ్మడి కానీ వేర్వేరు బాధ్యతలు, సామర్థ్యాలు (CBDR-RC) (B) అన్ని దేశాలకు ఒకే రకమైన ఉద్గార తగ్గింపు లక్ష్యాలు (C) కాలుష్యం చేసేవారే చెల్లించాలనే సూత్రం మాత్రమే (D) అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకే ప్రధాన బాధ్యత

సమాధానం

(A) ఉమ్మడి కానీ వేర్వేరు బాధ్యతలు, సామర్థ్యాలు (CBDR-RC). భూపేందర్ యాదవ్ నాయకత్వంలోని భారత బృందం వాతావరణ చర్యలకు అందరికీ ఒకే విధానం సరిపోదని, CBDR-RC సూత్రాన్ని పాటించాలని స్పష్టం చేసింది. ఈ సూత్రం ప్రకారం వాతావరణ మార్పును ఎదుర్కోవడం అందరి బాధ్యత అయినా, చారిత్రక ఉద్గారాలు, ఆర్థిక సామర్థ్యం ఆధారంగా బాధ్యత స్థాయి మారుతుంది. ఆప్షన్ B లోని ఒకే రకమైన లక్ష్యాల ఆలోచనను భారత్ వ్యతిరేకించింది. COP31 నవంబర్ 2026లో తుర్కియేలోని అంటాల్యాలో జరుగుతుంది.

11. హైదరాబాద్‌లో జరిగిన CCI ’రిఫార్మ్ ఉత్సవ్ 2026’లో ప్రదర్శించిన ‘కపాస్ కిసాన్’ వేదిక ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి? (A) పత్తి ఎగుమతి ధరలను అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌తో అనుసంధానించడం (B) పత్తి విత్తనాల పంపిణీకి సబ్సిడీ కూపన్లు జారీ చేయడం (C) రైతుల నమోదు, స్లాట్ బుకింగ్, ఆధార్ ఆధారిత చెల్లింపులను ఒకే చోటకు తేవడం (D) పత్తి పంటకు బీమా క్లెయిమ్‌లను పరిష్కరించడం

సమాధానం

(C) రైతుల నమోదు, స్లాట్ బుకింగ్, ఆధార్ ఆధారిత చెల్లింపులను ఒకే చోటకు తేవడం. కాటన్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా రూపొందించిన కపాస్ కిసాన్ డిజిటల్ వేదిక పత్తి కొనుగోలు ప్రక్రియను పూర్తిగా డిజిటల్ చేసింది. రైతు నమోదు నుంచి కొనుగోలు కేంద్రానికి వెళ్లే స్లాట్ బుకింగ్, చెల్లింపుల వరకు అన్నీ ఒకే వేదికపై జరుగుతాయి. దీనివల్ల మధ్యవర్తుల ప్రమేయం, కొనుగోలు కేంద్రాల వద్ద రద్దీ తగ్గుతాయి. తెలంగాణ ప్రధాన పత్తి సాగు రాష్ట్రం కాబట్టి ఈ సంస్కరణలు ఇక్కడి రైతులకు నేరుగా ముఖ్యం.

12. భారత ప్రీమియం పత్తి బ్రాండ్ ‘కస్తూరి కాటన్ భారత్’ ఏ విదేశీ పత్తి బ్రాండ్లకు పోటీగా రూపొందింది? (A) ఆస్ట్రేలియా, బ్రెజిల్ పత్తి (B) SUPIMA (అమెరికా), గిజా (ఈజిప్ట్) (C) ఉజ్బెకిస్తాన్, పాకిస్తాన్ పత్తి (D) చైనాలోని షిన్‌జియాంగ్ పత్తి

సమాధానం

(B) SUPIMA (అమెరికా), గిజా (ఈజిప్ట్). కస్తూరి కాటన్ భారత్‌ను CCI, TEXPROCIL కలిసి అమలు చేస్తున్నాయి, దీన్ని ప్రపంచ ప్రసిద్ధ SUPIMA, గిజా బ్రాండ్లకు పోటీగా తీర్చిదిద్దారు. NABL గుర్తింపు పొందిన ప్రయోగశాలల్లో నాణ్యత పరీక్షించిన బేళ్లకే ఈ లేబుల్ వస్తుంది. దిగుమతి చేసుకున్న పత్తికి కస్తూరి లేబుల్ వాడకూడదనే నిబంధన దీని స్వదేశీ గుర్తింపును కాపాడుతుంది. నాణ్యతకు బ్రాండ్ గుర్తింపు వస్తే భారత పత్తికి అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ఎక్కువ ధర లభిస్తుంది.

త్వరిత పునశ్చరణ

• 2026 భౌతిక నోబెల్: ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్ (బెల్జియం) — ఐస్‌క్యూబ్ న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీ, దక్షిణ ధ్రువం.
• ఐస్‌క్యూబ్: ఒక క్యూబిక్ కి.మీ. మంచు, 5,160 కాంతి సెన్సర్లు; ఆలోచన 1988, తొలి ఖగోళ న్యూట్రినోలు 2013.
• SME గ్రోత్ ఫండ్: రూ.10,000 కోట్లు, AIF రూపం, ఈక్విటీ మద్దతు; బడ్జెట్ 2026-27 ప్రకటన.
• ITLA: జాతీయ రవాణా మాస్టర్ ప్లాన్ (10+ ఏళ్లు); రూ.500 కోట్లు దాటిన ప్రాజెక్టుల మదింపు.
• ‘సూర్య’ (FSS-1): HSL విశాఖపట్నం; ఐదు నౌకల శ్రేణి, ఒక్కోటి సుమారు 43,500 టన్నులు, 82% స్వదేశీ.
• బ్రహ్మోస్ ఒప్పందం: రూ.661.50 కోట్లు, నౌకాదళ ఫైర్ కంట్రోల్, లాంచర్లు; బై (ఇండియన్-IDDM), 68% స్వదేశీ.
• OJ 287: ARIES నైనితాల్; 4 బిలియన్ కాంతి సంవత్సరాలు; 12 ఏళ్ల కక్ష్య; 18 దేశాల 106 మంది శాస్త్రవేత్తలు.
• ప్రీ-COP31: ఫిజీ, తువాలు; భారత్ CBDR-RC వైఖరి; COP31 — అంటాల్యా, తుర్కియే.
• DCTI తొలి సమావేశం: విజ్ఞాన్ భవన్; కస్తూరి కాటన్ భారత్ — SUPIMA, గిజాకు పోటీ.
• హైదరాబాద్‌లో CCI రిఫార్మ్ ఉత్సవ్ 2026; కపాస్ కిసాన్ డిజిటల్ వేదిక.

FAQ

2026 భౌతిక శాస్త్ర నోబెల్ బహుమతి ఎవరికి లభించింది?

విస్కాన్సిన్-మాడిసన్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన బెల్జియం భౌతిక శాస్త్రవేత్త ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్‌కు ఈ బహుమతి లభించింది. దక్షిణ ధ్రువం వద్ద ఉన్న ఐస్‌క్యూబ్ న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీ నిర్మాణంలో, ఖగోళ మూలాల అధిక శక్తి న్యూట్రినోలను కనుగొనడంలో ఆయన కృషికి ఈ గౌరవం దక్కింది.

నౌకాదళ తొలి స్వదేశీ ఫ్లీట్ సపోర్ట్ షిప్ ’సూర్య’ను ఎక్కడ జలప్రవేశం చేశారు?

విశాఖపట్నంలోని హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ (HSL)లో రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ‘సూర్య’ (FSS-1)ను జలప్రవేశం చేశారు. అదే రోజు FSS-5 నౌకకు కీల్ వేశారు.

SME గ్రోత్ ఫండ్ ఏ రూపంలో పనిచేస్తుంది?

కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించిన రూ.10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్ ప్రత్యామ్నాయ పెట్టుబడి నిధి (AIF)గా పనిచేస్తుంది. వృద్ధి సామర్థ్యం ఉన్న చిన్న, మధ్యతరహా సంస్థలకు దీర్ఘకాలిక ఈక్విటీ మూలధనం అందిస్తుంది.

Sources

• GKToday — Cabinet approves Rs 10,000-crore SME Growth Fund
• Drishti IAS — News analysis, 7 October 2026
• SuperKalam (PIB) — Integrated Transport and Logistics Authority
• GKToday — Francis Halzen wins 2026 Nobel Prize in Physics
• SuperKalam (PIB) — Fleet Support Ship ‘Surya’ launched at HSL Visakhapatnam
• Drishti IAS — News analysis, 6 October 2026 (Surya FSS)
• GKToday — MoD signs BrahMos contract for Navy ships
• SuperKalam (PIB) — OJ 287 binary black hole study
• SuperKalam (The Hindu) — India at Pre-COP31 talks
• UNI India — Reform Utsav in Hyderabad
• NewKerala — CCI cotton procurement reforms under Reform Utsav
• CrackTarget — Current Affairs 6 October 2026