ఏమిటి?
భువనేశ్వర్లోని CSIR–Institute of Minerals and Materials Technology అనగా IMMT నేతృత్వంలో భారత్లో మొదటి పూర్తి హైడ్రోజన్ Direct Reduced Iron పైలట్ ప్లాంట్ ఏర్పాటవుతోంది. అంచనా వ్యయం సుమారు రెండు వందల ఏడు కోట్ల రూపాయలు; సామర్థ్యం రోజుకు ఇరవై టన్నులు. నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ కింద ప్రభుత్వ మద్దతు సుమారు నూట పదమూడు కోట్లు; మిగతా నిధులు కన్సార్టియం భాగస్వాముల నుంచి. స్టీల్ మంత్రిత్వ శాఖ మరియు MNRE ఇన్-ప్రిన్సిపుల్ ఆమోదం ఇచ్చాయి. లక్ష్య పూర్తి సమయం సుమారు ఆగస్టు 2029; స్కేల్-అప్ దృష్టి 2030 సమీపం.
ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?
ఉక్కు రంగం డీకార్బనైజేషన్, కోకింగ్ కోల్ దిగుమతి తగ్గింపు, నెట్-జీరో లక్ష్యాలు. అంతర్జాతీయ ప్రాజెక్టులు ఎక్కువగా అధిక-గ్రేడ్ మాగ్నెటైట్ ఉపయోగిస్తుండగా, భారతీయ తక్కువ-గ్రేడ్ హెమటైట్ ఇనుప ఖనిజానికి అనుకూల సాంకేతికత అభివృద్ధి కీలక సవాలు మరియు అవకాశం.
ముఖ్య విషయాలు
- వర్టికల్ షాఫ్ట్ ఫర్నేస్ — పూర్తిగా హైడ్రోజన్పై నడిచే డిజైన్.
- కన్సార్టియం: Godavari Power and Ispat, Lloyd Steel, Jindal Stainless, Thyssenkrupp Industries India; టాటా స్టీల్ చేరిక; SAILను కూడా ఆహ్వానించే ప్రయత్నం.
- ల్యాబ్–పైలట్ వ్యత్యాసం తగ్గించేందుకు IMMT స్వంత వనరులతో రోజుకు మూడు టన్నుల ఇంటర్మీడియట్ యూనిట్.
- కొన్ని ప్రైవేట్ యూనిట్లు పాక్షిక హైడ్రోజన్ వాడుతుండగా, ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తి హైడ్రోజన్ ఫోకస్.
- గ్రీన్ హైడ్రోజన్ + గ్రీన్ స్టీల్ జాతీయ విధాన లింక్ బలపడుతోంది.
సులభమైన ఉదాహరణ
సాధారణ బ్లాస్ట్ ఫర్నేస్లో కోల్ లేదా కోక్ ఆక్సిజన్ను తీసివేసి ఇనుము తయారు చేస్తే కార్బన్ డయాక్సైడ్ వస్తుంది. హైడ్రోజన్ డీఆర్ఐలో హైడ్రోజన్ రిడక్షన్ చేస్తే ప్రధాన ఉపఉత్పత్తి నీరు కావచ్చు — అందుకే దీన్ని గ్రీన్ స్టీల్ మార్గంగా చూస్తారు.
తాజా మార్పు
సెప్టెంబర్ 2026లో PTI మరియు ఇతర మీడియా కవరేజ్తో జాతీయ పైలట్ వివరాలు బయటపడ్డాయి. స్టీల్ మరియు పునరుత్పాదక శక్తి మంత్రిత్వాల సంయుక్త ఆమోదం హైలైట్.
ThePrint–PTI / Pioneer / Rediff — 12–13 Sep 2026.