← All topic notes

సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీలో ఇంటర్నెట్ లేని ఆఫ్‌లైన్ లావాదేవీలు

By exambadi.inNote 01 / 01

ఏమిటి?

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ తన డిజిటల్ రూపాయిలో ఇంటర్నెట్ అవసరం లేని సరికొత్త ఆఫ్‌లైన్ చెల్లింపుల విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. గ్రామీణ ప్రాంతాలు మరియు నెట్‌వర్క్ సరిగా లేని కొండ ప్రాంతాల్లో కూడా డిజిటల్ రూపాయి సులభంగా చెల్లుబాటవుతుంది. డిజిటల్ కరెన్సీని సామాన్య ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

మొబైల్ సిగ్నల్ లేని మారుమూల గ్రామాల ప్రజలకు, చిరు వ్యాపారులకు ఇది ఎంతో మేలు చేస్తుంది. నెట్‌వర్క్ వైఫల్యం వల్ల పేమెంట్లు ఆగిపోయే సమస్య ఇకపై రాదు. నగదు రహిత సమాజం ఏర్పడి నకిలీ నోట్ల బెడద పూర్తిగా తగ్గుతుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • ప్రారంభం & మంత్రిత్వ శాఖ: భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఈ సరికొత్త ఫీచర్‌ను అమల్లోకి తెచ్చింది.
  • కీలక భావన: బ్లూటూత్ మరియు NFC సాంకేతికత ఆధారంగా రెండు ఫోన్ల మధ్య నగదు బదిలీ జరుగుతుంది.
  • చట్టబద్ధమైన / నిధుల నిబంధనలు: ఆర్బీఐ చట్టం 1934 సవరణల ప్రకారం డిజిటల్ రూపాయిని అధికారిక చట్టబద్ధమైన కరెన్సీగా గుర్తించారు.

సులభమైన ఉదాహరణ

మీరు సంతకు వెళ్లినప్పుడు మొబైల్ సిగ్నల్ పూర్తిగా పోయినా డిజిటల్ రూపాయి వాలెట్ ద్వారా కూరగాయల వ్యాపారికి క్షణాల్లో డబ్బు పంపవచ్చు. ఇద్దరికీ ఇంటర్నెట్ లేకపోయినా లావాదేవీ విజయవంతమవుతుంది.

తాజా మార్పు

15 సెప్టెంబర్ 2026న ఈ ఆఫ్‌లైన్ చెల్లింపులను దేశంలోని ఎంపిక చేసిన వాణిజ్య బ్యాంకుల్లో విస్తరించారు.

ఆధారం:

RBI ప్రెస్ రిలీజ్ / Business Standard, 15 సెప్టెంబర్ 2026.

Practice questions from this note

ఇటీవల భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ తన సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీలో ఏ కొత్త సౌకర్యాన్ని ప్రవేశపెట్టింది?

ఇంటర్నెట్ లేని ఆఫ్‌లైన్ లావాదేవీలు. సరైన సమాధానం రెండవ ఆప్షన్. నెట్‌వర్క్ సరిగా లేని గ్రామీణ మరియు కొండ ప్రాంతాల ప్రజలకు ఉపయోగపడేలా డిజిటల్ రూపాయిలో ఇంటర్నెట్ అవసరం లేని సరికొత్త ఆఫ్‌లైన్ చెల్లింపుల విధానాన్ని ఆర్బీఐ ప్రవేశపెట్టింది.

డిజిటల్ రూపాయి లావాదేవీలు విస్తరించడం వల్ల దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో తగ్గే ప్రధాన సమస్య ఏది?

నకిలీ నోట్ల బెడద మరియు నగదు నిర్వహణ వ్యయం. సరైన సమాధానం రెండవ ఆప్షన్. డిజిటల్ రూపాయి అనేది సురక్షితమైన ఎలక్ట్రానిక్ రూపం కాబట్టి, నకిలీ నోట్లను చలామణీ చేయడం అసాధ్యం. అంతేకాకుండా భౌతిక కరెన్సీ ముద్రణ మరియు రవాణా ఖర్చులు కూడా భారీగా తగ్గుతాయి.

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ తన అధికారిక సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీని ఏ పేరుతో వ్యవహరిస్తుంది?

డిజిటల్ రూపాయి. సరైన సమాధానం రెండవ ఆప్షన్. భారత ప్రభుత్వం మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా అధికారికంగా ప్రవేశపెట్టిన చట్టబద్ధమైన డిజిటల్ కరెన్సీని 'డిజిటల్ రూపాయి' అని పిలుస్తారు.

Timed chapter mock test

After every topic note, check the full chapter with negative marking.