TET శిశు వికాసం-పెడగాజీ సిలబస్, ముఖ్య అంశాలు

Q: నెగటివ్ రీఇన్ఫోర్స్మెంట్, శిక్ష ఒకటేనా?

కాదు. నెగటివ్ రీఇన్ఫోర్స్మెంట్ అసౌకర్యాన్ని తప్పించుకునే ప్రవర్తనను పెంచుతుంది. శిక్ష ప్రవర్తనను తగ్గిస్తుంది లేదా అణచివేస్తుంది.

TET లో శిశు వికాసం-పెడగాజీ (CDP) ప్రతి పేపర్‌లో 30 ప్రశ్నలు, 30 మార్కులు. ఇందులో ప్రధానంగా ఐదు భాగాలు ఉంటాయి: వికాసం, దాని సిద్ధాంతాలు (పియాజే, వైగోట్‌స్కీ, కోల్‌బర్గ్, ఎరిక్సన్); ప్రజ్ఞ, వ్యక్తిగత భేదాలు, వ్యక్తిత్వం; అభ్యసన సిద్ధాంతాలు (థార్న్‌డైక్, పావ్‌లోవ్, స్కిన్నర్, కోహ్లర్, బండూరా); బోధన, మూల్యాంకనం, విద్యా విధానాలు; ICT. ప్రశ్నలు విమర్శనాత్మక, సృజనాత్మక, విశ్లేషణాత్మక ఆలోచనను పరీక్షిస్తాయని బులెటిన్ చెబుతుంది, కాబట్టి నిర్వచనాలతో పాటు సిద్ధాంతాన్ని తరగతి గది సందర్భాలకు అన్వయించడం కూడా సాధన చేయాలి.

ఈ జాబితా APTET జూన్ 2026 సూచనాత్మక సిలబస్ నుంచి తీసుకున్నది. అక్కడ ఈ విభాగం పేరు “Child Development and Pedagogy, ICT Integration”. అంటే ICT కూడా ఇదే 30 మార్కుల్లోకి వచ్చింది.

పేపర్-1, పేపర్-2 లో CDP తేడా

NCTE TET మార్గదర్శకాల ప్రకారం పేపర్-1 CDP 6-11 ఏళ్ల పిల్లల విద్యా మనోవిజ్ఞానంపై, పేపర్-2 CDP 11-14 ఏళ్ల వయస్సుపై దృష్టి పెడుతుంది. APTET బులెటిన్ ప్రకారం పేపర్-1 CDP D.El.Ed పాఠ్యప్రణాళిక ఆధారంగా, పేపర్-2 CDP B.Ed పాఠ్యప్రణాళిక ఆధారంగా ఉంటుంది.

అంశం	పేపర్-1A	పేపర్-2A
వయో వర్గం	6-11 ఏళ్లు	11-14 ఏళ్లు
ఆధార పాఠ్యప్రణాళిక	D.El.Ed	B.Ed
ప్రత్యేక యూనిట్లు	“పిల్లవాడిని అర్థం చేసుకోవడం”, ఆట-వికాసం, స్వీయ భావన	కౌమార దశ, కౌమార ముఠాలు, నాయకత్వం
వికాస సిద్ధాంతాలు	పియాజే, వైగోట్‌స్కీ; భాషా వికాసంలో స్కిన్నర్, బండూరా, చోమ్‌స్కీ	పియాజే, ఎరిక్సన్, కోల్‌బర్గ్, ఫ్రాయిడ్, గోల్‌మన్
విద్యావేత్తలు / ప్రత్యేక అంశాలు	గిజుభాయ్, A.S. నీల్ (సమ్మర్‌హిల్), టొట్టో-చాన్ (టోమోయె స్కూల్), మకరెంకో, జాన్ హోల్ట్, పాలో ఫ్రెయిరే	ఫ్లాండర్స్ పరస్పర చర్య విశ్లేషణ, ప్రోగ్రామ్డ్ లెర్నింగ్

రెండు పేపర్లలోనూ ఒకే విధాన జాబితా ఉంది: బాలల హక్కుల చట్టం, RTI, RTE చట్టం, NCF 2005, APSCF 2011, NEP 2020, NCFSE-2023. పేపర్-1, పేపర్-2 లో ఏది రాయాలో తేల్చుకోవాలంటే AP TET పేపర్-1 లేదా పేపర్-2 వ్యాసం చూడండి.

విభాగం 1: వికాసం, వికాస సిద్ధాంతాలు

వృద్ధి, వికాసం, పరిపక్వత

ఈ మూడింటి మధ్య తేడా, వికాస సూత్రాలు, వికాసాన్ని ప్రభావితం చేసే అంశాలు రెండు పేపర్ల సిలబస్‌లోనూ ఉన్నాయి (ప్రభావిత అంశాలు పేపర్-1 లో).
పేపర్-2 సిలబస్‌లోని వికాస దశలు (శైశవం, బాల్యం, కౌమారం), వికాస కోణాలు (శారీరక, సంజ్ఞానాత్మక, ఉద్వేగ, సామాజిక, నైతిక, భాషా) ఒకే పట్టికలో రాసుకుంటే గుర్తుంటాయి.
అధ్యయన పద్ధతులు కూడా సిలబస్‌లో ఉన్నాయి. పేపర్-1 లో: పరిశీలన, ఇంటర్వ్యూ, అనెక్‌డోటల్ రికార్డులు, అంతఃపరిశీలన, ప్రయోగ పద్ధతి, ప్రశ్నావళి, కేస్ స్టడీ, రేటింగ్ స్కేళ్లు, అనుదైర్ఘ్య (longitudinal), సాంస్కృతిక తులనాత్మక (cross-cultural) పద్ధతులు, కార్యాచరణ పరిశోధన. పేపర్-2 లో అనుదైర్ఘ్య, అడ్డుకోత (cross-sectional) పద్ధతులు.

సిద్ధాంతకర్తలు

పియాజే సంజ్ఞానాత్మక వికాసం, వైగోట్‌స్కీ దృక్పథం పేపర్-1 సిలబస్‌లో పేరుపేరునా ఉన్నాయి.
పేపర్-2 లో ఎరిక్సన్ మనోసామాజిక, కోల్‌బర్గ్ నైతిక, ఫ్రాయిడ్ మనోలైంగిక, గోల్‌మన్ ఉద్వేగ వికాస సిద్ధాంతాలను పేరుపేరునా సిలబస్ చెబుతుంది.
భాషా వికాసంలో స్కిన్నర్, బండూరా, చోమ్‌స్కీ దృక్పథాలు పేపర్-1 సిలబస్‌లో ఉన్నాయి.

విభాగం 2: ప్రజ్ఞ, వ్యక్తిగత భేదాలు, వ్యక్తిత్వం

ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతాలు: ఏక కారక, ద్వికారక, బహుకారక, సమూహ కారక సిద్ధాంతాలు, గిల్‌ఫర్డ్ మేధో నమూనా, బహుళ ప్రజ్ఞలు (గార్డనర్), IQ, ప్రజ్ఞా పరీక్షలు.
పేపర్-2 వ్యక్తిగత భేదాలను “లోపాలు” (deficits) గా కాకుండా “భేదాలు” (differences) గా చూడాలనే దృక్పథాన్ని ప్రత్యేకంగా పేర్కొంది. నెమ్మదిగా నేర్చుకునేవారు, ప్రతిభావంతులు, అభ్యసన శైలులు ఈ యూనిట్‌లోకి వస్తాయి.
వ్యక్తిత్వంలో సిద్ధాంతాలు, ప్రక్షేపణ, ప్రక్షేపణేతర పద్ధతులు, మానసిక ఆరోగ్యం, రక్షక తంత్రాలు (defence mechanisms), మార్గదర్శనం-మంత్రణం ఉన్నాయి.

విభాగం 3: అభ్యసన సిద్ధాంతాలు, అన్వయ ప్రశ్నలకు పునాది

పేపర్-2A సిలబస్ అభ్యసన సిద్ధాంతాలను వారి ప్రతిపాదకులతో జతగా ఇస్తుంది:

సిద్ధాంతం	ప్రతిపాదకుడు	గుర్తుంచుకోవాల్సిన ప్రయోగం/భావన
యత్నదోష అభ్యసనం	థార్న్‌డైక్	అభ్యసన నియమాలు
శాస్త్రీయ నిబంధనం	పావ్‌లోవ్	కుక్క, గంట శబ్దం
కార్యసాధక నిబంధనం	స్కిన్నర్	ఎలుక, స్కిన్నర్ బాక్స్
అంతర్దృష్టి అభ్యసనం	కోహ్లర్	చింపాంజీలు సమస్య పరిష్కారం
అన్వేషణ అభ్యసనం	బ్రూనర్	భావనా నిర్మాణం
సామాజిక అభ్యసనం	బండూరా	బోబో బొమ్మ ప్రయోగం
నిర్మాణాత్మకత	వైగోట్‌స్కీ	పేపర్-1 లో పియాజేతో పాటు సంజ్ఞానాత్మక వికాస దృక్పథం
అభ్యాసకుడి కేంద్రిత విధానం	రోజర్స్	మానవతావాద దృక్పథం

నిర్వచనాల కోసం NCERT 11వ తరగతి మనోవిజ్ఞానం “Learning” అధ్యాయం చదవండి. అందులోంచి పరీక్షకు పనికొచ్చేవి:

పావ్‌లోవ్ ప్రయోగంలో గంట శబ్దం నిబంధిత ఉద్దీపన (CS), ఆహారం సహజ ఉద్దీపన (US), గంటకు లాలాజలం స్రవించడం నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR).
స్కిన్నర్ నిబంధనానికి మరో పేరు “సాధనాత్మక నిబంధనం”. ప్రవర్తన దాని పర్యవసానాల (పునర్బలకాలు) ద్వారా నేర్చుకోబడుతుంది. ఇందులో జీవి చురుకుగా ఉంటేనే పునర్బలనం దొరుకుతుంది. శాస్త్రీయ నిబంధనంలో జీవి నిష్క్రియం.
బండూరా పిల్లలకు ఐదు నిమిషాల సినిమా చూపించారు. అందులో ఒక పెద్ద అబ్బాయి బోబో బొమ్మను దూకుడుగా కొడతాడు. దూకుడు, సహాయ ప్రవర్తన, మర్యాద వంటివి పిల్లలు చూసే నేర్చుకుంటారని NCERT చెబుతోంది.

ఒక అన్వయ ప్రశ్నను ఎలా విశ్లేషించాలి

TET లో ఇలాంటి ప్రశ్న రావచ్చు: “చలి నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఒక విద్యార్థి ఉన్ని దుస్తులు వేసుకోవడం నేర్చుకున్నాడు. ఇది ఏ రకమైన అభ్యసనానికి ఉదాహరణ?”

ప్రశ్నలో కీలక పదం “తప్పించుకోవడం”. NCERT ప్రకారం అసౌకర్యమైన ఉద్దీపనను తప్పించుకునే ప్రతిస్పందనలు నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ ద్వారా నేర్చుకోబడతాయి. చలి నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఉన్ని దుస్తులు అనేది పాఠ్యపుస్తకం ఇచ్చిన ఉదాహరణే. సమాధానం నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్.

చాలామంది ఇక్కడ “శిక్ష” పెడతారు, రెండింటిలోనూ అసౌకర్యం ఉంది కాబట్టి. NCERT ఈ తేడాను స్పష్టంగా చెబుతుంది: శిక్ష ప్రవర్తనను తగ్గిస్తుంది లేదా అణచివేస్తుంది, నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ తప్పించుకునే ప్రవర్తనను పెంచుతుంది.

తరచుగా తికమక పెట్టే జంటలు

జంట	తేడా
నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ vs శిక్ష	మొదటిది ప్రవర్తనను పెంచుతుంది, రెండోది తగ్గిస్తుంది
శాస్త్రీయ vs కార్యసాధక నిబంధనం	మొదటిదానిలో జీవి నిష్క్రియం, ప్రతిస్పందనలు ప్రతీకార చర్యలు; రెండోదానిలో జీవి చురుకు, ప్రతిస్పందనలు స్వచ్ఛందం
పాజిటివ్ vs నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్	మొదటిది ఆహ్లాదకర ఉద్దీపన (ప్రశంస, పతకాలు), రెండోది అసౌకర్యాన్ని తప్పించుకోవడం
కోహ్లర్ vs థార్న్‌డైక్	కోహ్లర్ అంతర్దృష్టి (చింపాంజీలు), థార్న్‌డైక్ యత్నదోషం
ఎరిక్సన్ vs కోల్‌బర్గ్	ఎరిక్సన్ మనోసామాజిక వికాసం, కోల్‌బర్గ్ నైతిక వికాసం

విభాగం 4, 5: బోధన, మూల్యాంకనం, ICT

బోధనా శాస్త్రం: శిశు కేంద్రిత విద్య, కార్యాచరణ ఆధారిత అభ్యసనం, ఆనందమయ అభ్యసనం, విమర్శనాత్మక బోధనా శాస్త్రం, సహకార అభ్యసనం, 5E పద్ధతి, ప్రతిఫలనాత్మక ఉపాధ్యాయుడు.
CCE, మూల్యాంకన సాధనాలతో పాటు అభ్యాసకుల డేటాను గణాంక కొలతలు, గ్రాఫ్‌లతో విశ్లేషించడం కూడా మూల్యాంకనం కిందకే వస్తుంది.
పేపర్-1 లో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలు, IEP, సమ్మిళిత విద్య ఉన్నాయి. పేపర్-2 లో అభ్యసన ఇబ్బందులు, నెమ్మదిగా నేర్చుకునేవారు, సమ్మిళిత తరగతి గది అంశాలు ఉన్నాయి.
పేపర్-1 ICT లో కంప్యూటర్ ప్రాథమికాలు, OER లు, ICT విధానాలు, సైబర్ చట్టం, అభ్యసనంలో సోషల్ మీడియా పాత్ర చదవాలి. పేపర్-2 కి ఫ్లాండర్స్ వర్గీకరణ, ప్రోగ్రామ్డ్ లెర్నింగ్ అదనం.

ఏ పుస్తకాలు చదవాలి

APTET బులెటిన్ 2014 నుంచి 2025 వరకు ఉన్న D.Ed/D.El.Ed తెలుగు అకాడమీ పుస్తకాలు (పేపర్-2 కి B.Ed తెలుగు అకాడమీ పుస్తకాలు కూడా), 2019 ఎడిషన్ SCERT D.El.Ed పుస్తకాలను సూచిస్తుంది. ప్రశ్నలు విమర్శనాత్మక, సృజనాత్మక, విశ్లేషణాత్మక ఆలోచనను పరీక్షిస్తాయని కూడా చెబుతుంది. ప్రతి ప్రశ్నకు ఒక మార్కు, నెగటివ్ మార్కింగ్ లేదు.

నా అభిప్రాయం, ఒక పరిమితి

సిద్ధాంతకర్తల పేర్లు బట్టీ పట్టడం CDP లో సమయం వృథా. ముందు ప్రతి సిద్ధాంతానికి ఒక తరగతి గది ఉదాహరణ రాసుకోండి, పై ఉన్ని దుస్తుల ఉదాహరణ లాంటిది. ప్రతి సిద్ధాంతానికి ఉదాహరణ చేతిలో ఉంటే అన్వయ ప్రశ్నలు సులభమవుతాయి. ఈ 30 మార్కులు ప్రతి పేపర్‌లో స్థిరం కాబట్టి పాస్ మార్కుకు ఇదే మీ పునాది. వర్గాల వారీ పాస్ మార్కుల కోసం AP TET అర్హత మార్కులు చూడండి.

పరిమితి: ఈ వ్యాసం APTET 2026 సిలబస్ మీదే ఆధారపడింది. ఆ సిలబస్ తనను తాను “సూచనాత్మకం” అని చెప్పుకుంటుంది, కాబట్టి ఏ యూనిట్ నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వస్తాయో అధికారికంగా ఎవరికీ తెలియదు. TS TET, CTET కూడా ఇదే NCTE మార్గదర్శకాలపై ఆధారపడినా, వాటి యూనిట్లను నేను సరిపోల్చలేదు. ఆ పరీక్షలు రాసేవారు వాటి అధికారిక సిలబస్ విడిగా చూడాలి. AP TET కి సంబంధించిన ఇతర వ్యాసాలు AP TET పేజీ లో ఉన్నాయి.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

పిల్లలు మంచి-చెడులపై తీర్పులు ఎలా ఏర్పరచుకుంటారో అర్థం చేసుకోవాలనుకునే పేపర్-2 అభ్యర్థి ఏ సిద్ధాంతకర్త వికాస సిద్ధాంతాన్ని చదవాలి? (A) ఎరిక్సన్ (B) కోల్‌బర్గ్ (C) ఫ్రాయిడ్ (D) గోల్‌మన్

సమాధానం

(B) కోల్‌బర్గ్. పేపర్-2 సిలబస్ కోల్‌బర్గ్‌ను నైతిక వికాస సిద్ధాంతకర్తగా పేర్కొంటుంది; మంచి-చెడులపై పిల్లల తీర్పు నైతిక వికాసానికి చెందిన అంశం. ఎరిక్సన్ సిద్ధాంతం మనోసామాజిక వికాసం, ఫ్రాయిడ్‌ది మనోలైంగిక వికాసం, గోల్‌మన్‌ది ఉద్వేగ వికాసం. ఈ నలుగురూ పేపర్-2 సిలబస్‌లో పేరుపేరునా ఉండటంతో ప్రశ్నలో ఉన్న వికాస కోణాన్ని గుర్తించడమే కీలకం. ఎరిక్సన్, కోల్‌బర్గ్ పేర్లను విద్యార్థులు తరచూ తారుమారు చేస్తారు; ఒకరిది మనోసామాజిక కోణం, మరొకరిది నైతిక కోణం అని గుర్తుంచుకోండి.

ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతాల్లో బహుళ ప్రజ్ఞల భావనను ప్రతిపాదించిన మనోవిజ్ఞానవేత్త ఎవరు? (A) గిల్‌ఫర్డ్ (B) గోల్‌మన్ (C) బ్రూనర్ (D) గార్డనర్

సమాధానం

(D) గార్డనర్. ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతాల యూనిట్‌లో బహుళ ప్రజ్ఞల సిద్ధాంతం గార్డనర్ పేరుతో ఉంది. అదే యూనిట్‌లో గిల్‌ఫర్డ్ పేరుతో ఉన్నది మేధో నమూనా, కాబట్టి రెండు పేర్లను ఒకే సిద్ధాంతంతో కలపకూడదు. గోల్‌మన్ పేపర్-2 లో ఉద్వేగ వికాస సిద్ధాంతకర్తగా ఉన్నారు, బ్రూనర్ అన్వేషణ అభ్యసనంతో ముడిపడినవారు. ఏక కారక, ద్వికారక, బహుకారక, సమూహ కారక సిద్ధాంతాలు, IQ, ప్రజ్ఞా పరీక్షలు కూడా ఇదే యూనిట్ కిందకు వస్తాయి.

పావ్‌లోవ్ ప్రయోగంలో గంట శబ్దానికి కుక్క లాలాజలం స్రవించడం నేర్చుకున్న తర్వాత, ఆ గంట శబ్దాన్ని ఏమంటారు? (A) నిబంధిత ఉద్దీపన (B) సహజ ఉద్దీపన (C) నిబంధిత ప్రతిస్పందన (D) పునర్బలకం

సమాధానం

(A) నిబంధిత ఉద్దీపన. NCERT ప్రకారం పావ్‌లోవ్ ప్రయోగంలో గంట శబ్దం నిబంధిత ఉద్దీపన (CS), ఆహారం సహజ ఉద్దీపన (US). గంటకు లాలాజలం స్రవించడం నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR); అంటే ఉద్దీపన గంట, ప్రతిస్పందన లాలాజలం. ఉద్దీపన, ప్రతిస్పందన అనే రెండు మాటల తేడా చూస్తే నిబంధిత ప్రతిస్పందన ఆప్షన్ వెంటనే తొలగిపోతుంది, ఆహారం స్థానంలో గంటను పెట్టే పొరపాటు మాత్రమే మిగులుతుంది. పునర్బలకం అనే మాట స్కిన్నర్ కార్యసాధక నిబంధనానికి చెందినది, శాస్త్రీయ నిబంధనానికి కాదు.

జీవి చురుకుగా ప్రవర్తించినప్పుడే పునర్బలనం దొరికి, ప్రవర్తన దాని పర్యవసానాల ద్వారా నేర్చుకోబడే అభ్యసనం ఏది? (A) శాస్త్రీయ నిబంధనం (B) అంతర్దృష్టి అభ్యసనం (C) సామాజిక అభ్యసనం (D) కార్యసాధక నిబంధనం

సమాధానం

(D) కార్యసాధక నిబంధనం. స్కిన్నర్ ప్రతిపాదించిన కార్యసాధక నిబంధనానికి మరో పేరు సాధనాత్మక నిబంధనం. ఇందులో ప్రవర్తన దాని పర్యవసానాల ద్వారా, అంటే పునర్బలకాల ద్వారా నేర్చుకోబడుతుంది; జీవి చురుకుగా ఉంటేనే పునర్బలనం దొరుకుతుంది. శాస్త్రీయ నిబంధనంలో జీవి నిష్క్రియం, ప్రతిస్పందనలు ప్రతీకార చర్యలు; కార్యసాధక నిబంధనంలో ప్రతిస్పందనలు స్వచ్ఛందం. స్కిన్నర్ బాక్స్‌లో ఎలుక ప్రయోగం ఈ సిద్ధాంతానికి గుర్తు.

ఇంటి పని సమయానికి పూర్తి చేసిన విద్యార్థులకు ఆ రోజు అదనపు రాత పని నుంచి మినహాయింపు ఇస్తానని ఉపాధ్యాయుడు ప్రకటించారు. ఆ అదనపు పనిని తప్పించుకోవడానికి విద్యార్థులు ఇంటి పనిని సమయానికి చేయడం పెరిగింది. ఇది దేనికి ఉదాహరణ? (A) పాజిటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ (B) శిక్ష (C) నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ (D) యత్నదోష అభ్యసనం

సమాధానం

(C) నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్. ఇక్కడ విద్యార్థులు అసౌకర్యమైన అదనపు రాత పనిని తప్పించుకోవడానికి ఒక ప్రవర్తనను పెంచుకున్నారు. NCERT ప్రకారం అసౌకర్యమైన ఉద్దీపనను తప్పించుకునే ప్రతిస్పందనలు నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ ద్వారా నేర్చుకోబడతాయి, చలి నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఉన్ని దుస్తులు వేసుకోవడం లాగే. అసౌకర్యం ఉంది కాబట్టి చాలామంది శిక్ష అని ఎంచుకుంటారు, కానీ శిక్ష ప్రవర్తనను తగ్గిస్తుంది; ఇక్కడ ప్రవర్తన పెరిగింది. పాజిటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్‌లో ప్రశంస, పతకాల వంటి ఆహ్లాదకర ఉద్దీపన ఇస్తారు, అసౌకర్యాన్ని తొలగించడం కాదు.

తరగతిలో పక్కవారితో మాట్లాడిన ప్రతిసారీ ఒక విద్యార్థి ఆట సమయాన్ని ఉపాధ్యాయుడు తగ్గించడంతో, ఆ విద్యార్థి తరగతిలో మాట్లాడటం తగ్గిపోయింది. ప్రవర్తనపై కలిగిన ప్రభావం ఆధారంగా ఇది దేనికి ఉదాహరణ? (A) శిక్ష (B) నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ (C) పాజిటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ (D) సామాజిక అభ్యసనం

సమాధానం

(A) శిక్ష. ఈ సందర్భంలో పర్యవసానం తర్వాత ప్రవర్తన తగ్గింది, అదే శిక్ష లక్షణం. NCERT చెప్పిన తేడా ప్రకారం శిక్ష ప్రవర్తనను తగ్గిస్తుంది లేదా అణచివేస్తుంది, నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ మాత్రం అసౌకర్యాన్ని తప్పించుకునే ప్రవర్తనను పెంచుతుంది. రెండింటిలోనూ అసౌకర్యం ఉండటం వల్లే పొరపాటు జరుగుతుంది, కాబట్టి ప్రవర్తన పెరిగిందా తగ్గిందా అని ముందు చూడాలి. పాజిటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ కూడా ప్రవర్తనను పెంచేదే కాబట్టి ఇక్కడ వర్తించదు.

ఒక పెద్ద అబ్బాయి బోబో బొమ్మను దూకుడుగా కొట్టే సినిమాను పిల్లలకు చూపించిన ప్రయోగం ఏ అభ్యసన సిద్ధాంతానికి ఆధారం? (A) అన్వేషణ అభ్యసనం (B) సామాజిక అభ్యసనం (C) కార్యసాధక నిబంధనం (D) యత్నదోష అభ్యసనం

సమాధానం

(B) సామాజిక అభ్యసనం. బండూరా పిల్లలకు ఐదు నిమిషాల సినిమా చూపించారు, అందులో ఒక పెద్ద అబ్బాయి బోబో బొమ్మను దూకుడుగా కొడతాడు. దూకుడు, సహాయ ప్రవర్తన, మర్యాద వంటివి పిల్లలు ఇతరులను చూసే నేర్చుకుంటారని ఈ ప్రయోగం ద్వారా NCERT వివరిస్తుంది; ఇదే బండూరా సామాజిక అభ్యసన సిద్ధాంతం. కార్యసాధక నిబంధనంలో నేర్చుకోవడం సొంత ప్రవర్తనకు దొరికే పునర్బలకాల ద్వారా జరుగుతుంది, ఇక్కడ పిల్లలు కేవలం చూసి నేర్చుకున్నారు. అన్వేషణ అభ్యసనం బ్రూనర్‌ది, భావనా నిర్మాణంతో ముడిపడినది.

చింపాంజీలతో చేసిన సమస్య పరిష్కార ప్రయోగాల ఆధారంగా కోహ్లర్ ప్రతిపాదించిన అభ్యసన సిద్ధాంతం ఏది? (A) యత్నదోష అభ్యసనం (B) అన్వేషణ అభ్యసనం (C) సాధనాత్మక నిబంధనం (D) అంతర్దృష్టి అభ్యసనం

సమాధానం

(D) అంతర్దృష్టి అభ్యసనం. కోహ్లర్ చింపాంజీలతో సమస్య పరిష్కార ప్రయోగాలు చేసి అంతర్దృష్టి అభ్యసనాన్ని ప్రతిపాదించారు. యత్నదోష అభ్యసనం థార్న్‌డైక్‌ది, దానితో పాటు ఆయన అభ్యసన నియమాలు గుర్తుంచుకోవాలి. రెండూ సమస్య పరిష్కారంతో ముడిపడినవే కాబట్టి కోహ్లర్-థార్న్‌డైక్ జంట పరీక్షల్లో తరచుగా తికమక పెడుతుంది. సాధనాత్మక నిబంధనం స్కిన్నర్ కార్యసాధక నిబంధనానికే మరో పేరు, అన్వేషణ అభ్యసనం బ్రూనర్‌ది.

అభ్యాసకుడి కేంద్రిత విధానాన్ని మానవతావాద దృక్పథం నుంచి ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు? (A) రోజర్స్ (B) బ్రూనర్ (C) వైగోట్‌స్కీ (D) బండూరా

సమాధానం

(A) రోజర్స్. పేపర్-2A సిలబస్ అభ్యాసకుడి కేంద్రిత విధానాన్ని రోజర్స్‌తో జతగా ఇస్తుంది, దాని వెనక ఉన్నది మానవతావాద దృక్పథం. వైగోట్‌స్కీ పేరు నిర్మాణాత్మకతతో, బ్రూనర్ పేరు అన్వేషణ అభ్యసనం, భావనా నిర్మాణంతో ఉంది. బండూరా బోబో బొమ్మ ప్రయోగంతో సామాజిక అభ్యసనానికి ప్రతినిధి. ప్రతి సిద్ధాంతాన్ని దాని ప్రతిపాదకుడు, ఒక గుర్తుంచుకునే భావనతో కలిపి పట్టికగా రాసుకుంటే ఇలాంటి జత ప్రశ్నలు సులభంగా తేలిపోతాయి.

పేపర్-1 CDP సిలబస్‌లోని విద్యావేత్తల్లో సమ్మర్‌హిల్ పాఠశాలతో ముడిపడినవారు ఎవరు? (A) గిజుభాయ్ (B) మకరెంకో (C) A.S. నీల్ (D) జాన్ హోల్ట్

సమాధానం

(C) A.S. నీల్. పేపర్-1 సిలబస్ విద్యావేత్తల జాబితాలో A.S. నీల్ పేరు సమ్మర్‌హిల్‌తో కలిపి ఉంది. అదే జాబితాలో టొట్టో-చాన్ టోమోయె స్కూల్‌తో ముడిపడి ఉంది, కాబట్టి పాఠశాల పేర్లను వాటి విద్యావేత్తలతో జతగా గుర్తుంచుకోవాలి. గిజుభాయ్, మకరెంకో, జాన్ హోల్ట్, పాలో ఫ్రెయిరే కూడా పేపర్-1 జాబితాలోనే ఉన్నారు, కానీ సమ్మర్‌హిల్‌తో వారికి సంబంధం లేదు. ఈ విద్యావేత్తల పేర్లు పేపర్-1 కి ప్రత్యేకమైనవి, పేపర్-2 సిలబస్ వీటిని ఇవ్వలేదు.

FAQ

TET లో శిశు వికాసం-పెడగాజీకి ఎన్ని మార్కులు?

APTET పేపర్-1A, పేపర్-2A రెండింటిలోనూ ఈ విభాగానికి 30 ప్రశ్నలు, 30 మార్కులు. 2026 సిలబస్‌లో ఇదే విభాగంలో ICT కూడా ఉంది.

పేపర్-1, పేపర్-2 శిశు వికాస సిలబస్ ఒకటేనా?

కాదు. పేపర్-1 6-11 ఏళ్ల పిల్లలపై, D.El.Ed పాఠ్యప్రణాళిక ఆధారంగా ఉంటుంది. పేపర్-2 11-14 ఏళ్ల వయస్సుపై, B.Ed పాఠ్యప్రణాళిక ఆధారంగా ఉంటుంది, అందులో కౌమార దశ ప్రత్యేక యూనిట్.

శిశు వికాసానికి ఏ పుస్తకాలు చదవాలి?

APTET బులెటిన్ D.Ed/D.El.Ed తెలుగు అకాడమీ పుస్తకాలు (2014 నుంచి 2025 ఎడిషన్లు), SCERT D.El.Ed పుస్తకాలు (2019 ఎడిషన్లు) సూచిస్తుంది. పేపర్-2 కి B.Ed తెలుగు అకాడమీ పుస్తకాలు కూడా.

నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్, శిక్ష ఒకటేనా?

కాదు. నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ అసౌకర్యాన్ని తప్పించుకునే ప్రవర్తనను పెంచుతుంది. శిక్ష ప్రవర్తనను తగ్గిస్తుంది లేదా అణచివేస్తుంది.

TET శిశు వికాసం, పెడగాజీ: ఏ అంశాలు చదవాలి, ప్రశ్నలు ఎలా వస్తాయి?

పేపర్-1, పేపర్-2 లో CDP తేడా

విభాగం 1: వికాసం, వికాస సిద్ధాంతాలు

విభాగం 2: ప్రజ్ఞ, వ్యక్తిగత భేదాలు, వ్యక్తిత్వం

విభాగం 3: అభ్యసన సిద్ధాంతాలు, అన్వయ ప్రశ్నలకు పునాది

ఒక అన్వయ ప్రశ్నను ఎలా విశ్లేషించాలి

తరచుగా తికమక పెట్టే జంటలు

విభాగం 4, 5: బోధన, మూల్యాంకనం, ICT

ఏ పుస్తకాలు చదవాలి

నా అభిప్రాయం, ఒక పరిమితి

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

FAQ

TET లో శిశు వికాసం-పెడగాజీకి ఎన్ని మార్కులు?

పేపర్-1, పేపర్-2 శిశు వికాస సిలబస్ ఒకటేనా?

శిశు వికాసానికి ఏ పుస్తకాలు చదవాలి?

నెగటివ్ రీఇన్‌ఫోర్స్‌మెంట్, శిక్ష ఒకటేనా?

Sources