APPSC, TSPSC పరీక్షల్లో నార్మలైజేషన్ అంటే ఏమిటి? మార్కులు ఎలా మారుతాయి?

ఒకే నోటిఫికేషన్ పరీక్షను కంప్యూటర్ ఆధారంగా (CBRT) ఎన్నో సెషన్లలో, ఒక్కో సెషన్‌కు వేరే ప్రశ్నపత్రంతో నిర్వహించినప్పుడు, ప్రశ్నపత్రాల కఠినత్వంలో వచ్చే తేడాను సరిచేయడానికి మార్కులను ఒక గణాంక ఫార్ములాతో ఒకే స్థాయికి తీసుకురావడమే నార్మలైజేషన్. TGPSC, APPSC రెండూ తమ నోటిఫికేషన్లలో ఒకే ఫార్ములాను ప్రకటించాయి. ఇది ప్రతి సెషన్‌లోని టాప్ 0.1% అభ్యర్థుల సగటు, సెషన్ సగటు + ప్రామాణిక విచలనం (standard deviation) ఆధారంగా పనిచేస్తుంది; మెరిట్ లిస్ట్‌కు నార్మలైజ్డ్ మార్కులనే తీసుకుంటారు.

ఈ వ్యాసానికి ప్రధాన ఆధారాలు మూడు: TSPSC విడుదల చేసిన నార్మలైజేషన్ FAQ, TGPSC AEE నోటిఫికేషన్ నం. 01/G/RB/2026 లోని Annexure-VII, APPSC అసిస్టెంట్ స్టాటిస్టికల్ ఆఫీసర్ నోటిఫికేషన్ నం. 20/2026 లోని Annexure-V.

నార్మలైజేషన్ అంటే ఏమిటి?

రా స్కోర్, నార్మలైజ్డ్ స్కోర్

• మీరు ఇచ్చిన సరైన సమాధానాల సంఖ్య ఆధారంగా వచ్చే మార్కులు రా స్కోర్ (అసలు మార్కులు). ఆ రా స్కోర్‌పై ఫార్ములాను అమలు చేసిన తర్వాత వచ్చేది నార్మలైజ్డ్ స్కోర్ అని TSPSC FAQ నిర్వచిస్తుంది.
• నార్మలైజ్డ్ స్కోర్ మీ రా స్కోర్ కంటే ఎక్కువ కావచ్చు, తక్కువ కావచ్చు. ఇది మీ సెషన్ అభ్యర్థుల పనితీరు, మిగతా సెషన్ల అభ్యర్థుల పనితీరు నుంచి లెక్కించే గణాంక విలువలపై ఆధారపడుతుంది.

ఎందుకు అవసరం?

• ఒకే సిలబస్‌తో వేర్వేరు సెషన్లకు వేర్వేరు ప్రశ్నలు ఇస్తారు. అప్పుడు ఒక సెషన్ పేపర్ కఠినంగా, మరొకటి సులువుగా రావడం సహజం.
• దీంతో ఒకే సామర్థ్యం ఉన్న ఇద్దరు అభ్యర్థులకు, సెషన్ మారిందనే కారణంతోనే మార్కులు వేరుగా రావచ్చు. ఈ తేడాను సరిచేసి అందరికీ సమాన అవకాశం కల్పించడమే నార్మలైజేషన్ ఉద్దేశమని FAQ చెబుతుంది.

ఒకే పరీక్షను ఎన్నో సెషన్లలో ఎందుకు పెడతారు?

• కమిషన్ నోటిఫికేషన్లకు దరఖాస్తులు భారీగా వస్తాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పరీక్ష కేంద్రాల్లో కంప్యూటర్ల సంఖ్య పరిమితంగా ఉండటంతో అందరినీ ఒకేసారి కూర్చోబెట్టలేరు. అందుకే దరఖాస్తుల సంఖ్యను బట్టి పరీక్షను పలు సెషన్లలో పెడతారని TSPSC FAQ వివరిస్తుంది.
• ఇదే సమస్యను Current Science లో వచ్చిన పరిశోధన వ్యాసం కూడా ప్రస్తావిస్తుంది. ఎన్ని కంప్యూటర్లు ఉంటే అంతమందే ఒకేసారి రాయగలరు కాబట్టి, అభ్యర్థులను గుంపులుగా విభజించి, ఒక్కో గుంపుకు వేరే పేపర్ ఇవ్వాల్సి వస్తుందని ఆ వ్యాసం చెబుతుంది.
• అభ్యర్థులను సెషన్లకు యాదృచ్ఛికంగా (random) కేటాయిస్తారు కాబట్టి, ప్రతి సెషన్‌లో ప్రతిభ సమానంగా విస్తరించి ఉంటుందని భావిస్తారు. అలాంటప్పుడు ఒక సెషన్ మార్కులు మొత్తంగా ఎక్కువగా ఉంటే, దానికి ప్రధాన కారణం పేపర్ కఠినత్వంలో తేడా అని ఆ వ్యాసం తర్కిస్తుంది.

కమిషన్ నోటిఫికేషన్లు ఏం చెబుతున్నాయి?

పత్రం	నార్మలైజేషన్ గురించి చెప్పినది
TGPSC AEE (సివిల్), 01/G/RB/2026, తేదీ 02/06/2026	పారా 1.6: బహుళ సెషన్ల CBT స్కోర్లను నార్మలైజ్ చేస్తారు; నార్మలైజేషన్ తర్వాత ఫలితాలు పర్సంటైల్ ఆధారంగా ప్రకటిస్తారు; Annexure-VII లో ఫార్ములా
TSPSC గ్రూప్-I, 02/2024, తేదీ 19/02/2024	పారా 1.7: బహుళ సెషన్ల CBT స్కోర్ల నార్మలైజేషన్; పారా 1.6: ప్రిలిమ్స్ OMR లేదా CBRT లో ఏదో ఒక విధానంలో
APPSC ASO, 20/2026, తేదీ 13/10/2026	పారా 9.4: బహుళ సెషన్లలో CBT జరిగితే నార్మలైజేషన్, ఫలితాలు పర్సంటైల్ ఆధారంగా; Annexure-V లో ఫార్ములా
APPSC EO గ్రేడ్-III, 23/2026, తేదీ 16/10/2026	CBRT విధానం; పారా 9.4 లో అదే నిబంధన

• TGPSC తన Annexure-VII లో 2017 నుంచి వివిధ నియామకాలకు CBRT వాడుతున్నట్లు పేర్కొంది. జాతీయ, రాష్ట్ర స్థాయి ప్రముఖ సంస్థలు అనుసరించే నార్మలైజేషన్ ప్రక్రియనే తాము కూడా స్వీకరించామని చెబుతుంది.
• ఈ ఫార్ములాను కమిషన్ ఏర్పాటు చేసిన నిపుణుల కమిటీ సిఫారసు చేసిందని TGPSC, APPSC రెండు పత్రాలూ చెబుతున్నాయి. ఇదే ఫార్ములాను SSC, RRB వంటి సంస్థలు విస్తృతంగా వాడాయని TSPSC FAQ పేర్కొంది. అయితే కింద చూపిన RRB కొరిజెండం ప్రకారం, కనీసం CEN RRC-01/2019 కు RRB పర్సంటైల్ పద్ధతిని ప్రకటించింది.
• నార్మలైజేషన్‌పై తుది నిర్ణయం కమిషన్‌దేనని, అవసరాన్ని బట్టి నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం కమిషన్‌కే ఉందని రెండు కమిషన్ల నోటిఫికేషన్లు స్పష్టం చేస్తాయి.
• APPSC ASO బ్రీఫ్ నోటిఫికేషన్ (తేదీ 15/09/2026) లో ఫార్ములా లేదు; “అవసరమైన చోట నార్మలైజేషన్, వివరాలు తర్వాత ప్రకటిస్తాం” అని మాత్రమే ఉంది. ఆ తర్వాత వచ్చిన వివరమైన నోటిఫికేషన్‌ లో Annexure-V గా ఫార్ములా వచ్చింది. కాబట్టి ఫార్ములా కోసం ఎప్పుడూ వివరమైన నోటిఫికేషన్ చూడాలి.

అధికారిక ఫార్ములా

రెండు కమిషన్ల పత్రాల్లో ఉన్న ఫార్ములా ఇది:

M̂ij = [(M̄tg − Mqg) ÷ (M̄ti − Miq)] × (Mij − Miq) + Mqgm

గుర్తు	అర్థం (అధికారిక నిర్వచనం)
M̂ij	i వ షిఫ్ట్‌లోని j వ అభ్యర్థి నార్మలైజ్డ్ మార్కులు
Mij	i వ షిఫ్ట్‌లోని j వ అభ్యర్థి అసలు మార్కులు
M̄tg	అన్ని షిఫ్ట్‌లు కలిపి టాప్ 0.1% అభ్యర్థుల సగటు మార్కులు (అభ్యర్థుల సంఖ్యను పైకి రౌండ్ చేస్తారు)
M̄ti	i వ షిఫ్ట్‌లోని టాప్ 0.1% అభ్యర్థుల సగటు మార్కులు (పైకి రౌండ్)
Mqg	అన్ని షిఫ్ట్‌లు కలిపి అభ్యర్థుల సగటు + ప్రామాణిక విచలనం
Miq	i వ షిఫ్ట్ సగటు + ప్రామాణిక విచలనం
Mqgm	గరిష్ఠ సగటు, ప్రామాణిక విచలనం ఉన్న షిఫ్ట్‌కు సంబంధించిన విలువ (పత్రంలోని నిర్వచనం కింద చర్చించాం)

ఈ ఫార్ములా లోపల ఏం జరుగుతుంది?

• ప్రతి షిఫ్ట్‌కు రెండు గుర్తులు తీసుకుంటారు: ఆ షిఫ్ట్ “సగటు + SD” (మధ్యస్థ స్థాయికి కాస్త పైన), ఆ షిఫ్ట్ టాప్ 0.1% సగటు (అగ్రస్థాయి). ఈ రెండు గుర్తుల మధ్య దూరమే ఆ షిఫ్ట్ స్కేల్.
• బ్రాకెట్‌లోని భిన్నం మొత్తం పరీక్ష స్కేల్‌ను (M̄tg − Mqg) మీ షిఫ్ట్ స్కేల్‌తో (M̄ti − Miq) భాగిస్తుంది. మీ షిఫ్ట్‌లో టాప్ 0.1% సగటుకు, సగటు + SD కి మధ్య దూరం మొత్తం పరీక్షతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉంటే ఈ భిన్నం ఒకటి కంటే పెద్దదవుతుంది; ఎక్కువగా ఉంటే ఒకటి కంటే చిన్నదవుతుంది. పేపర్ కఠినమైనదైనా, ఈ దూరం మారకపోతే భిన్నం ఒకటే; అప్పుడు సర్దుబాటు Miq ను తీసివేయడం ద్వారా జరుగుతుంది.
• (Mij − Miq) అంటే మీరు మీ షిఫ్ట్ “సగటు + SD” కంటే ఎంత పైన లేదా కింద ఉన్నారో చెప్పే దూరం. దాన్ని భిన్నంతో గుణించి, చివర ఒక స్థిర విలువ కలుపుతారు.
• ఫలితం ఏమిటంటే, ఏ షిఫ్ట్‌లోనైనా టాప్ 0.1% సగటు స్థాయిలో ఉన్నవారు ఒకే నార్మలైజ్డ్ స్థాయికి చేరతారు. లెక్కలోకి వచ్చేది మీ షిఫ్ట్ స్కేల్‌పై మీ స్థానం.

Mqgm నిర్వచనంపై ఒక గమనిక

• పత్రాల్లో Mqgm ను “అన్ని షిఫ్ట్‌లు కలిపి చూస్తే గరిష్ఠ సగటు, ప్రామాణిక విచలనం ఉన్న షిఫ్ట్‌లోని అభ్యర్థుల సగటు మార్కుల మొత్తం” అని రాశారు. ఈ వాక్యం స్పష్టంగా లేదు; దీన్ని ఎలా లెక్కిస్తారో పత్రాలు ఉదాహరణతో చూపలేదు.
• Current Science వ్యాసం ఇదే రూపంలోని సూత్రాన్ని “g-score” పద్ధతి అని పిలిచి, GATE, CAT లకు భారత్‌లో వాడుతున్నారని చెబుతుంది. ఆ వ్యాసం సూత్రంలో చివర కలిపేది అందరి సగటు + SD, అంటే Mqg నే.
• కాబట్టి Mqgm, Mqg ఒకటే అని పత్రాలు ఎక్కడా చెప్పలేదు. కింది ఉదాహరణలో మాత్రమే Mqgm ను Mqg కు సమానంగా తీసుకున్నాం; అది మా ఊహ (assumption) మాత్రమే, అధికారిక నిర్వచనం కాదు. ఈ ఊహ తప్పైతే నార్మలైజ్డ్ మార్కుల విలువలు మారతాయి.
• అయితే Mqgm మొత్తం పరీక్షకు ఒకే విలువ, అందరికీ కలిపేది ఒకటే కాబట్టి, అది ర్యాంకుల క్రమాన్ని మార్చదు. ఎవరు ఎవరికంటే ముందున్నారు అనేది బ్రాకెట్‌లోని భాగమే నిర్ణయిస్తుంది.

ఒక ఉదాహరణ (ఊహాత్మక సంఖ్యలు)

కింది సంఖ్యలన్నీ లెక్క అర్థం కావడానికి నేను ఊహించినవి (illustrative), ఏ కమిషన్ పరీక్షవీ కావు. చివర కలిపే Mqgm విలువను, పై గమనికలో చెప్పిన ఊహ ప్రకారం, Mqg కు సమానంగా (85) తీసుకున్నాను. కమిషన్ అసలు లెక్కలో ఈ విలువ వేరుగా ఉండవచ్చు.

• మొత్తం పరీక్షలో టాప్ 0.1% సగటు (M̄tg) 132, అందరి సగటు + SD (Mqg) 85 అనుకుందాం. పరీక్ష రెండు షిఫ్ట్‌లలో జరిగింది.
• షిఫ్ట్-1 పేపర్ కఠినం: టాప్ 0.1% సగటు 120, సగటు + SD 80. భిన్నం = (132 − 85) ÷ (120 − 80) = 47 ÷ 40 = 1.175.
• షిఫ్ట్-1 లో అభ్యర్థి A కి 100 మార్కులు వచ్చాయి. నార్మలైజ్డ్ మార్కు = 1.175 × (100 − 80) + 85 = 23.5 + 85 = 108.5.
• షిఫ్ట్-2 పేపర్ సులువు: టాప్ 0.1% సగటు 140, సగటు + SD 90. భిన్నం = 47 ÷ 50 = 0.94.
• షిఫ్ట్-2 లో అభ్యర్థి B కి 104 మార్కులు వచ్చాయి. నార్మలైజ్డ్ మార్కు = 0.94 × (104 − 90) + 85 = 13.16 + 85 = 98.16.
• రా మార్కుల్లో B ముందున్నాడు, కానీ నార్మలైజేషన్ తర్వాత A ముందుకు వచ్చాడు. కారణం: కఠినమైన పేపర్‌లో A తన షిఫ్ట్ సగటు + SD కంటే 20 మార్కులు పైన ఉన్నాడు; సులువైన పేపర్‌లో B 14 మార్కులే పైన ఉన్నాడు.
• సరిచూసుకోవడానికి (ఇదే ఊహ కింద): షిఫ్ట్-1 లో టాప్ 0.1% సగటు 120 ఉన్నవారికి 1.175 × 40 + 85 = 132 వస్తుంది. షిఫ్ట్-2 లో 140 ఉన్నవారికి 0.94 × 50 + 85 = 132 వస్తుంది. రెండు షిఫ్ట్‌ల అగ్రస్థాయి ఒకే చోటికి చేరింది.
• నిబంధన ప్రకారం ఈ లెక్క ఐదు దశాంశ స్థానాల వరకు చేస్తారు, అంటే 108.50000, 98.16000 గా నమోదవుతాయి.

పేపర్లు, దశాంశాలు, అసాధారణ ఫలితాలు

పేపర్ల వారీగా విడిగా

• సిలబస్, మార్కుల విధానం, సబ్జెక్టు ఒకేలా ఉన్న సెషన్లకు మాత్రమే ఫార్ములా అమలు చేస్తారు. జనరల్ స్టడీస్ & జనరల్ ఎబిలిటీ (GSGA) పేపర్‌ను, సబ్జెక్టు పేపర్‌ను విడివిడిగా నార్మలైజ్ చేసి, తర్వాత ఆ నార్మలైజ్డ్ మార్కులను కలిపి మొత్తం మార్కులు తీస్తారని TSPSC FAQ చెబుతుంది.

మెరిట్ లిస్ట్‌కు ఏ మార్కులు?

• నార్మలైజ్డ్ మార్కులను ఐదు దశాంశ స్థానాల వరకు లెక్కిస్తారు. అవి అసలు మార్కులకు భిన్నంగా ఉండవచ్చు.
• జనరల్ ర్యాంకింగ్ లిస్ట్ (GRL) తయారీకి నార్మలైజ్డ్ మార్కులను మాత్రమే తీసుకుంటారని రెండు కమిషన్ల Annexure లు చెబుతాయి.

నెగెటివ్, గరిష్ఠం దాటిన మార్కులు

• సులువైన సెషన్‌లో చాలా పేలవంగా రాసిన అభ్యర్థికి నార్మలైజేషన్ తర్వాత నెగెటివ్ మార్కులు రావచ్చు. కఠినమైన సెషన్‌లో అద్భుతంగా రాసిన అభ్యర్థికి గరిష్ఠ మార్కుల కంటే ఎక్కువ రావచ్చు.
• మొత్తం ప్రక్రియ కంప్యూటర్ అల్గారిథమ్ ద్వారా జరుగుతుందని, మనుషుల జోక్యం ఉండదని FAQ పేర్కొంది.

చివరి సెషన్‌లో అంతరాయం వస్తే

• TSPSC గ్రూప్-I నోటిఫికేషన్ 02/2024 పారా 5.22 ప్రకారం, ఏదైనా కేంద్రంలో పరీక్షకు అంతరాయం కలిగితే ఆ అభ్యర్థులకు మాత్రమే కొత్త సెషన్‌తో పాటు మళ్లీ పరీక్ష పెడతారు.
• అంతరాయం చివరి సెషన్‌లో జరిగితే, ఆ అభ్యర్థుల మార్కుల నార్మలైజేషన్ విధానాన్ని కమిషన్ ఏర్పాటు చేసే నిపుణుల కమిటీ నిర్ణయిస్తుంది. ఆ కమిటీ నిర్ణయమే అంతిమం.

ఏ పరీక్షలకు వర్తిస్తుంది, ఏవాటికి కనిపించదు?

పరీక్ష (నోటిఫికేషన్)	విధానం	నార్మలైజేషన్ నిబంధన
APPSC ASO (20/2026)	CBRT, ఒకే దశ, స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ లేదు	ఉంది (పారా 9.4, Annexure-V)
APPSC EO గ్రేడ్-III (23/2026)	CBRT	ఉంది (పారా 9.4, Annexure-V)
TGPSC AEE సివిల్ (01/G/RB/2026)	OMR లేదా CBRT, కమిషన్ నిర్ణయం	ఉంది (పారా 1.6, Annexure-VII)
TSPSC గ్రూప్-I (02/2024)	ప్రిలిమ్స్ OMR లేదా CBRT; మెయిన్స్ డిస్క్రిప్టివ్	ఉంది, CBT బహుళ సెషన్లకు (పారా 1.7)
APPSC గ్రూప్-I (07/2026)	స్క్రీనింగ్ ఆఫ్‌లైన్ OMR; మెయిన్స్ డిస్క్రిప్టివ్	నోటిఫికేషన్‌లో కనిపించలేదు
APPSC గ్రూప్-II (37/2026)	స్క్రీనింగ్ ఆఫ్‌లైన్ OMR	బ్రీఫ్ నోటిఫికేషన్‌లో కనిపించలేదు

• APPSC గ్రూప్-I నోటిఫికేషన్ 07/2026 పారా 1.5, APPSC గ్రూప్-II బ్రీఫ్ నోటిఫికేషన్ 37/2026 రెండూ స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ ఆఫ్‌లైన్‌లో OMR ఆధారంగా జరుగుతుందని చెబుతున్నాయి. వాటి పాఠంలో నార్మలైజేషన్ పదం కనిపించలేదు.
• APPSC EO గ్రేడ్-III నోటిఫికేషన్ పరీక్షను ఆన్‌లైన్ CBRT విధానంలో నిర్వహిస్తామని, బహుళ సెషన్లు అయితే నార్మలైజేషన్ ఉంటుందని చెబుతుంది.
• “నిబంధన ఉంది” అంటే “నార్మలైజేషన్ తప్పకుండా జరుగుతుంది” అని కాదు. పరీక్ష నిజంగా ఒకటి కంటే ఎక్కువ సెషన్లలో జరిగితేనే అది అమలవుతుంది.
• ఈ పరీక్షల విధానం వివరాలు APPSC గ్రూప్-2 పరీక్ష విధానం, TSPSC గ్రూప్-2 పరీక్ష విధానం వ్యాసాల్లో ఉన్నాయి.

పర్సంటైల్ పద్ధతితో తేడా

RRB పర్సంటైల్ పద్ధతి

• రైల్వే రిక్రూట్‌మెంట్ బోర్డుల కొరిజెండం నం. 4 (తేదీ 07.04.2022) CEN RRC-01/2019 కు బహుళ సెషన్ల పేపర్లకు “పర్సంటైల్ స్కోర్ ఆధారిత నార్మలైజేషన్” వాడతామని ప్రకటించింది.
• అక్కడ ఇద్దరికి ఒకే పర్సంటైల్ వస్తే, వయసులో పెద్దవారిని ముందు ఉంచుతారు; వయసు కూడా సమానమైతే పేరులోని అక్షర క్రమం చూస్తారు.

పర్సంటైల్ (p-score) ఎలా లెక్కిస్తారు?

• Current Science వ్యాసం ప్రకారం, ఒక షిఫ్ట్‌లో s మార్కులకు సమానంగా లేదా తక్కువగా స్కోర్ చేసిన అభ్యర్థుల సంఖ్యను, ఆ షిఫ్ట్‌కు హాజరైన మొత్తం అభ్యర్థుల సంఖ్యతో భాగిస్తే వచ్చేదే p-score. ప్రతి షిఫ్ట్ టాపర్‌కు ఇది ఒకటి అవుతుంది.
• ఈ పద్ధతి మార్కుల పంపిణీ ఒక నిర్దిష్ట ఆకారంలో ఉండాలని ఊహించదు. అదే దీని బలం అని వ్యాసం చెబుతుంది.

ఏ పద్ధతి మెరుగు?

• ఆ వ్యాసం z-score, w-score, g-score, p-score అనే నాలుగు పద్ధతులను సిమ్యులేషన్‌లో పోల్చింది. రెండు గుంపులు, సాధారణ (normal) పంపిణీ ఉన్న సందర్భంలో p-score సగటు విచలనం 0.2 మాత్రమే కాగా, g-score విచలనం 17 కంటే ఎక్కువ వచ్చింది.
• వ్యాసం తుది సిఫారసు: ప్రతి గుంపులో పర్సంటైల్ స్కోర్‌నే ప్రామాణీకరణకు వాడాలి. APPSC, TGPSC ప్రకటించిన ఫార్ములా రూపంలో g-score కు దగ్గరగా ఉంది, p-score కు కాదు.

తరచూ కలిగే గందరగోళాలు

• “పర్సంటైల్ ఆధారంగా ఫలితాలు” అంటే ఫార్ములా పర్సంటైల్ అని కాదు. నోటిఫికేషన్లు ఫలితాలు పర్సంటైల్ ఆధారంగా ప్రకటిస్తామని చెప్పినా, Annexure లో ఉన్న ఫార్ములా సగటు + SD, టాప్ 0.1% సగటుపై ఆధారపడుతుంది. ఆ పర్సంటైల్‌ను ఎలా లెక్కిస్తారో పత్రాలు వివరించలేదు.
• నార్మలైజేషన్ అందరి మార్కులనూ పెంచదు. TSPSC FAQ ప్రకారం రా మార్కులతో పోలిస్తే నార్మలైజ్డ్ మార్కులు తగ్గవచ్చు, పెరగవచ్చు కూడా; అది మీ సెషన్, ఇతర సెషన్ల గణాంకాలపై ఆధారపడుతుంది.
• నిబంధన CBT బహుళ సెషన్ల గురించే. నోటిఫికేషన్లలోని నార్మలైజేషన్ నిబంధన కంప్యూటర్ ఆధారిత పరీక్షలు బహుళ సెషన్లలో జరిగినప్పుడు వర్తిస్తుందని మాత్రమే చెబుతుంది; OMR పరీక్షల గురించి అది ఏమీ చెప్పదు.
• టాప్ 0.1% రెండు రకాలు. M̄tg అన్ని షిఫ్ట్‌లు కలిపి, M̄ti మీ షిఫ్ట్‌లో మాత్రమే. అలాగే Mqg అందరిదీ, Miq మీ షిఫ్ట్‌దీ.

రెండు కమిషన్ల పరీక్షలకు కలిపి ఎలా సిద్ధం కావాలో APPSC, TSPSC కలిపి ప్రిపరేషన్ వ్యాసంలో ఉంది. APPSC నోటిఫికేషన్ల జాబితా APPSC పరీక్షల పేజీ లో చూడవచ్చు.

నా సూచన, ఒక పరిమితి

నా సూచన: CBT పరీక్ష రాసిన తర్వాత “నా సెషన్ కఠినంగా వచ్చింది, నేను వెనుకబడ్డాను” అని ఆందోళన పడకండి. పై ఉదాహరణ చూపినట్లు, ఫార్ములా మీ అసలు మార్కును మీ షిఫ్ట్ గణాంకాలతో (సగటు + SD, టాప్ 0.1% సగటు) పోల్చి మీ స్థానాన్ని చూస్తుంది. కీ వచ్చాక మీ రా స్కోర్‌ను మాత్రమే లెక్కించండి. సోషల్ మీడియాలో తిరిగే “నార్మలైజ్డ్ అంచనాలు” పనికిరావు. అందరి సగటు, SD, టాప్ 0.1% సగటు కమిషన్ దగ్గర మాత్రమే ఉంటాయి. ఆ డేటా లేకుండా చేసే ఏ అంచనా అయినా ఊహ మాత్రమే.

పరిమితి: ఈ వ్యాసం కమిషన్ పత్రాలు చెప్పినంత వరకే వెళ్లగలదు. Mqgm నిర్వచనం స్పష్టంగా లేదు. “పర్సంటైల్ ఆధారంగా ఫలితాలు” అనే మాటకు, సగటు + SD ఫార్ములాకు మధ్య సంబంధాన్ని కూడా పత్రాలు వివరించలేదు. ఈ విషయంలో మీ పరీక్ష వివరమైన నోటిఫికేషన్, ఫలితాల సమయంలో వచ్చే వెబ్ నోట్‌నే అంతిమంగా తీసుకోండి. SSC ప్రస్తుత అధికారిక నోటీసును నేను నేరుగా చదవలేకపోయాను, అందుకే SSC పద్ధతిని ఇక్కడ వివరించలేదు.

ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు

1. TSPSC FAQ ప్రకారం ఒకే నోటిఫికేషన్ పరీక్షను పలు సెషన్లలో నిర్వహించడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి? (A) ప్రతి సెషన్‌కు వేరే సిలబస్ ఇవ్వాల్సి రావడం (B) జిల్లాల వారీగా వేర్వేరు రోజుల్లో పరీక్ష పెట్టాలనే నిబంధన (C) పేపర్ లీక్ జరిగితే మళ్లీ పరీక్ష పెట్టే వీలు కోసం (D) దరఖాస్తులు ఎక్కువై, కేంద్రాల్లో కంప్యూటర్లు పరిమితంగా ఉండటం

సమాధానం

(D) దరఖాస్తులు ఎక్కువై, కేంద్రాల్లో కంప్యూటర్లు పరిమితంగా ఉండటం. కమిషన్ నోటిఫికేషన్లకు భారీగా దరఖాస్తులు వస్తాయని, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పరీక్ష కేంద్రాల్లో కంప్యూటర్ల లభ్యత పరిమితంగా ఉండటంతో పరీక్షను పలు సెషన్లలో పెడతారని TSPSC FAQ చెబుతుంది. సెషన్లు మారినా సిలబస్ మాత్రం ఒకటే; మారేది ప్రశ్నలు మాత్రమే. అందుకే “వేరే సిలబస్” అనే ఆప్షన్ తప్పు. ఎంతమందికి కంప్యూటర్లు ఉంటే అంతమందే ఒకేసారి రాయగలరనే ఇదే పరిమితిని Current Science వ్యాసం కూడా ప్రస్తావిస్తుంది.

2. పలు సెషన్ల CBT లో నార్మలైజేషన్ అవసరమవడానికి నేరుగా కారణమైన అంశం ఏది? (A) వేర్వేరు సెషన్ల ప్రశ్నపత్రాల కఠినత్వంలో తేడా రావడం (B) వేర్వేరు సెషన్లలో అభ్యర్థుల సంఖ్య వేరుగా ఉండటం (C) వేర్వేరు సెషన్లకు మార్కుల విధానం వేరుగా ఉండటం (D) వేర్వేరు సెషన్లలో పరీక్ష సమయం వేరుగా ఉండటం

సమాధానం

(A) వేర్వేరు సెషన్ల ప్రశ్నపత్రాల కఠినత్వంలో తేడా రావడం. ఒకే సిలబస్‌తో వేర్వేరు సెషన్లకు వేర్వేరు ప్రశ్నలు ఇస్తారు కాబట్టి ఒక పేపర్ కఠినంగా, మరొకటి సులువుగా రావచ్చు. దీనివల్ల ఒకే సామర్థ్యం ఉన్న అభ్యర్థులకు మార్కులు వేరుగా రావచ్చు; ఈ తేడాను సరిచేయడానికే గణాంక నార్మలైజేషన్ వాడతారని TSPSC FAQ చెబుతుంది. మార్కుల విధానం వేరుగా ఉంటే ఆ సెషన్లను అసలు కలిపి నార్మలైజ్ చేయరు; ఫార్ములా సిలబస్, మార్కుల విధానం, సబ్జెక్టు ఒకేలా ఉన్న సెషన్లకే వర్తిస్తుంది. పరీక్ష సమయం లేదా అభ్యర్థుల సంఖ్య తేడాను నార్మలైజేషన్‌కు కారణంగా FAQ ఎక్కడా చెప్పలేదు.

3. APPSC, TGPSC ఫార్ములాలో M̄ti దేనిని సూచిస్తుంది? (A) అన్ని షిఫ్ట్‌లు కలిపి టాప్ 0.1% అభ్యర్థుల సగటు మార్కులు (B) i వ షిఫ్ట్‌లోని అభ్యర్థుల సగటు, ప్రామాణిక విచలనం మొత్తం (C) i వ షిఫ్ట్‌లోని టాప్ 0.1% అభ్యర్థుల సగటు మార్కులు (D) అన్ని షిఫ్ట్‌లు కలిపి అభ్యర్థుల సగటు, ప్రామాణిక విచలనం మొత్తం

సమాధానం

(C) i వ షిఫ్ట్‌లోని టాప్ 0.1% అభ్యర్థుల సగటు మార్కులు. ఫార్ములాలో రెండు రకాల టాప్ 0.1% విలువలు ఉన్నాయి: M̄tg అన్ని షిఫ్ట్‌లు కలిపి, M̄ti ఆ ఒక్క షిఫ్ట్‌కు సంబంధించినది. రెండింటిలోనూ అభ్యర్థుల సంఖ్యను పైకి రౌండ్ చేస్తారని పత్రాలు చెబుతాయి. సగటు + ప్రామాణిక విచలనం అనేది వేరే గుర్తు; షిఫ్ట్‌కైతే Miq, మొత్తం పరీక్షకైతే Mqg. హారంలో M̄ti − Miq రావడం వల్ల ఆ షిఫ్ట్ సొంత స్కేల్ లెక్కలోకి వస్తుంది.

4. ఊహాత్మక ఉదాహరణలో మొత్తం టాప్ 0.1% సగటు 132, అందరి సగటు + SD 85; చివర కలిపే Mqgm విలువను 85 గా ఇచ్చారు. కఠినమైన షిఫ్ట్‌లో టాప్ 0.1% సగటు 120, సగటు + SD 80. ఆ షిఫ్ట్‌లో 100 రా మార్కులు వచ్చిన అభ్యర్థి నార్మలైజ్డ్ మార్కు ఎంత? (A) 98.16 (B) 132 (C) 108.5 (D) 100

సమాధానం

(C) 108.5. మొదట భిన్నం లెక్కిస్తే (132 − 85) ÷ (120 − 80) = 47 ÷ 40 = 1.175 వస్తుంది. తర్వాత అభ్యర్థి తన షిఫ్ట్ సగటు + SD కంటే ఎంత పైన ఉన్నాడో చూడాలి: 100 − 80 = 20. దీన్ని భిన్నంతో గుణిస్తే 23.5, దానికి 85 కలిపితే 108.5 వస్తుంది. 98.16 అనేది సులువైన షిఫ్ట్‌లో 104 మార్కులు వచ్చిన మరో అభ్యర్థి ఫలితం; 132 ఆ షిఫ్ట్ టాప్ 0.1% సగటు ఉన్నవారికి వచ్చే విలువ. ఇక్కడ 85 ను ప్రశ్నలోనే ఇచ్చారు; అసలు పరీక్షలో Mqgm విలువను కమిషన్ లెక్కిస్తుంది.

5. GSGA పేపర్, సబ్జెక్టు పేపర్ ఉన్న CBT పరీక్షలో TSPSC FAQ ప్రకారం నార్మలైజేషన్ ఎలా జరుగుతుంది? (A) రెండు పేపర్ల రా మార్కులు కలిపి మొత్తంపై ఒకేసారి ఫార్ములా అమలు చేస్తారు (B) సబ్జెక్టు పేపర్‌కు మాత్రమే ఫార్ములా అమలు చేసి GSGA ను అలాగే ఉంచుతారు (C) GSGA పేపర్‌కు మాత్రమే ఫార్ములా అమలు చేసి సబ్జెక్టు పేపర్‌ను అలాగే ఉంచుతారు (D) రెండు పేపర్లను విడిగా నార్మలైజ్ చేసి తర్వాత నార్మలైజ్డ్ మార్కులు కలుపుతారు

సమాధానం

(D) రెండు పేపర్లను విడిగా నార్మలైజ్ చేసి తర్వాత నార్మలైజ్డ్ మార్కులు కలుపుతారు. సిలబస్, మార్కుల విధానం, సబ్జెక్టు ఒకేలా ఉన్న సెషన్లకు మాత్రమే ఫార్ములా అమలవుతుందని TSPSC FAQ చెబుతుంది. GSGA, సబ్జెక్టు పేపర్ల సిలబస్ వేరు కాబట్టి వాటిని కలిపి ఒకే లెక్కలో పెట్టరు. ప్రతి పేపర్‌ను దాని సెషన్ల మధ్య విడిగా నార్మలైజ్ చేసి, ఆ తర్వాత రెండు నార్మలైజ్డ్ మార్కులను కలిపి మొత్తం తీస్తారు. ఏ పేపర్‌నూ నార్మలైజేషన్ నుంచి మినహాయించినట్లు FAQ చెప్పలేదు.

6. కఠినమైన సెషన్‌లో అద్భుతంగా రాసిన అభ్యర్థి విషయంలో నార్మలైజేషన్ తర్వాత ఏం జరగవచ్చని TSPSC FAQ చెబుతుంది? (A) మార్కులు గరిష్ఠ మార్కుల వద్దే ఆగిపోతాయి (B) గరిష్ఠ మార్కుల కంటే ఎక్కువ మార్కులు రావచ్చు (C) రా మార్కులే మార్పు లేకుండా కొనసాగుతాయి (D) మార్కుల బదులు ర్యాంకు మాత్రమే ఇస్తారు

సమాధానం

(B) గరిష్ఠ మార్కుల కంటే ఎక్కువ మార్కులు రావచ్చు. నార్మలైజేషన్ తర్వాత మార్కులు సున్నా కంటే తక్కువ, గరిష్ఠం కంటే ఎక్కువ రావడానికి అవకాశం ఉందని FAQ స్పష్టంగా ఒప్పుకుంటుంది. దీనికి వ్యతిరేకంగా, సులువైన సెషన్‌లో చాలా పేలవంగా రాసినవారికి నెగెటివ్ మార్కులు రావచ్చు. మార్కులను గరిష్ఠం వద్ద ఆపుతారనే నిబంధన ఏ పత్రంలోనూ లేదు.

7. APPSC గ్రూప్-I నోటిఫికేషన్ 07/2026 పారా 1.5 ప్రకారం స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ ఏ విధానంలో జరుగుతుంది? (A) ఆఫ్‌లైన్‌లో, OMR ఆధారంగా, ఆబ్జెక్టివ్ రూపంలో (B) ఆన్‌లైన్ CBRT లో, బహుళ సెషన్లలో (C) డిస్క్రిప్టివ్ రూపంలో, ఆఫ్‌లైన్‌లో (D) ఆన్‌లైన్ CBRT లో, ఒకే సెషన్‌లో

సమాధానం

(A) ఆఫ్‌లైన్‌లో, OMR ఆధారంగా, ఆబ్జెక్టివ్ రూపంలో. APPSC గ్రూప్-I 07/2026 పారా 1.5 స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ (ఆబ్జెక్టివ్) ఆఫ్‌లైన్‌లో OMR ఆధారంగా జరుగుతుందని చెబుతుంది; డిస్క్రిప్టివ్ రూపం మెయిన్స్‌కు సంబంధించినది. APPSC నోటిఫికేషన్లలో నార్మలైజేషన్ నిబంధన “కంప్యూటర్ ఆధారిత పరీక్షలు బహుళ సెషన్లలో జరిగితే” అనే షరతుతో వస్తుంది. ASO, EO గ్రేడ్-III వంటి CBRT నోటిఫికేషన్లలో అది పారా 9.4 గా కనిపిస్తుంది; గ్రూప్-I 07/2026 పాఠంలో ఆ పదం కనిపించలేదు. స్క్రీనింగ్ CBRT కాదు కాబట్టి B, D ఆప్షన్లు నోటిఫికేషన్‌కు విరుద్ధం.

8. APPSC, TGPSC Annexure ల ప్రకారం జనరల్ ర్యాంకింగ్ లిస్ట్ (GRL) తయారీకి ఏ మార్కులు తీసుకుంటారు, వాటిని ఎంత కచ్చితత్వంతో లెక్కిస్తారు? (A) రా మార్కులు, పూర్ణ సంఖ్యలుగా (B) రా, నార్మలైజ్డ్ మార్కుల సగటు, రెండు దశాంశాల వరకు (C) పర్సంటైల్ స్కోర్, పూర్ణ సంఖ్యలుగా (D) నార్మలైజ్డ్ మార్కులు మాత్రమే, ఐదు దశాంశాల వరకు

సమాధానం

(D) నార్మలైజ్డ్ మార్కులు మాత్రమే, ఐదు దశాంశాల వరకు. రెండు కమిషన్ల Annexure లలోని N.B. లో మూడు అంశాలు ఉన్నాయి: నార్మలైజ్డ్ మార్కులు ఐదు దశాంశ స్థానాల వరకు లెక్కిస్తారు, అవి అసలు మార్కులకు భిన్నంగా ఉండవచ్చు, GRL తయారీకి నార్మలైజ్డ్ మార్కులే తీసుకుంటారు. రా మార్కులు, నార్మలైజ్డ్ మార్కుల సగటు అనే పద్ధతి ఏ పత్రంలోనూ లేదు. నోటిఫికేషన్లు ఫలితాలు పర్సంటైల్ ఆధారంగా ప్రకటిస్తామని చెప్పినా, GRL కు సంబంధించి Annexure చెప్పింది నార్మలైజ్డ్ మార్కుల గురించే.

9. TSPSC గ్రూప్-I నోటిఫికేషన్ 02/2024 ప్రకారం, చివరి సెషన్‌లో పరీక్షకు అంతరాయం వచ్చి కొందరికి మళ్లీ పరీక్ష పెడితే, వారి మార్కుల నార్మలైజేషన్ విధానాన్ని ఎవరు నిర్ణయిస్తారు? (A) కమిషన్ ఏర్పాటు చేసే నిపుణుల కమిటీ (B) సంబంధిత కేంద్రం చీఫ్ సూపరింటెండెంట్ (C) పరీక్ష నిర్వహించే సాంకేతిక సంస్థ (D) రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సాధారణ పరిపాలన శాఖ

సమాధానం

(A) కమిషన్ ఏర్పాటు చేసే నిపుణుల కమిటీ. పారా 5.22 ప్రకారం అంతరాయం కలిగిన అభ్యర్థులకు మాత్రమే కొత్త సెషన్‌తో పాటు మళ్లీ పరీక్ష పెడతారు. అంతరాయం చివరి సెషన్‌లో జరిగితే ఆ అభ్యర్థుల మార్కుల నార్మలైజేషన్ విధానాన్ని కమిషన్ ఏర్పాటు చేసే నిపుణుల కమిటీ నిర్ణయిస్తుంది, ఆ నిర్ణయమే అంతిమం. సాధారణ ఫార్ములాను కూడా నిపుణుల కమిటీయే సిఫారసు చేసిందని Annexure-VII చెబుతుంది.

10. Current Science (2020) వ్యాసం సిమ్యులేషన్ల ఆధారంగా ప్రామాణీకరణకు ఏ పద్ధతిని సిఫారసు చేసింది? (A) ప్రతి గుంపులో సగటు, SD ఆధారిత z-score (B) టాప్ 0.1% సగటు, సగటు + SD ఆధారిత g-score (C) గుంపుల సగటు, SD ఆధారిత w-score (D) ప్రతి గుంపులో పర్సంటైల్ ఆధారిత p-score

సమాధానం

(D) ప్రతి గుంపులో పర్సంటైల్ ఆధారిత p-score. వ్యాసం నాలుగు పద్ధతులను పోల్చి, పర్సంటైల్ ఆధారిత p-score అన్నింటికంటే బాగా పనిచేసిందని చూపింది; రెండు గుంపులు, సాధారణ పంపిణీ సందర్భంలో దాని సగటు విచలనం 0.2 మాత్రమే. అదే సందర్భంలో g-score విచలనం 17 కంటే ఎక్కువ వచ్చింది. p-score మార్కుల పంపిణీ ఆకారంపై ఎలాంటి ఊహ చేయదు, అందుకే వేర్వేరు పంపిణీలలోనూ నిలకడగా పనిచేసింది. APPSC, TGPSC ఫార్ములా రూపంలో g-score కు దగ్గరగా ఉండటం వల్ల ఈ రెండింటి తేడా తెలుసుకోవడం ఉపయోగకరం.

11. RRB కొరిజెండం నం. 4 (CEN RRC-01/2019) ప్రకారం ఇద్దరు అభ్యర్థులకు ఒకే నార్మలైజ్డ్ పర్సంటైల్ స్కోర్ వస్తే మెరిట్ స్థానం ఎలా నిర్ణయిస్తారు? (A) మొదట వయసులో చిన్నవారు, తర్వాత పేరు అక్షర క్రమం (B) మొదట రా మార్కులు, తర్వాత వయసులో పెద్దవారు (C) మొదట వయసులో పెద్దవారు, తర్వాత పేరు అక్షర క్రమం (D) మొదట పేరు అక్షర క్రమం, తర్వాత వయసులో పెద్దవారు

సమాధానం

(C) మొదట వయసులో పెద్దవారు, తర్వాత పేరు అక్షర క్రమం. ఈ కొరిజెండం బహుళ సెషన్ల పేపర్లకు పర్సంటైల్ స్కోర్ ఆధారిత నార్మలైజేషన్ వాడతామని ప్రకటించింది. ఒకే పర్సంటైల్ వచ్చిన ఇద్దరిలో వయసులో పెద్దవారిని ఎక్కువ మెరిట్‌లో ఉంచుతారు. వయసు కూడా సమానమైతే పేరు అక్షర క్రమాన్ని (A నుంచి Z) చూస్తారు. రా మార్కులను టై తెంచడానికి వాడతారని కొరిజెండం చెప్పలేదు; క్రమం వయసు, తర్వాత పేరు మాత్రమే.

FAQ

ప్రతి APPSC, TSPSC పరీక్షకు నార్మలైజేషన్ ఉంటుందా?

లేదు. నోటిఫికేషన్లలోని నార్మలైజేషన్ నిబంధన కంప్యూటర్ ఆధారిత పరీక్ష ఒకటి కంటే ఎక్కువ సెషన్లలో జరిగినప్పుడు వర్తిస్తుంది. APPSC గ్రూప్-1 (07/2026), గ్రూప్-2 (37/2026, బ్రీఫ్ నోటిఫికేషన్) స్క్రీనింగ్ టెస్ట్‌లు OMR ఆధారంగా ఆఫ్‌లైన్‌లో జరుగుతాయి; వాటి నోటిఫికేషన్ల పాఠంలో నార్మలైజేషన్ నిబంధన కనిపించలేదు.

నార్మలైజేషన్ తర్వాత మార్కులు తగ్గుతాయా?

తగ్గవచ్చు, పెరగవచ్చు కూడా. మీ సెషన్ అభ్యర్థుల పనితీరు, ఇతర సెషన్ల అభ్యర్థుల పనితీరు ఆధారంగా లెక్కించే గణాంక విలువలపై ఇది ఆధారపడుతుందని TSPSC FAQ చెబుతుంది.

నార్మలైజ్డ్ మార్కులు సున్నా కంటే తక్కువ లేదా గరిష్ఠ మార్కుల కంటే ఎక్కువ రావచ్చా?

రావచ్చు. సులువైన సెషన్‌లో చాలా తక్కువ స్కోర్ చేస్తే నెగెటివ్ మార్కులు, కఠినమైన సెషన్‌లో అద్భుతంగా రాస్తే గరిష్ఠం కంటే ఎక్కువ మార్కులు రావచ్చని TSPSC FAQ స్పష్టంగా చెబుతుంది.

మెరిట్ లిస్ట్‌కు ఏ మార్కులు తీసుకుంటారు?

నార్మలైజేషన్ జరిగిన పరీక్షల్లో జనరల్ ర్యాంకింగ్ లిస్ట్ (GRL) తయారీకి నార్మలైజ్డ్ మార్కులను మాత్రమే తీసుకుంటారు. వీటిని ఐదు దశాంశ స్థానాల వరకు లెక్కిస్తారు.

Sources

• TSPSC Frequently Asked Questions (FAQs) on Normalization Process
• TGPSC Notification No. 01/G/RB/2026, Assistant Executive Engineer (Civil), Annexure-VII Criteria of Normalization
• TSPSC Notification No. 02/2024, Group-I Services
• APPSC Notification No. 20/2026, Assistant Statistical Officer (detailed), Annexure-V Procedure for Normalization
• APPSC Brief Notification No. 20/2026, Assistant Statistical Officer
• APPSC Notification No. 23/2026, Executive Officer Grade-III, A.P. Endowments Subordinate Service
• APPSC Notification No. 07/2026, Group-I Services
• APPSC Brief Notification No. 37/2026, Group-II Services
• Railway Recruitment Boards, Corrigendum and Amendment No. 4 to CEN RRC-01/2019, dated 07.04.2022
• Bhatt, Das and Karandikar, Normalization of marks in multi-session examinations, Current Science Vol. 118 No. 1, 10 January 2020